Τι σχέση έχει το εμβόλιο για τον έρπητα ζωστήρα με την άνοια

Της Βίκυς Κουρλιμπίνη

Το εμβόλιο για τον έρπητα ζωστήρα δεν προστατεύει μόνο από αυτή την επώδυνη ιογενή λοίμωξη. Σύμφωνα με νέα μελέτη, το εμβόλιο των δύο δόσεων μπορεί επίσης να επιβραδύνει την εξέλιξη της άνοιας.

Ο έρπητας ζωστήρας, που προκαλείται από τον ιό της ανεμοβλογιάς-ζωστήρα, εμφανίζεται ως ένα πολύ επώδυνο εξάνθημα. Ο κίνδυνος αυξάνεται με την ηλικία, γι’ αυτό και συνιστώνται δύο δόσεις του εμβολίου για τους άνω των 50 ετών.

Το εμβόλιο θεωρείται πάνω από 90% αποτελεσματικό στην πρόληψη της νόσου σε μεγαλύτερες ηλικίες, αλλά πρόσφατες έρευνες υποδεικνύουν και πιθανά πρόσθετα οφέλη.

Τα νέα ευρήματα δείχνουν ότι ο εμβολιασμός μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο εμφάνισης άνοιας. Μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Cell, υποστηρίζει ότι το εμβόλιο ίσως έχει και θεραπευτικό ρόλο, επιβραδύνοντας την εξέλιξη της άνοιας και μειώνοντας τον κίνδυνο θανάτου από τη νόσο.

Ο επικεφαλής της μελέτης, Dr. Pascal Geldsetzer από το Πανεπιστήμιο Stanford, εξηγεί: "Βλέπουμε ότι μειώνεται η πιθανότητα θανάτου από άνοια σε άτομα που ήδη έχουν τη νόσο. Αυτό σημαίνει ότι το εμβόλιο δεν δρα μόνο προληπτικά, αλλά μπορεί να έχει και θεραπευτικό όφελος. Για μένα, ήταν ένα πραγματικά συναρπαστικό και απρόσμενο εύρημα", όπως μεταδίδει το CNN.

Η νέα δημοσίευση ακολουθεί προηγούμενη έρευνα της ίδιας ομάδας, η οποία είχε δείξει ότι το εμβόλιο ίσως καθυστερεί την εμφάνιση άνοιας. Σε εκείνη τη μελέτη, εξετάστηκαν ιατρικά δεδομένα ηλικιωμένων στην Ουαλία. Το 2013 εφαρμόστηκε πρόγραμμα εμβολιασμού για άτομα στα 70 τους. Όσοι ήταν 79 ετών την ημέρα έναρξης ήταν επιλέξιμοι για δωρεάν εμβολιασμό, ενώ όσοι ήταν 80 ετών και άνω δεν ήταν.

Αυτή η λεπτή διαφορά στην ηλικία έδωσε στους ερευνητές ένα "φυσικό πείραμα": συγκρίθηκαν άτομα σχεδόν ίδιας ηλικίας, με τη μόνη ουσιαστική διαφορά να είναι η πρόσβαση στον εμβολιασμό. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι το εμβόλιο μείωσε κατά 3,5% τον κίνδυνο νέας διάγνωσης άνοιας σε βάθος επτά ετών. Οι ερευνητές τονίζουν ότι οι δύο ομάδες είχαν παρόμοιο τρόπο ζωής.

Στη νέα μελέτη, η ίδια ομάδα ανέλυσε περισσότερα από 282.000 άτομα στην Ουαλία. Εξέτασαν τον κίνδυνο ανάπτυξης ήπιας γνωστικής διαταραχής και τον κίνδυνο θανάτου λόγω άνοιας σε άτομα που ήδη είχαν τη νόσο.

Όπως διαπίστωσαν, ο εμβολιασμός μείωνε κατά 3% τον κίνδυνο νέας διάγνωσης ήπιας γνωστικής διαταραχής σε βάθος εννέα ετών. Τα οφέλη ήταν πιο έντονα στις γυναίκες. Σε άτομα που ζούσαν με άνοια, ο εμβολιασμός μείωνε κατά 29% τον κίνδυνο θανάτου από τη νόσο σε εννέα χρόνια.

"Φαίνεται ότι ο εμβολιασμός προσφέρει προστασία σε όλα τα στάδια της νόσου", σχολίασε ο Geldsetzer.

Ωστόσο, δεν είναι ακόμη ξεκάθαρο γιατί το εμβόλιο φαίνεται να βοηθά. Πιθανόν να έχει να κάνει με τη μείωση φλεγμονής στο νευρικό σύστημα ή την ενίσχυση του ανοσοποιητικού.

Η ομάδα σχεδιάζει να πραγματοποιήσει μια τυχαιοποιημένη κλινική δοκιμή ώστε να επιβεβαιώσει οριστικά τη σχέση μεταξύ εμβολιασμού και άνοιας.