Λιγότερη ζάχαρη, περισσότερα λιπαρά: Οι νέες διατροφικές οδηγίες του Ρ. Κένεντι Τζ. περιλαμβάνουν 5 μεγάλες αλλαγές και μια ανεστραμμένη διατροφική πυραμίδα

Της Βίκυς Κουρλιμπίνη

Για δεκαετίες, η διατροφή είχε μια σαφή βάση: ψωμί, ζυμαρικά, ρύζι και δημητριακά. Η διατροφική πυραμίδα του 1992 το έδειχνε καθαρά, όσο πιο χαμηλά βρισκόταν ένα τρόφιμο, τόσο πιο συχνά έπρεπε να καταναλώνεται. Σήμερα, αυτή η εικόνα ανατρέπεται με τις νέες κατευθυντήριες οδηγίες διατροφής που παρουσίασε στους Αμερικανούς ο Ρόμπερτ Κένεντι Τζούνιορ, υπουργός Υγείας της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ.

Η νέα διατροφική πυραμίδα είναι ανεστραμμένη. Στη βάση της δεν βρίσκονται πλέον οι υδατάνθρακες, αλλά η πρωτεΐνη, τα γαλακτοκομικά πλήρων λιπαρών και τα "υγιεινά" λιπαρά. Το ψωμί και τα δημητριακά μετακινούνται προς τα πάνω, σε ρόλο συμπληρωματικό και όχι κυρίαρχο.

Η νέα βάση: κρέας, αυγά, γαλακτοκομικά και λιπαρά

Στον "πάτο" της πυραμίδας, εκεί όπου μέχρι πρόσφατα βρίσκονταν το ψωμί και τα μπολ δημητριακών, τοποθετούνται πλέον:

- αυγά
- πουλερικά
- θαλασσινά
- κόκκινο κρέας
- τυρί, γιαούρτι και γάλα πλήρων λιπαρών
- λιπαρά όπως ελαιόλαδο και ζωικά λίπη

Η νέα "φιλοσοφία" αντιμετωπίζει την πρωτεΐνη όχι ως συνοδευτικό, αλλά ως κεντρικό συστατικό κάθε γεύματος. Το πρωινό δεν χρειάζεται πλέον να "ξεκινά" με δημητριακά, αλλά μπορεί να περιλαμβάνει αυγά, γιαούρτι ή τυρί. Το μεσημεριανό και το βραδινό οργανώνονται γύρω από το κύριο πρωτεϊνούχο τρόφιμο και όχι γύρω από το άμυλο.

Παράλληλα, η αποκατάσταση των λιπαρών, ακόμη και των κορεσμένων, μεταφράζεται ως το τέλος της εποχής των "light" προϊόντων. Το πλήρες γιαούρτι, το τυρί και το γάλα επιστρέφουν στο τραπέζι, ενώ τα χαμηλών λιπαρών προϊόντα παύουν να θεωρούνται εκ των πραγμάτων πιο υγιεινά.

Τα δημητριακά στο περιθώριο

Τα δημητριακά —ακόμη και τα ολικής άλεσης— δεν εξαφανίζονται, αλλά χάνουν τον πρωταγωνιστικό τους ρόλο. Στη νέα πυραμίδα βρίσκονται ψηλότερα, ως τρόφιμα που καταναλώνονται με μέτρο και όχι ως βάση της καθημερινής διατροφής.

Η αλλαγή αυτή έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς για δεκαετίες η διατροφική πολιτική των ΗΠΑ ενθάρρυνε τη μαζική κατανάλωση ψωμιού, ζυμαρικών και δημητριακών πρωινού, συχνά σε εξαιρετικά επεξεργασμένες μορφές.

Στη νέα λογική, οι υδατάνθρακες αντιμετωπίζονται περισσότερο ως συνοδευτικά και λιγότερο ως δομικό στοιχείο του γεύματος. Κοινός παρονομαστής όλων των αλλαγών είναι η έννοια του "αληθινού φαγητού": τρόφιμα με λίγα συστατικά, αναγνωρίσιμη προέλευση και περιορισμένη βιομηχανική επεξεργασία.

Οι νέες οδηγίες λανσαρίστηκαν με το σκεπτικό ότι για τις ασθένειες που ταλανίζουν τον πληθυσμό των ΗΠΑ ευθύνεται η διατροφή. Από την πυραμίδα απουσιάζουν προστιθέμενα σάκχαρα, γλυκά και επιδόρπια, ζαχαρούχα ποτά και υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα.

Η κριτική όμως που δέχεται ο Αμερικανός υπουργός βασίζεται στο ότι οι διατροφικές επιλογές που τοποθετούνται στην κορυφή της νέας πυραμίδας διατροφής περιλαμβάνουν κορεσμένα λιπαρά που είναι αποδεδειγμένα βλαβερά για την υγεία. Οι αλλαγές δίχασαν τους ειδικούς που ανησυχούν για την έμφαση στο κόκκινο κρέας και τα γαλακτοκομικά. Πρόκειται για "ανατροπή της πυραμίδας διατροφής" σημειώνει το επιστημονικό περιοδικό Scientific American.