ΣΦΕΕ: Ανησυχία για την πρόσβαση των Ελλήνων ασθενών σε νέες, καινοτόμες θεραπείες

Λιγότερα νέα καινοτόμα φάρμακα και μάλιστα με καθυστέρηση σχεδόν δύο (2) χρόνων από την έγκρισή τους από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων (ΕΜΑ) έρχονται στην Ελλάδα, όπως κατέδειξε ο Σύνδεσμος Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδος (ΣΦΕΕ) σε Συνέντευξη Τύπου που πραγματοποίησε για την παρουσίαση δύο (2) μελετών που αφορούν στην πρόσβαση των Ελλήνων ασθενών σε νέες, καινοτόμες θεραπείες.

Μελέτη Patients W.A.I.T. Indicator (EFPIA-IQVIA) 2024:

Πρόκειται για την πλέον αξιόπιστη μελέτη που ερευνά τη διαθεσιμότητα των νέων φαρμάκων πανευρωπαϊκά. Διεξάγεται 20 χρόνια (από το 2004) και καλύπτει 36 χώρες.

Η μελέτη κατέδειξε πως λιγότερη φαρμακευτική καινοτομία φτάνει στους Έλληνες ασθενείς, καθώς μόλις 75 στα 173 νέα φάρμακα που πήραν έγκριση από τον ΕΜΑ, ήρθαν στην Ελλάδα το διάστημα 2020 – 2023, έναντι 79 στα 167 το διάστημα 2019 - 2022. 

Από τα 173 νέα φάρμακα μόνο το 25% είναι πλήρως προσβάσιμα από τους Έλληνες ασθενείς, το 18% είναι διαθέσιμα με περιορισμούς, μέσω ΣΗΠ και ΙΦΕΤ, το 2% είναι διαθέσιμα μόνο ιδιωτικά, ενώ το 55% δεν είναι καθόλου διαθέσιμα. 

Αναφορικά με το χρόνο που απαιτείται για την διαθεσιμότητα αυτών των 75 φαρμάκων, αυτός ανέρχεται σε 654 ημέρες κατά μέσο όρο από την Ευρωπαϊκή έγκριση τους μέχρι να αποζημιωθούν στην χώρα μας. Ο χρόνος αυτός υπολείπεται κατά δυόμιση (2,5) μήνες από τον Ευρωπαϊκό μέσο όρο (578 ημέρες ο Ευρωπαϊκός μέσος όρος) και έχει χειροτερέψει κατά 67 ημέρες (πάνω από δύο μήνες) έναντι της προηγούμενης περιόδου (2019-2022), που ήταν 587 ημέρες.

Το ποσοστό διαθεσιμότητας των ογκολογικών προϊόντων έχει την μεγαλύτερη επιδείνωση σε σύγκριση με τις υπόλοιπες κατηγορίες προϊόντων, καθώς μειώθηκε σε 59% από 71% το 2023, ενώ παράλληλα αυξήθηκε ο χρόνος που απαιτείται για την διαθεσιμότητα αυτή σε 657 ημέρες από 568 το 2023.

Ομοίως για τα ορφανά φάρμακα το ποσοστό διαθεσιμότητας μειώθηκε σε 36% από 41% το 2023 και ο χρόνος που απαιτείται για τη διαθεσιμότητα αυτή αυξήθηκε σε 704 ημέρες από 530 ημέρες το 2023. Ο μέσος χρόνος διαθεσιμότητας για τα ορφανά προϊόντα έχει την μεγαλύτερη επιδείνωση σε σύγκριση με τις υπόλοιπες κατηγορίες προϊόντων: 174 ημέρες πιο αργός σε σχέση με το προηγούμενο διάστημα.

Οι κύριες αιτίες μη διαθεσιμότητας και καθυστέρησης πρόσβασης σε καινοτόμες θεραπείες ("Root Causes of Unavailability and Delay") για τη χώρα μας αφορούν πρωταρχικά στο ύψος των υποχρεωτικών επιστροφών, αλλά και στον κανόνα 5/11, δηλαδή στον κανόνα που προαπαιτεί για την υποβολή αποζημίωσης στη χώρα μας το εκάστοτε φάρμακο να αποζημιώνεται σε 5 από 11 συγκεκριμένες ευρωπαϊκές χώρες.

Διαθεσιμότητα νέων φαρμάκων στην Ελλάδα:

Για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά ο ΣΦΕΕ ανέθεσε στην IQVIA την εκπόνηση μελέτης για τη διαθεσιμότητα νέων φαρμάκων στην Ελλάδα στο διάστημα 2021 – 2024, η οποία είχε τα εξής κύρια ευρήματα:

Από τα 178 νέα καινοτόμα φάρμακα που πήραν έγκριση ΕΜΑ το διάστημα 2021-2024, μόνο 36 (20%) είναι σήμερα (31/03/2025) διαθέσιμα στην ελληνική αγορά (εύρημα παρόμοιο με πέρσι), δηλαδή μόνο το 1 στα 5 καινοτόμα φάρμακα της τελευταίας τετραετίας είναι σήμερα διαθέσιμο στους Έλληνες ασθενείς.

Το δεινό επιχειρηματικό κλίμα που διαμορφώνουν οι υπέρογκες υποχρεωτικές επιστροφές έχει σαν συνέπεια τα μισά (49%) από τα 178 νέα καινοτόμα φάρμακα να μην καταστούν κατά πάσα πιθανότητα διαθέσιμα για τους Έλληνες ασθενείς στο άμεσο μέλλον.

Οι ανωτέρω μελέτες καταδεικνύουν με σαφήνεια ότι χρειάζεται να αντιμετωπιστεί η ανισότητα στην πρόσβαση των Ελλήνων ασθενών σε νέες καινοτόμες θεραπείες. Πολιτεία και φαρμακοβιομηχανία μαζί πρέπει να οικοδομήσουμε κοινές λύσεις, ξεκινώντας από το σημαντικό έλλειμμα στην δημόσια χρηματοδότηση του φαρμάκου στη χώρα, σε συνδυασμό με την βελτίωση της απόδοση της επένδυσης μέσω ελέγχων και χρήσης ψηφιακών εργαλείων. Θα πρέπει να διασφαλίσουμε τόσο την ισότιμη, καθολική και έγκαιρη πρόσβαση των Ελλήνων ασθενών στις νέες, καινοτόμες θεραπείες - μειώνοντας τις καθυστερήσεις στις ρυθμιστικές διαδικασίες και τις διαδικασίες αποζημίωσης μεταξύ άλλων - όσο και ένα βιώσιμο επιχειρηματικό περιβάλλον, ώστε οι εταιρίες του κλάδου να έχουν τη δυνατότητα να λανσάρουν τα νέα καινοτόμα φάρμακα στη χώρα μας.

Ως ΣΦΕΕ επιμένουμε ότι η Πολιτεία θα πρέπει να υλοποιήσει άμεσα τις δεσμεύσεις της όπως: ενίσχυση της δημόσιας φαρμακευτικής δαπάνης, ουσιαστικός εξορθολογισμός των υποχρεωτικών επιστροφών, στρατηγική αξιολόγηση και αποζημίωση των νέων φαρμάκων και φυσικά διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις που θα επιτρέψουν στο σύστημα να λειτουργήσει δίκαια και αποτελεσματικά. Αν θέλουμε να μιλάμε για βιώσιμο φαρμακευτικό σύστημα και έγκαιρη καθολική πρόσβαση για όλους τους Έλληνες ασθενείς, χρειάζονται περισσότερες πράξεις που φέρνουν αποτελέσματα και ουσιαστική δέσμευση.