Καρκίνος παγκρέατος - Η κλινική του ΜΗΤΕΡΑ στην ευρωπαϊκή πρωτοπορία

Γράφει ο,
Τσιώτος Γρηγόριος,
Γενικός Χειρουργός,
Διευθυντής Α’ Χειρουργικής Κλινικής ΜΗΤΕΡΑ

Ο καρκίνος του παγκρέατος (ΚΠ) παρουσιάζει παγκοσμίως αυξημένη συχνότητα και προβλέπεται να είναι η δεύτερη αιτία θανάτου από καρκίνο σε 15 χρόνια. Έχει κακή πρόγνωση διότι είναι επιθετικός και η διάγνωση γίνεται συνήθως σε προχωρημένο στάδιο, όταν ήδη έχει κάνει μεταστάσεις ή εμπλέκει κρίσιμες αρτηρίες και φλέβες γύρω του, οπότε θεωρείται ανεγχείρητος. 

Η κλινική μας έχει αφοσιωθεί στην αντιμετώπιση τέτοιων ασθενών τα τελευταία πολλά χρόνια σε άμεση και διαρκή συνεργασία με τα μεγαλύτερα παγκρεατικά κέντρα των ΗΠΑ (Mayo Clinic, Massachusetts General Hospital, Johns Hopkins), ώστε να καταστήσει εγχειρήσιμους ασθενείς που συμβατικά θεωρούνται ότι έχουν ανεγχείρητους όγκους και έτσι να αυξηθεί η επιβίωση. Η μετατροπή του ανεγχείρητου ΚΠ σε εγχειρήσιμο αποτελεί παγκοσμίως τον πλέον προχωρημένο τομέα της ογκολογικής χειρουργικής γιατί εκεί ακριβώς κρίνεται η σημαντική βελτίωση της πρόγνωσης και κάποιες φορές η ίδια η ίαση. Η μετατροπή αυτή βασίζεται στην πιστή εφαρμογή ενός συστηματικού και οργανωμένου πρωτοκόλλου που περιλαμβάνει την ορθή και στοχευμένη χημειοθεραπεία, την ακτινοθεραπεία και την ριζική εγχείρηση όπου αφαιρούνται και οι εμπλεκόμενες στον καρκίνο αρτηρίες και φλέβες μαζί με τον όγκο και κατόπιν η επανακατασκευή των αγγείων αυτών με τις λεγόμενες αναστομώσεις ή bypass. 

Τα αποτελέσματα που πέτυχαμε με αυτές τις εγχειρήσεις, αποδεικνύουν τετραπλασιασμό της επιβίωσης, και έχουν επανειλημμένως δημοσιευθεί σε αμερικανικά επιστημονικά περιοδικά, ενώ έχουμε πολλούς ασθενείς που ζουν υγιείς για 5, 7, 8, ή και 11 χρόνια. Από το 2021 έχουμε προχωρήσει και σε αφαιρέσεις ανεγχείρητων όγκων που περιλαμβάνουν κρίσιμες αρτηρίες (όπως η ηπατική, η κοιλιακή, η μεσεντέριος) και τα περιστατικά μας αυτά έχουν επίσης δημοσιευθεί σε αμερικανικά επιστημονικά περιοδικά, πράγμα που αντικειμενικά πιστοποιεί την εγκυρότητα μεθόδων και αποτελεσμάτων. 

Σε στενή και αρμονική συνεργασία με τις ογκολογικές κλινικές και το ακτινοθεραπευτικό τμήμα του νοσοκομείου Υγεία, εφαρμόζουμε τα τελευταία 5 χρόνια την προεγχειρητική ακτινοθεραπεία σε τοπικά προχωρημένους όγκους που θεωρούνται ανεγχείρητοι. Η μέθοδος αυτή χρησιμοποιείται στα μεγάλα παγκρεατικά κέντρα των ΗΠΑ, αλλά όχι ακόμα στην Ευρώπη, εκτός της Ολλανδίας, και έτσι βρισκόμαστε στην ευρωπαϊκή πρωτοπορία και στον τομέα αυτόν. Τα πρώτα μας αποτελέσματα σε 26 ασθενείς έδειξαν αύξηση της εγχειρησιμότητας στο 69% και παρουσιάστηκαν στο παγκόσμιο συνέδριο Ακτινοθεραπείας (New York, Ιούνιος 2024) και στο παγκόσμιο συνέδριο Χειρουργικής Πεπτικού (Washington DC, Μάϊος 2024).  

Τα κλινικά δεδομένα των ασθενών μας συλλέγονται με πληρότητα, αρχειοθετούνται, ταξινομούνται και αναλύονται στατιστικά, ώστε να μπορούμε να παράσχουμε την πλέον έγκυρη και βασισμένη σε δεδομένα πληροφόρηση στους ασθενείς μας και στις οικογένειές τους για την πρόγνωση, την αποτελεσματικότητα, καθώς και τους πιθανούς κινδύνους όλων αυτών των θεραπευτικών μεθόδων. Τα συλλογικά αυτά δεδομένα επίσης αποτελούν και την βάση των επιστημονικών δημοσιεύσεων και ανακοινώσεων στα διεθνή συνέδρια Παγκρεατικής Χειρουργικής στα οποία ενεργά συμμετέχουμε. Χαρακτηριστικά, η κλινική μας συμμετείχε με 6 επιστημονικές ανακοινώσεις στο Ευρωπαϊκό Συνέδριο Ήπατος-Παγκρέατος (Lyon, Ιούλιος 2023), 6 επιστημονικές ανακοινώσεις στο Αμερικανικό Συνέδριο Χειρουργικής Πεπτικού Συστήματος (Washington DC, Μάϊος 2024) και 5 επιστημονικές ανακοινώσεις στο Αμερικανικό Συνέδριο Παγκρέατος (Cincinnati, Ιούλιος 2024). 

Είναι ιδιαιτέρως σημαντικό να τονιστεί ότι τίποτα δεν θα είχε γίνει κατορθωτό εάν δεν υπήρχε η πολύ στενή συνεργασία με κορυφαίους συναδέλφους του νοσοκομείου Υγεία σε άλλες μη χειρουργικές ειδικότητες, όπως γαστρεντερολόγοι ειδικοί στο ενδοσκοπικό υπερηχογράφημα για την ακριβέστερη δυνατή διάγνωση των όγκων παγκρέατος, κυτταρολόγων και παθολογοανατόμων, και φυσικά, όπως προηγουμένως αναφέρθηκε, ογκολόγων και ακτινοθεραπευτών. Ο ΚΠ είναι πολύ δύσκολη νόσος και η χειρουργική του παγκρέατος η πλέον απαιτητική τεχνικά, όπως παγκοσμίως αναγνωρίζεται, αλλά μία χειρουργική ομάδα, όσο καλή και έμπειρη να είναι, δεν μπορεί να λειτουργήσει εάν δεν υπάρχει η άμεση συνεργασία με ειδικευμένους, αφοσιωμένους και αναγνωρισμένους συναδέλφους όπου ο καθένας στον δικό του τομέα παρέχει τις υψηλότερες δυνατές υπηρεσίες στους ασθενείς αυτούς. Στο Υγεία, αυτή η υψηλού επιπέδου συνεργασία έχει υλοποιηθεί και γι’ αυτό η Κλινική μας μπορεί να λειτουργεί με όλα τα στοιχεία του Κέντρου Αναφοράς (Pancreas Referral Center).