Έκρηξη ιλαράς: Πόσο πρέπει να ανησυχούμε

Της Βίκυς Κουρλιμπίνη

Σύμφωνα με ανάλυση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας και της UNICEF, ο αριθμός των κρουσμάτων ιλαράς που καταγράφηκαν στην περιοχή της Ευρώπης διπλασιάστηκε το 2024, σε σχέση με ένα χρόνο νωρίτερα, φθάνοντας στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων 25 ετών. Όπως ανακοίνωσε το ECDC, από τις αρχές του 2024 ως τις αρχές του 2025 περισσότερα από 32.000 κρούσματα ιλαράς καταγράφηκαν στην ΕΕ, την Ισλανδία, το Λίχτενσταϊν και τη Νορβηγία--όταν το 2023 είχαν σημειωθεί 2.400 κρούσματα. Η ευρωπαϊκή υπηρεσία προειδοποιεί ότι τα κρούσματα πιθανόν να συνεχίσουν να αυξάνονται μέσα στους επόμενους μήνες γιατί κατά τους πρώτους έξι μήνες του 2024 ο αριθμός των νέων κρουσμάτων κορυφώθηκε.

Σύμφωνα με στοιχεία του ΕΟΔΥ, η ιλαρά είναι ένα εξαιρετικά μεταδοτικό νόσημα και όλα τα άτομα (παιδιά και ενήλικες) που δεν είναι εμβολιασμένα ή έχουν κάνει μόνο μια δόση του εμβολίου μπορεί να κολλήσουν εάν εκτεθούν στον ιό.

Στη χώρα μας, κατά τη χρονική περίοδο 2004-2023 εκδηλώθηκαν τρεις επιδημίες ιλαράς στη χώρα μας κατά τα έτη 2005-2006, 2010-2011 και 2017-2018. Δηλώθηκαν συνολικά 4.151 κρούσματα με μέση ετήσια δηλούμενη επίπτωση στο σύνολο της χώρας 1,92/100.000 πληθυσμού. Η πλειοψηφία των κρουσμάτων αφορούσε Έλληνες Ρομά (56,9%), αλλά και νεαρούς ενήλικες από το γενικό πληθυσμό που ήταν ανεμβολίαστοι ή ατελώς εμβολιασμένοι. Το νόσημα παρουσίασε την υψηλότερη επίπτωση στην ηλικιακή ομάδα 0-4 ετών. Δηλώθηκαν συνολικά 4 θάνατοι με μέση ετήσια θνητότητα 0,02%.

Κατά τα έτη 2021, 2022 και 2023 δε δηλώθηκε κανένα κρούσμα ιλαράς, όμως υπάρχει η πιθανότητα υποδήλωσης λόγω της πανδημίας COVID-19. Συνολικά, η μέση ετήσια δηλούμενη επίπτωση για την περίοδο 2004-2023 στο σύνολο της χώρας ήταν 1,92/100.000 πληθυσμού.

Ο ιός διασπείρεται με τα σταγονίδια του αναπνευστικού συστήματος όταν ένας ασθενής μιλάει, βήχει ή φταρνίζεται. Περίπου ένας στους τρεις ασθενείς με ιλαρά μπορεί να εκδηλώσει σοβαρές επιπλοκές και να χρειαστεί νοσηλεία. Οι επιπλοκές είναι συχνότερες στα μικρά παιδιά, στους ενήλικες, στα ανοσοκατασταλμένα άτομα και τις έγκυες.

Στις επιπλοκές της ιλαράς περιλαμβάνονται: ωτίτιδα, πνευμονία, ιγμορίτιδα, διάρροιες, ηπατίτιδα, σπασμοί, εγκεφαλίτιδα και μόνιμη εγκεφαλική βλάβη. Στις αναπτυγμένες χώρες περίπου ένας στους 1.000 ασθενείς με ιλαρά μπορεί να καταλήξει σε θάνατο. Σημειώνεται πως δεν υπάρχει ειδική θεραπεία για τη νόσο και το καλύτερο προληπτικό μέτρο είναι ο εμβολιασμός.

Όπως αναφέρει το τρέχον Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών Παιδιών και Εφήβων συνιστώνται 2 δόσεις του εμβολίου. Η 2η δόση συστήνεται σε ηλικία 24–47 μηνών, μπορεί όμως να χορηγηθεί και νωρίτερα, αρκεί να έχουν περάσει 4 εβδομάδες μετά την πρώτη. Και οι δύο δόσεις πρέπει να χορηγούνται μετά το 12ο μήνα ζωής. Παιδιά και έφηβοι που δεν έχουν εμβολιαστεί με 2η δόση πρέπει να αναπληρώσουν το ταχύτερο δυνατόν. Επίσης, σε περιόδους επιδημίας μπορεί να γίνεται εμβολιασμός με τριπλό εμβόλιο ιλαράς-ερυθράς-παρωτίτιδας (MMR) από την ηλικία των 6 μηνών. Στην περίπτωση αυτή, θα πρέπει να επανεμβολιάζονται με 2 δόσεις MMR μετά την ηλικία των 12 μηνών σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα. Το εμβόλιο εξασφαλίζει μακρόχρονη ανοσία και έχει βρεθεί ότι σε παιδιά που εμβολιάστηκαν σε ηλικία 15 μηνών, αυτή ανέρχεται σε ποσοστό 98%, ενώ αν εμβολιάστηκαν σε ηλικία 12 μηνών το ποσοστό είναι 95%.

Πηγή: TheTOC.gr