Γιατί η δημοφιλής κετογονική δίαιτα δεν είναι τόσο ακίνδυνη: Νέα έρευνα εγείρει ανησυχίες για τις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις της

Της Βίκυς Κουρλιμπίνη

Ερευνητές από το University of Utah Health δημοσίευσαν στη Science Advances νέα ευρήματα για τις μακροπρόθεσμες επιδράσεις της κετογονικής δίαιτας, θέτοντας ερωτήματα για το κατά πόσο είναι ασφαλής και αποτελεσματική για τη μεταβολική υγεία σε βάθος χρόνου.

Η κετογονική δίαιτα τα τελευταία χρόνια έχει γίνει εξαιρετικά δημοφιλής ως μέθοδος απώλειας βάρους και διαχείρισης παθήσεων όπως η παχυσαρκία και ο διαβήτης τύπου 2. Η νέα μελέτη, που πραγματοποιήθηκε σε ποντίκια, δείχνει ότι μακροχρόνια μπορεί να προκαλεί προβληματικές αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο το σώμα διαχειρίζεται το λίπος και τους υδατάνθρακες.

Η κετογονική δίαιτα βασίζεται σε πολύ υψηλή κατανάλωση λιπαρών και ελάχιστους υδατάνθρακες. Με τον δραστικό περιορισμό των υδατανθράκων, το σώμα εισέρχεται σε κατάσταση κέτωσης, όπου τα λίπη διασπώνται σε κετονικά σώματα που χρησιμοποιούνται ως καύσιμο από τον εγκέφαλο.

Παρότι η δίαιτα έχει προωθηθεί ευρέως για απώλεια βάρους και "βελτίωση του μεταβολισμού", οι περισσότερες μελέτες μέχρι σήμερα εστιάζουν στα βραχυπρόθεσμα αποτελέσματα, όχι στις μακροχρόνιες συνέπειες.

"Υπάρχουν αρκετές μελέτες μικρής διάρκειας ή που εξετάζουν μόνο το βάρος, αλλά ελάχιστες που δείχνουν τι συμβαίνει μακροπρόθεσμα και σε άλλες πτυχές της μεταβολικής υγείας", εξηγεί η Molly Gallop, PhD, επικεφαλής της μελέτης, όπως μεταδίδει το sciencedaily.

Οι ερευνητές πραγματοποίησαν ένα μακροχρόνιο πείραμα σε ενήλικα αρσενικά και θηλυκά ποντίκια, τα οποία ακολούθησαν μία από τέσσερις δίαιτες:

-δίαιτα δυτικού τύπου με πολλά λιπαρά

-δίαιτα χαμηλών λιπαρών και υψηλών υδατανθράκων

-αυστηρή κετογονική δίαιτα (σχεδόν όλες οι θερμίδες από λίπος)

- δίαιτα χαμηλών λιπαρών με αντίστοιχη πρωτεΐνη

Τα ζώα έτρωγαν ελεύθερα για εννέα μήνες ή και περισσότερο. Οι επιστήμονες παρακολούθησαν το βάρος, την κατανάλωση τροφής, τα λιπίδια στο αίμα, τη συσσώρευση λίπους στο ήπαρ, καθώς και τα επίπεδα σακχάρου και ινσουλίνης. Επιπλέον, ανέλυσαν τη λειτουργία των κυττάρων του παγκρέατος που παράγουν ινσουλίνη.

Λιγότερη αύξηση βάρους, αλλά περισσότερο λίπος

Τα ποντίκια που ακολουθούσαν κετογονική δίαιτα πήραν σημαντικά λιγότερο βάρος σε σύγκριση με εκείνα που έτρωγαν δυτικού τύπου διατροφή. Αυτό ίσχυε και για τα δύο φύλα.

Ωστόσο, η αύξηση βάρους που παρατηρήθηκε αφορούσε κυρίως λίπος και όχι μυϊκή μάζα, κάτι που αλλάζει αρνητικά τη σύσταση του σώματος.

Παρότι η κετογονική δίαιτα φάνηκε να προστατεύει από την αύξηση βάρους, προκάλεσε σοβαρές μεταβολικές διαταραχές, ορισμένες μάλιστα μέσα σε λίγες ημέρες. "Όταν καταναλώνεται τόσο πολύ λίπος, αυτό πρέπει να καταλήξει κάπου – και συνήθως καταλήγει στο αίμα και στο ήπαρ", σημειώνει η Amandine Chaix, PhD.

Η υπερβολική συσσώρευση λίπους στο ήπαρ, γνωστή ως λιπώδης νόσος του ήπατος, αποτελεί βασικό δείκτη μεταβολικής νόσου. Σύμφωνα με τη μελέτη, η κετογονική δίαιτα δεν προστάτευσε από αυτή την κατάσταση.

Ενδιαφέρον παρουσιάζουν και οι διαφορές μεταξύ φύλων: τα αρσενικά ποντίκια εμφάνισαν σοβαρό λιπώδες ήπαρ και μειωμένη ηπατική λειτουργία, ενώ τα θηλυκά δεν παρουσίασαν σημαντική συσσώρευση λίπους στο ήπαρ. Οι λόγοι αυτής της διαφοράς διερευνώνται σε επόμενες μελέτες.

Η κετογονική δίαιτα επηρέασε αρνητικά και τη ρύθμιση του σακχάρου στο αίμα. Μετά από 2–3 μήνες, τα ποντίκια εμφάνισαν χαμηλά επίπεδα γλυκόζης και ινσουλίνης – κάτι που

Η ανάλυση έδειξε ότι τα παγκρεατικά κύτταρα δεν απελευθέρωσαν επαρκή ινσουλίνη, πιθανότατα λόγω παρατεταμένου στρες από την υψηλή πρόσληψη λίπους. Το θετικό είναι ότι η ρύθμιση του σακχάρου βελτιώθηκε όταν τα ζώα σταμάτησαν την κετογονική δίαιτα, γεγονός που υποδηλώνει ότι μέρος της βλάβης ίσως είναι αναστρέψιμο.

Τι σημαίνουν αυτά για τον άνθρωπο

Αν και τα αποτελέσματα σε ποντίκια δεν μεταφέρονται πάντα άμεσα στους ανθρώπους, η μελέτη αναδεικνύει πιθανούς μακροπρόθεσμους κινδύνους που μέχρι σήμερα δεν είχαν μελετηθεί επαρκώς. "Όποιος σκέφτεται να ξεκινήσει κετογονική δίαιτα, καλό είναι να το συζητήσει πρώτα με επαγγελματία υγείας", τονίζει η Gallop.

Η μελέτη δημοσιεύτηκε με τίτλο: "A long-term ketogenic diet causes hyperlipidemia, liver dysfunction, and glucose intolerance from impaired insulin secretion in mice” στη Science Advances.