Τι είναι το στοίχημα των "30 ημερών" που αλλάζει τον τρόπο που τρώμε

της Βίκυς Κουρλιμπίνη

Οι διατροφικές προκλήσεις όπως το Whole30 και το ProLon έχουν γίνει ιδιαίτερα δημοφιλείς, καθώς πολλοί τις βλέπουν ως τρόπους για να "επανεκκινήσουν" τη διατροφή τους, να βελτιώσουν τη σχέση τους με το φαγητό και να δώσουν στον οργανισμό τους μια ευκαιρία αποτοξίνωσης ή επαναπροσδιορισμού. Παρά τις διαφορές τους, και οι δύο προσδοκούν να προσφέρουν οφέλη τόσο σε φυσικό όσο και σε ψυχολογικό επίπεδο. Ωστόσο, λειτουργούν με πολύ διαφορετικούς μηχανισμούς και φιλοσοφίες.

Το Whole30 είναι μια διατροφική πρόκληση διάρκειας 30 ημερών, κατά την οποία απομακρύνονται πλήρως από το διατροφικό πλάνο όλα τα επεξεργασμένα τρόφιμα, η ζάχαρη, τα γαλακτοκομικά, τα όσπρια, τα δημητριακά και το αλκοόλ. Ο στόχος της πρόκλησης δεν είναι η απώλεια βάρους –αν και συνήθως αυτή επέρχεται– αλλά η ενίσχυση της συνειδητότητας γύρω από τις διατροφικές συνήθειες και η αναγνώριση πιθανών τροφικών ευαισθησιών. Για 30 ημέρες, το άτομο καλείται να καταναλώνει μόνο τρόφιμα που θεωρούνται "καθαρά" και μη φλεγμονώδη, όπως φρούτα, λαχανικά, κρέας, ψάρι, αυγά και καλά λιπαρά.

Η φιλοσοφία του Whole30 βασίζεται στην ιδέα ότι ορισμένες τροφές επιβαρύνουν το σώμα με φλεγμονές ή προκαλούν μεταβολικές δυσλειτουργίες, και επομένως η προσωρινή αποχή από αυτές μπορεί να φανερώσει σημαντικά σημάδια βελτίωσης στη διάθεση, τον ύπνο, την ενέργεια και την πέψη. Μετά το πέρας των 30 ημερών, γίνεται σταδιακή επανεισαγωγή των αποκλεισμένων τροφών, ώστε το άτομο να παρατηρήσει πώς αντιδρά το σώμα του σε κάθε ομάδα.

Από την άλλη, το ProLon είναι μια πενθήμερη διατροφική "μίμηση νηστείας", σχεδιασμένη από τον Ιταλοαμερικανό βιολόγο Valter Longo. Δεν πρόκειται για μια απλή αποτοξίνωση, αλλά για μια επιστημονικά θεμελιωμένη μέθοδο που προσομοιώνει τα μεταβολικά οφέλη της νηστείας, χωρίς να διακόπτεται πλήρως η πρόσληψη τροφής.

Κατά τη διάρκεια της πρόκλησης, ο οργανισμός λαμβάνει μια συγκεκριμένη ποσότητα θερμίδων (περίπου 750-1100 ημερησίως), μέσω ενός πακέτου τροφών που παρέχει η εταιρεία και περιλαμβάνει φυτικές σούπες, μπάρες, ελιές, τσάγια και συμπληρώματα. Ο σκοπός είναι να ενεργοποιηθεί μια διαδικασία που ονομάζεται "κυτταρικός καθαρισμός" ή αυτοφαγία, η οποία επιτρέπει στον οργανισμό να ανανεώσει και να αποβάλει παλαιά ή κατεστραμμένα κύτταρα.

Έρευνες γύρω από το ProLon και τη νηστεία γενικότερα δείχνουν πιθανά οφέλη στην κυτταρική ανανέωση, τον έλεγχο της γλυκόζης, την καρδιομεταβολική υγεία και τη γενική μακροβιότητα. Η πρόκληση αυτή θεωρείται πιο επιστημονικά στοχευμένη, με εφαρμογές ακόμη και σε πλαίσια θεραπευτικής νηστείας, ενώ δεν έχει στόχο τη δια βίου υιοθέτησή της, αλλά την περιοδική εφαρμογή της μερικές φορές τον χρόνο.

Αν και οι δύο προσεγγίσεις υπόσχονται σημαντικά οφέλη, οι ειδικοί αναφέρουν ότι δεν ταιριάζουν σε όλους. Το Whole30 απαιτεί υψηλό βαθμό πειθαρχίας και μπορεί να οδηγήσει σε ακραίες συμπεριφορές ή περιοριστικές απόψεις γύρω από την τροφή. Αντίστοιχα, το ProLon, παρά την επιστημονική του τεκμηρίωση, ενδέχεται να μην είναι κατάλληλο για άτομα με συγκεκριμένα προβλήματα υγείας ή διατροφικές διαταραχές, γι’ αυτό και συνίσταται πάντα η συμβουλή ιατρού ή διατροφολόγου πριν την εφαρμογή του.