Kαρκίνος του πνεύμονα σε άτομα που δεν έχουν ανάψει ποτέ τσιγάρο: Γιατί ευθύνεται ο αέρας που αναπνέουμε

Της Βίκυς Κουρλιμπίνη

Η ατμοσφαιρική ρύπανση έχει συσχετιστεί με ένα ευρύ φάσμα μεταλλάξεων στο DNA που ευθύνονται για την εμφάνιση καρκίνου του πνεύμονα, σύμφωνα με νέα μελέτη, σε άτομα που διαγνώστηκαν με τη νόσο, παρότι δεν είχαν καπνίσει ποτέ.

Τα ευρήματα, τα οποία προέκυψαν από έρευνα σε ασθενείς με καρκίνο σε όλο τον κόσμο, εξηγούν γιατί αυξάνεται συνεχώς το ποσοστό των μη καπνιστών που εμφανίζουν τη νόσο,  μια τάση που οι ερευνητές χαρακτηρίζουν ως "επείγον και αυξανόμενο παγκόσμιο πρόβλημα", όπως μεταδίδει ο Guardian.

Ο καθηγητής Λούντμιλ Αλεξάντροβ, επικεφαλής της μελέτης από το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια στο Σαν Ντιέγκο, δήλωσε ότι οι επιστήμονες είχαν παρατηρήσει την ανησυχητική αυτή τάση, αλλά δεν είχαν κατανοήσει την αιτία της.

"Η έρευνά μας δείχνει ότι η ατμοσφαιρική ρύπανση συνδέεται έντονα με τον ίδιο τύπο μεταλλάξεων DNA που παρατηρούνται συνήθως στο κάπνισμα", ανέφερε χαρακτηριστικά.

Οι επιστήμονες ανέλυσαν ολόκληρο τον γενετικό κώδικα όγκων των πνευμόνων από 871 άτομα που δεν είχαν καπνίσει ποτέ, από την Ευρώπη, τη Βόρεια Αμερική, την Αφρική και την Ασία, στο πλαίσιο της μελέτης Sherlock-Lung. Διαπιστώθηκε ότι όσο υψηλότερα ήταν τα επίπεδα ατμοσφαιρικής ρύπανσης σε μια περιοχή, τόσο περισσότερες μεταλλάξεις που προκαλούν ή ενισχύουν τον καρκίνο παρατηρούνταν στους όγκους των κατοίκων της.

Ιδιαίτερα έντονη ήταν η σύνδεση μεταξύ λεπτών σωματιδιακών ρύπων και μεταλλάξεων στο γονίδιο TP53, οι οποίες είχαν προηγουμένως συσχετιστεί κυρίως με το κάπνισμα.

Επιπλέον, τα άτομα που εκτίθεντο σε υψηλά επίπεδα ατμοσφαιρικής ρύπανσης παρουσίαζαν πιο κοντά τελομερή (προστατευτικά τμήματα DNA στα άκρα των χρωμοσωμάτων). Η πρόωρη συρρίκνωση των τελομερών αποτελεί ένδειξη ταχύτερης κυτταρικής διαίρεσης, χαρακτηριστικό γνώρισμα του καρκίνου.

"Πρόκειται για ένα επείγον και αυξανόμενο παγκόσμιο πρόβλημα, το οποίο προσπαθούμε να κατανοήσουμε", δήλωσε η δρ Μαρία Τερέζα Λάντι, επιδημιολόγος στο Εθνικό Ινστιτούτο Καρκίνου των ΗΠΑ στο Μέριλαντ.

Καθώς το ποσοστό των καπνιστών μειώνεται σε πολλές χώρες, όπως το Ηνωμένο Βασίλειο και οι ΗΠΑ, αυξάνεται το ποσοστό των περιστατικών καρκίνου του πνεύμονα σε άτομα που δεν έχουν καπνίσει ποτέ. Οι εκτιμήσεις δείχνουν ότι πλέον το 10–25% των περιστατικών αφορά αυτή την κατηγορία. Σχεδόν όλες αυτές οι περιπτώσεις ανήκουν στον τύπο αδενοκαρκινώματος.

Ο καρκίνος του πνεύμονα παραμένει η κύρια αιτία θανάτου από καρκίνο παγκοσμίως, με περίπου 2,5 εκατομμύρια νέα περιστατικά κάθε χρόνο. Πάνω από 1 εκατομμύριο θάνατοι καταγράφονται στην Κίνα, όπου η ατμοσφαιρική ρύπανση, το κάπνισμα και άλλοι περιβαλλοντικοί παράγοντες παίζουν σημαντικό ρόλο.

Πρόσφατες μελέτες έδειξαν ότι τα υψηλότερα ποσοστά αδενοκαρκινώματος που αποδίδονται στην ατμοσφαιρική ρύπανση εντοπίζονται στην ανατολική Ασία. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, αν και τα ποσοστά είναι χαμηλότερα, καταγράφονται πάνω από 1.100 νέα περιστατικά κάθε έτος.

Πηγή: TheTOC.gr