Κόκκινος συναγερμός για την παχυσαρκία: Αποδυναμώνει το ανοσοποιητικό, αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο σοβαρών λοιμώξεων και θανάτου

Της Βίκυς Κουρλιμπίνη

Τα άτομα που είναι παχύσαρκα διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο νοσηλείας και θανάτου από πολλές κοινές λοιμώξεις, σύμφωνα με νέα επιστημονική μελέτη, η οποία υποδηλώνει ότι το υπερβολικό σωματικό βάρος ενδέχεται να είναι πιο επιβαρυντικό για την υγεία απ’ ό,τι πιστευόταν μέχρι σήμερα.

Έρευνα που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό The Lancet δείχνει ότι η σοβαρή παχυσαρκία συνδέεται με 70% υψηλότερο κίνδυνο βαριάς λοίμωξης από νοσήματα όπως η γρίπη, η πνευμονία, η γαστρεντερίτιδα, καθώς και λοιμώξεις του ουροποιητικού και του αναπνευστικού συστήματος.

Τα ευρήματα ενισχύουν την άποψη ότι η παχυσαρκία, της οποίας τα ποσοστά έχουν υπερδιπλασιαστεί τα τελευταία 30 χρόνια και συνεχίζουν να αυξάνονται, κρύβει κινδύνους που υπερβαίνουν τις ήδη γνωστές επιπτώσεις, όπως ο διαβήτης, τα καρδιαγγειακά νοσήματα και άλλες χρόνιες παθήσεις.

Ο επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, καθηγητής Mika Kivimäki από τη Σχολή Επιστημών Εγκεφάλου του UCL στο Λονδίνο, δήλωσε ότι η σύνδεση της παχυσαρκίας με τόσο ευρύ φάσμα λοιμωδών νοσημάτων σημαίνει την ύπαρξη "ευρύτερων βιολογικών μηχανισμών". Όπως σημείωσε, είναι πιθανό "η παχυσαρκία να αποδυναμώνει την ικανότητα του ανοσοποιητικού συστήματος να αμύνεται απέναντι σε βακτήρια, ιούς, παράσιτα ή μύκητες, οδηγώντας έτσι σε πιο σοβαρή νόσηση", μεταδίδουν οι Financial Times.

Η συσχέτιση, ωστόσο, δεν ήταν καθολική. Για παράδειγμα, τα άτομα με σοβαρή παχυσαρκία δεν φάνηκε να έχουν αυξημένο κίνδυνο θανάτου ή νοσηλείας από HIV ή φυματίωση.

Η μελέτη βασίστηκε σε δεδομένα από 540 χιλιάδες άτομα στο Ηνωμένο Βασίλειο και τη Φινλανδία. Σύμφωνα με τους ερευνητές, η παχυσαρκία ενδέχεται να συνέβαλε σε λίγο πάνω από το 10% των παγκόσμιων θανάτων από λοιμώδη νοσήματα το 2023.

Η σύνδεση μεταξύ παχυσαρκίας και λοιμώξεων εντοπίστηκε αρχικά κατά τη διάρκεια της πανδημίας Covid-19, γεγονός που ώθησε τους επιστήμονες να διερευνήσουν αν ισχύει και για άλλα λοιμώδη νοσήματα. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι ο κίνδυνος επιδεινώνεται όσο αυξάνεται το σωματικό βάρος, με τα άτομα που βρίσκονται στο υψηλότερο επίπεδο παχυσαρκίας να αντιμετωπίζουν τριπλάσιο κίνδυνο σε σύγκριση με όσους έχουν φυσιολογικό δείκτη μάζας σώματος (ΔΜΣ).

Οι ερευνητές επισημαίνουν πάντως ότι η μελέτη βασίζεται σε παρατηρησιακά δεδομένα και "δεν μπορεί να επιβεβαιώσει σχέση αιτιότητας". Επιπλέον, οι συμμετέχοντες από το Ηνωμένο Βασίλειο και τη Φινλανδία δεν θεωρούνται πλήρως αντιπροσωπευτικοί του γενικού πληθυσμού.

Η Solja Nyberg από το Πανεπιστήμιο του Ελσίνκι, επίσης συγγραφέας της μελέτης, υπογράμμισε ότι είναι ιδιαίτερα σημαντικό τα άτομα με σοβαρή παχυσαρκία να διατηρούν ενημερωμένο το πρόγραμμα των συνιστώμενων εμβολιασμών. Όπως προειδοποίησε, καθώς τα ποσοστά παχυσαρκίας αναμένεται να αυξηθούν παγκοσμίως, "θα αυξηθούν αντίστοιχα και οι θάνατοι και οι νοσηλείες από λοιμώδη νοσήματα που συνδέονται με αυτήν".

Η μελέτη κατέγραψε σημαντικές διαφορές μεταξύ χωρών, που σχετίζονται με τη συχνότητα εμφάνισης της παχυσαρκίας. Το 2023, οι ΗΠΑ εμφάνισαν το υψηλότερο ποσοστό θανάτων από λοιμώδη νοσήματα που συνδέονται με την παχυσαρκία μεταξύ των χωρών υψηλού εισοδήματος, με έναν στους τέσσερις θανάτους να σχετίζεται με την πάθηση. Στο Ηνωμένο Βασίλειο το αντίστοιχο ποσοστό ήταν ένας στους έξι. Αντίθετα, το χαμηλότερο ποσοστό καταγράφηκε στο Βιετνάμ, όπου μόλις το 1,2% των θανάτων αποδόθηκε σε παράγοντες που σχετίζονται με την παχυσαρκία.

Η Sara Ahmadi-Abhari από το Imperial College London, που ανέλυσε τα παγκόσμια δεδομένα, σημείωσε ότι παρότι οι εκτιμήσεις δίνουν μια εικόνα του μεγέθους του προβλήματος, πρέπει να ερμηνεύονται με προσοχή, καθώς τα στοιχεία για τους θανάτους από λοιμώξεις και την παχυσαρκία "δεν είναι πάντοτε ακριβή, ιδιαίτερα σε χώρες με περιορισμένους πόρους".