Πρωταθλήτρια η Ελλάδα στις συνταγές αντιβιοτικών, ουραγός στους προληπτικούς ελέγχους

Της Βίκυς Κουρλιμπίνη

Παρά τη σταδιακή βελτίωση της ποιότητας των υπηρεσιών υγείας στις χώρες του ΟΟΣΑ, η Ελλάδα εξακολουθεί να μένει πίσω σε κρίσιμους δείκτες, ιδιαίτερα όσον αφορά τη χρήση αντιβιοτικών και τους προληπτικούς ελέγχους.

Σύμφωνα με την τελευταία έκθεση του ΟΟΣΑ "Health at a Glance 2025" (https://www.oecd.org/en/publications/health-at-a-glance-2025_8f9e3f98-en.html), η χώρα μας βρίσκεται ανάμεσα στις χώρες με τον υψηλότερο όγκο συνταγογραφήσεων αντιβιοτικών, μαζί με την Κορέα. Την ίδια στιγμή, χώρες όπως η Σουηδία, η Ολλανδία και η Αυστρία καταγράφουν τα χαμηλότερα ποσοστά χρήσης, έχοντας επενδύσει σε αυστηρότερες οδηγίες συνταγογράφησης και σε ενημερωτικές εκστρατείες για τη μικροβιακή αντοχή. Ειδικότερα στην Ελλάδα συνταγογραφούνται 26,7 δόσεις ανά 1.000 άτομα, όταν ο μέσος όρος του ΟΟΣΑ είναι 15,6 δόσεις.

Όπως τονίζεται, η υπερβολική χρήση αντιβιοτικών αποτελεί σοβαρό ζήτημα δημόσιας υγείας, καθώς οδηγεί σε αύξηση της αντοχής των μικροβίων και, κατ’ επέκταση, σε λιγότερο αποτελεσματικές θεραπείες στο μέλλον.

Στον αντίποδα, η Ελλάδα εμφανίζεται στις τελευταίες θέσεις της Ευρώπης στον προληπτικό έλεγχο για καρκίνο του μαστού. Μόλις το 15% των γυναικών ηλικίας 50–69 ετών υποβλήθηκε σε μαστογραφικό έλεγχο την τελευταία διετία, όταν σε χώρες όπως η Δανία, η Σουηδία και οι Ηνωμένες Πολιτείες τα ποσοστά ξεπερνούν το 80%. Η χαμηλή συμμετοχή αποδίδεται τόσο σε ελλιπή ενημέρωση όσο και σε δυσκολίες πρόσβασης στις δημόσιες υπηρεσίες υγείας.

Παρόλα αυτά, η Ελλάδα καταγράφει υψηλή αναλογία γιατρών ανά πληθυσμό — πάνω από 5 γιατρούς ανά 1.000 κατοίκους, ποσοστό από τα υψηλότερα στον ΟΟΣΑ. Ωστόσο, τα στοιχεία περιλαμβάνουν όλους τους γιατρούς που διαθέτουν άδεια άσκησης επαγγέλματος, ανεξάρτητα από το αν εργάζονται ενεργά στο σύστημα υγείας.

Αντίθετα, η αναλογία νοσηλευτών παραμένει χαμηλή, γεγονός που επιβαρύνει τη λειτουργία των νοσοκομείων και επηρεάζει την ποιότητα της περίθαλψης.

Σε ό,τι αφορά την πρωτοβάθμια φροντίδα, η έκθεση αναφέρει ότι οι εισαγωγές ασθενών με χρόνιες παθήσεις σε νοσοκομεία, που όμως θα μπορούσαν να αποφευχθούν, όπως άσθμα, καρδιακή ανεπάρκεια ή διαβήτης, έχουν μειωθεί συνολικά στις χώρες του ΟΟΣΑ την τελευταία δεκαετία. Ωστόσο, τα σχετικά στοιχεία για την Ελλάδα δείχνουν ότι το σύστημα εξακολουθεί να λειτουργεί περισσότερο με επίκεντρο τα νοσοκομεία, παρά προληπτικά.

Ένα ακόμη στοιχείο της μελέτης που προκαλεί ενδιαφέρον είναι το γεγονός πως μόλις το 27% των Ελλήνων πολιτών δηλώνει ικανοποιημένο με τη διαθεσιμότητα των υπηρεσιών υγείας και την ποιότητά τους, όταν ο μέσος όρος του ΟΟΣΑ είναι 64%.