Έρευνα: Πως η παχυσαρκία επηρεάζει τα σπερματοζωάρια του πατέρα και την υγεία του παιδιού

Η διατροφή του πατέρα πριν μείνει η σύντροφός του έγκυος επηρεάζει την πιθανότητα να εμφανίσει το παιδί του μεταβολικές ασθένειες, όπως ο διαβήτης, λόγω αλλαγών στο RNA των σπερματοζωαρίων.

Γερμανοί ερευνητές ανέλυσαν τα δεδομένα για 3.000 οικογένειες και χρησιμοποίησαν ταυτοχρόνως ένα μοντέλο ποντικιού, για να αποδείξουν ότι η διατροφή του πατέρα πριν τη σύλληψη μπορεί να επηρεάσει το βάρος των παιδιών και τον κίνδυνο μεταβολικής νόσου. 

Η νέα μελέτη από το ερευνητικό ίδρυμα Helmholtz Munich και το Γερμανικό Κέντρο Έρευνας για τον Διαβήτη, που δημοσιεύθηκε στην έγκριτη επιστημονική επιθεώρηση Nature, έδειξε ότι η διατροφή μπορεί να επηρεάσει θραύσματα του RNA, τα οποία μεταφέρονται από τα σπερματοζωάρια στο ωάριο, αλλάζοντας τη δραστηριότητα των μεταβολικών γονιδίων.

"Η μελέτη μας έδειξε ότι τα σπερματοζωάρια στην επιδιδυμίδα ποντικού, τα οποία είχαν εκτεθεί σε μία διατροφή υψηλής περιεκτικότητας σε λιπαρά οδήγησε σε απογόνους με αυξημένη τάση για μεταβολικές ασθένειες", δήλωσε ο επικεφαλής της μελέτης Δρ Ραφαέλ Τεπερίνο, διευθυντής της περιβαλλοντικής επιγενετικής ερευνητικής ομάδας στο Helmholtz Munich. Η επιδιδυμίδα βρίσκεται πίσω από τον όρχι και είναι ένας μακρύς περιελιγμένος σωλήνας που συνδέει τον όρχι με τον σπερματικό πόρο.

Οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα από την μελέτη παρατήρησης για την υγεία των παιδιών "LIFE" και οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι το αυξημένο βάρος του πατέρα αυξάνει τις πιθανότητες να εμφανίσει ένα παιδί κάποια μεταβολική διαταραχή. Η σύνδεση αυτή ήταν σταθερή ασχέτως από το βάρος της μητέρας.

Καθώς δεν ήταν δυνατόν να κάνουν τέτοιου είδους πείραμα σε Η ανθρώπους για να αποδείξουν αυτή τη συσχέτιση, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν ποντίκια τα οποία έτρωγαν πολλά λιπαρά για δύο εβδομάδες. Στη συνέχεια μελέτησαν τα σπερματοζωάριά τους και τον μεταβολισμό των απογόνων τους. 

Οι απόγονοι ποντικών που κατανάλωναν πολλά λιπαρά είχαν αυξημένη συχνότητα δυσανεξίας στη γλυκόζη σε σύγκριση με ποντίκια που είχαν μία κανονική διατροφή. 

Για να καταλάβουν τον μηχανισμό, μελέτησαν τις διαφορές στα μιτοχόνδρια. Τα μιτοχόνδρια θεωρούνται γενικά η κινητήρια δύναμη του κυττάρου, παρέχοντας ενέργεια και επομένως παίζουν σημαντικό ρόλο στο μεταβολισμό. Το μιτοχονδριακό DNA παράγει πρωτεΐνες μέσω ενός ενδιάμεσου RNA. Ενώ το μιτοχονδριακό DNA κληρονομείται μόνο από τη μητέρα, αυτή η έρευνα εντόπισε μικρά μόρια RNA στα σπερματοζωάρια ποντικών, τα οποία μπορούν να επηρεάσουν την έκφραση των μιτοχονδριακών γονιδίων που εμπλέκονται στο μεταβολισμό μέσω επιγενετικών επιδράσεων. Οι επιγενετικές επιδράσεις στα γονίδια λειτουργούν σαν διακόπτης που αναβοσβήνει επιτρέποντας ή αποτρέποντας την έκφραση του γονιδίου. 

Ο αριθμός αυτών των μορίων RNA αυξήθηκε σε αρκετά ποντίκια που έτρωγαν πολλά λιπαρά. 

"Τα αποτελέσματα της μελέτης μας ενισχύουν την εκτίμηση ότι οι επίκτητοι φαινότυποι κατά τη διάρκεια της ζωής, όπως ο διαβήτης και η παχυσαρκία, μεταδίδονται μέσω επιγενετικών μηχανισμών από γενιά σε γενιά. Αυτό συμβαίνει όχι μόνο μέσω της "μητρικής γραμμής"  (κληρονομικότητας από την πλευρά της μητέρας) αλλά, όπως δείχνουν τα ερευνητικά μας αποτελέσματα, και από την πλευρά του πατέρα.

Είναι πολύ σημαντικό το γεγονός ότι αυτές οι αλλαγές είναι αναστρέψιμες. Τα ποντίκια που έτρωγαν πολλά λιπαρά και στη συνέχεια επέστρεψαν σε μια κανονική διατροφή δεν απέκτησαν απογόνους με αυξημένη συχνότητα δυσανεξίας στη γλυκόζη", εξήγησαν οι ερευνητές. Αυτό δίνει την ευκαιρία να υπάρξουν προληπτικά μέτρα υγείας για τους άνδρες που θέλουν να γίνουν πατέρες. Ωστόσο, πρώτα απαιτείται καλύτερη κατανόηση του τρόπου με τον οποίο το RNA που μεταφέρεται στα σπερματοζωάρια επηρεάζει τη γονιδιακή έκφραση".

Τα αποτελέσματά της νέας μελέτης δείχνουν ότι θα πρέπει να αναπτυχθούν προγράμματα για την προληπτική υγειονομική περίθαλψη για τους άνδρες, οι οποίοι θέλουν να γίνουν μπαμπάδες, ειδικά όσον αφορά στη διατροφή τους, είπαν οι ερευνητές και τόνισαν ότι "αυτό μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο ασθενειών όπως η παχυσαρκία και ο διαβήτης στα παιδιά".

Μπορείτε να διαβάσετε περισσότερα εδώ

Το κείμενο επιμελήθηκε ο Ιάκωβος Σούσης Msc, FRCOG, Μαιευτήρ-Γυναικολόγος, Ιατρός Αναπαραγωγής.