Καλπάζει ο καρκίνος του παχέος εντέρου: Πρώτη αιτία θανάτου από καρκίνο σε άτομα κάτω των 50 ετών

Της Βίκυς Κουρλιμπίνη

Ο καρκίνος του παχέος εντέρου αποτελεί πλέον την κύρια αιτία θανάτου από καρκίνο σε άτομα κάτω των 50 ετών στις Ηνωμένες Πολιτείες, σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Journal of the American Medical Association.

Τα ποσοστά θανάτου από καρκίνο του παχέος εντέρου σε αυτή την ηλικιακή ομάδα αυξάνονται κατά 1% κάθε χρόνο από το 2005, σε αντίθεση με την ευρύτερη τάση: συνολικά, οι θάνατοι από καρκίνο σε άτομα κάτω των 50 έχουν μειωθεί κατά 44% από το 1990. Από τις πέντε πιο συχνές αιτίες θανάτου από καρκίνο σε νεότερους ενήλικες, ο καρκίνος του παχέος εντέρου ήταν η μόνη που παρουσίασε αύξηση.

Παρόλο που τα περισσότερα περιστατικά καρκίνου του παχέος εντέρου εξακολουθούν να εμφανίζονται σε άτομα άνω των 50 ετών, τα τελευταία χρόνια καταγράφεται δραματική αύξηση διαγνώσεων σε ανθρώπους στα 20, 30 ή 40 τους. Προηγούμενες προβλέψεις προέβλεπαν ότι οι θάνατοι από καρκίνο του παχέος εντέρου θα γίνονταν η πρώτη αιτία θανάτου από καρκίνο σε άτομα κάτω των 50 έως το 2030 – ωστόσο, σύμφωνα με τη νέα μελέτη, αυτό συνέβη ήδη το 2023, επτά χρόνια νωρίτερα από το αναμενόμενο.

Οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα του Εθνικού Ινστιτούτου Καρκίνου για σχεδόν 1,3 εκατομμύρια άτομα κάτω των 50 που πέθαναν από καρκίνο μεταξύ 1990 και 2023. Το 1990, ο καρκίνος του παχέος εντέρου ήταν η πέμπτη αιτία θανάτου από καρκίνο στην ηλικιακή αυτή ομάδα. Το 2023 ανέβηκε στην πρώτη θέση.

Αντίθετα, οι θάνατοι από τις άλλες τέσσερις κύριες αιτίες καρκίνου μειώθηκαν σημαντικά. Οι θάνατοι από καρκίνο του πνεύμονα έπεσαν από την πρώτη στην τέταρτη θέση, μειούμενοι κατά σχεδόν 6% ετησίως μεταξύ 2014 και 2023. Οι θάνατοι από λευχαιμία μειώθηκαν από την τρίτη στην πέμπτη θέση, με μείωση περίπου 2,5% κάθε χρόνο. Ο καρκίνος του μαστού παρέμεινε η δεύτερη αιτία θανάτου συνολικά και η πρώτη στους γυναίκες, αλλά οι θάνατοι μειώθηκαν κατά 1,4% ετησίως την ίδια περίοδο.

Η ακριβής αιτία της αύξησης παραμένει ασαφής, αν και η έρευνα υποδεικνύει ότι παράγοντες όπως η παχυσαρκία, η μειωμένη σωματική δραστηριότητα, οι αλλαγές στο μικροβίωμα του εντέρου και η αυξημένη κατανάλωση υπερ-επεξεργασμένων τροφών από τη δεκαετία του 1980 μπορεί να συντελούν στην τάση. Ωστόσο, όπως επισημαίνει η Ρέμπεκκα Σίγκελ, ανώτερη επιστημονική διευθύντρια έρευνας παρακολούθησης στον American Cancer Society και επικεφαλής της μελέτης., "πιθανότατα υπάρχουν και άλλοι παράγοντες που επηρεάζουν την αύξηση", σύμφωνα με το NBC.

Οι ειδικοί τονίζουν την ανάγκη οι νέοι ενήλικες να γνωρίζουν τον αυξημένο κίνδυνο και να υποβάλλονται σε έλεγχο, ειδικά αν εμφανίζουν συμπτώματα όπως αίμα στα κόπρανα ή κοιλιακούς πόνους. "Οι μισοί από όσους διαγιγνώσκονται πριν τα 50 είναι μεταξύ 45 και 49 ετών, οπότε είναι ήδη επιλέξιμοι για screening", σημειώνει η Σίγκελ.

Και ευρωπαϊκά δεδομένα δείχνουν την αυξητική τάση στην εμφάνιση καρκίνου του παχέος εντέρου σε ενήλικες κάτω των 50 ετών. Οι μελέτες δείχνουν ότι η επίπτωση της νόσου σε νέους (20‑49 ετών) αυξάνεται σημαντικά τις τελευταίες δεκαετίες σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, με υψηλούς ετήσιους ρυθμούς αύξησης στις νεότερες ηλικίες (π.χ. 7,9% ετησίως στα 20‑29 έτη κατά την περίοδο 2004‑2016). Παρότι οι απόλυτοι αριθμοί σε άτομα κάτω των 50 παραμένουν χαμηλότεροι από αυτούς στις μεγαλύτερες ηλικίες, η αναλογία και τα ποσοστά αύξησης είναι σταθερά ανοδικά, γεγονός που έχει ανησυχήσει επιστήμονες και επαγγελματίες υγείας.