Το νέο όπλο κατά του καρκίνου μπορεί να υπάρχει ήδη στα εμβόλια mRNA

Της Βίκυς Κουρλιμπίνη

Μια απρόσμενη ανακάλυψη φέρνει αισιοδοξία στη μάχη κατά του καρκίνου: τα εμβόλια mRNA για την Covid-19 φαίνεται πως δεν προστατεύουν μόνο από τον ιό, αλλά μπορεί να "εκπαιδεύουν" το ανοσοποιητικό σύστημα ώστε να πολεμά πιο αποτελεσματικά και τους καρκινικούς όγκους.

Τα πρώτα αποτελέσματα παρουσιάστηκαν στο ετήσιο συνέδριο της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Ιατρικής Ογκολογίας (ESMO) στο Βερολίνο. Αν και η έρευνα βρίσκεται ακόμη σε αρχικά στάδια και δεν έχει περάσει ακόμη στη φάση 3 των κλινικών δοκιμών, οι ειδικοί μιλούν ήδη για μια πολλά υποσχόμενη εξέλιξη.

Η έρευνα έδειξε ότι οι ασθενείς με καρκίνο που είχαν κάνει εμβόλιο mRNA για την Covid μέσα σε 100 ημέρες πριν ξεκινήσουν ανοσοθεραπεία, έζησαν σημαντικά περισσότερο σε σχέση με εκείνους που δεν είχαν εμβολιαστεί.

Η ανοσοθεραπεία, που "στρέφει" το ανοσοποιητικό του ίδιου του ασθενούς ενάντια στα καρκινικά κύτταρα, έχει αποτελεσματικότητα μόλις στο 20% των περιπτώσεων. Για χρόνια, οι επιστήμονες προσπαθούν να βρουν τρόπους να ενισχύσουν αυτήν την απόκριση, αλλά συνήθως με περιορισμένα αποτελέσματα, είτε ενεργοποιώντας πολύ λίγο είτε υπερβολικά το ανοσοποιητικό.

Διπλάσια επιβίωση σε καρκίνο του πνεύμονα

Η μελέτη, υπό την καθοδήγηση του Δρ. Adam Grippin από το Πανεπιστήμιο του Τέξας "MD Anderson Cancer Center", ανέλυσε στοιχεία από πάνω από 1.000 ασθενείς με προχωρημένο μη μικροκυτταρικό καρκίνο του πνεύμονα, που έκαναν ανοσοθεραπεία την περίοδο 2019–2023. Από αυτούς, οι 180 είχαν εμβολιαστεί με εμβόλιο mRNA (Pfizer ή Moderna) μέσα σε 100 ημέρες πριν ξεκινήσουν τη θεραπεία.

Το αποτέλεσμα; Ο διάμεσος χρόνος επιβίωσης για τους εμβολιασμένους ήταν σχεδόν διπλάσιος, περίπου 3 χρόνια, σε σύγκριση με 1,5 χρόνο για τους μη εμβολιασμένους. Παρόμοια εικόνα καταγράφηκε και σε ασθενείς με μεταστατικό μελάνωμα: οι εμβολιασμένοι είχαν σαφώς καλύτερη πρόγνωση, ενώ σε πολλούς η μέση επιβίωση δεν είχε ακόμη υπολογιστεί, καθώς ήταν ακόμη εν ζωή μετά από περισσότερα από τρία χρόνια.

Πώς λειτουργεί

Σε πειράματα με ποντίκια, οι ερευνητές είδαν ότι τα εμβόλια mRNA "υπερενεργοποιούν" το ανοσοποιητικό ενάντια στους όγκους. Όπως είπε ο Adam Grippin, "λειτουργούν σαν φάρος που καθοδηγεί το ανοσοποιητικό να εντοπίσει και να επιτεθεί στα καρκινικά κύτταρα".

Οι επιστήμονες θεωρούν ότι αυτό το φαινόμενο μπορεί να αξιοποιηθεί όχι μόνο με τα υπάρχοντα εμβόλια, αλλά και με εξατομικευμένα mRNA εμβόλια για καρκίνο, τα οποία ήδη δοκιμάζονται για τύπους όπως ο παγκρεατικός καρκίνος.

Η ομάδα του MD Anderson ετοιμάζεται τώρα να ξεκινήσει κλινική δοκιμή Φάσης 3, για να επιβεβαιώσει τα ευρήματα σε μεγαλύτερο δείγμα ασθενών. Αν επιβεβαιωθούν, η επόμενη γενιά εμβολίων κατά του καρκίνου μπορεί να είναι πιο κοντά απ’ ό,τι φανταζόμασταν.

Πού βρίσκεται η έρευνα

Γενικότερα μέχρι στιγμής, η έρευνα επικεντρώνεται στη δημιουργία εξατομικευμένων εμβολίων που διεγείρουν το ανοσοποιητικό σύστημα να επιτεθεί στα καρκινικά κύτταρα. Για παράδειγμα, οι επιστήμονες χρησιμοποιούν τα ίδια τα καρκινικά κύτταρα του ασθενούς για να αναπτύξουν εμβόλια που στοχεύουν σε συγκεκριμένα αντιγόνα.

Χαρακτηριστικά, δοκιμές σε ασθενείς ενός εμβολίου mRNA κατά του καρκίνου του πνεύμονα ξεκίνησαν πέρσι τον Αύγουστο. Το εμβόλιο ήταν σχεδιασμένο για να στοχεύει το μη μικροκυτταρικό καρκίνωμα του πνεύμονα και στόχος του είναι να εξαλείψει τα καρκινικά κύτταρα και παράλληλα να εμποδίσει την επανεμφάνισή τους εκπαιδεύοντας το ανοσοποιητικό σύστημα να αναγνωρίζει αυτά τα καρκινικά κύτταρα και να τους επιτίθεται.

Στόχος των δοκιμών είναι να αποτρέψουν την υποτροπή του καρκίνου ή την περαιτέρω ανάπτυξη των όγκων. Οι ερευνητές ελπίζουν ότι το εμβόλιο θα βοηθήσει στην αντιμετώπιση του καρκίνου του πνεύμονα με πιο αποτελεσματικό τρόπο, στοχεύοντας συγκεκριμένες γενετικές μεταλλάξεις που εντοπίζονται στους καρκινικούς όγκους.