Τι μπορεί να συμβεί στο σώμα μας όταν σταματήσουμε τα φάρμακα για την απώλεια βάρους

Της Βίκυς Κουρλιμπίνη

Τα φάρμακα για την απώλεια βάρους έχουν βοηθήσει εκατομμύρια ανθρώπους να χάσουν κιλά. Αλλά από τη στιγμή που σταματούν τη λήψη τους, τείνουν να ανακτούν τα περισσότερα από τα κιλά που έχουν χάσει. Τι μπορεί όμως να σημαίνει αυτό μακροπρόθεσμα για την υγεία τους;

Υπάρχει η αντίληψη πως η λήψη φαρμάκων που συμβάλλουν στην απώλεια βάρους, όπως το Ozempic και το Wegovy της Novo Nordisk και το Mounjaro της Eli Lilly, αποτελούν μόνιμες θεραπείες για την παχυσαρκία, σημειώνει η διευθύντρια του Κέντρου Διαχείρισης Βάρους και Έρευνας της Ουάσιγκτον, Domenica Rubino, όπως μεταδίδει το BBC.

"Αλλά η παχυσαρκία δεν είναι σαν μια μόλυνση για παίρνεις αντιβιοτικά και τελειώνεις. Δεν διαφέρει καθόλου από την υπέρταση ή τον διαβήτη ή τις πολλές άλλες χρόνιες ασθένειες, όπου πρέπει να χρησιμοποιούμε χρόνιες θεραπείες" επισημαίνει.

Τα τελευταία τρία χρόνια, η άφιξη μιας νέας κατηγορίας φαρμάκων γνωστών ως αγωνιστών των υποδοχέων GLP-1, που ονομάζονται για την ικανότητά τους να μιμούνται τη δράση της φυσικής ορμόνης του εντέρου GLP-1 που προάγει τον κορεσμό, έχει αλλάξει τα δεδομένα στην απώλεια βάρους.

Τα οφέλη για την υγεία φαίνονται τώρα να είναι ακόμη πιο εκτεταμένα, με τα τελευταία δεδομένα να δείχνουν ότι η σεμαγλουτίδη μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο καρδιακών προσβολών και εγκεφαλικών σε ασθενείς με ιστορικό καρδιαγγειακή νόσο.

Δεδομένων όμως των υψηλών τιμών τους –η προμήθεια Wegovy για ένα μήνα κοστίζει 1.350 $ (1.062 £)– και των παρενεργειών που μπορεί να περιλαμβάνουν ναυτία, πόνο στο στομάχι και καούρα, το ερώτημα ήταν πάντα, τι συμβαίνει όταν οι άνθρωποι σταματούν να τα παίρνουν;

Διάφορες μελέτες έχουν προσπαθήσει να εξετάσουν το παραπάνω ερώτημα και όλες φαίνεται να δίνουν την ίδια απάντηση – τα κιλά επιστρέφουν γρήγορα. Σε μια δοκιμή, περίπου 800 άτομα έλαβαν εβδομαδιαίες ενέσεις σεμαγλουτίδης συνοδευόμενες από διατροφικές προσαρμογές, πρόγραμμα άσκησης και ψυχολογική συμβουλευτική, τα οποία τους βοήθησαν να χάσουν σχεδόν το 11% του αρχικού τους βάρους σε διάστημα τεσσάρων μηνών. Αλλά όταν το ένα τρίτο των συμμετεχόντων έκανε στη συνέχεια ένεση εικονικού φαρμάκου για άλλον ένα χρόνο, ανέκτησε το 7% του χαμένου βάρους.

Μάλιστα, ο ρυθμός της ανάκτησης βάρους είναι συνήθως ταχύτερος από τον χρόνο που χρειάζονται οι άνθρωποι για να χάσουν το βάρος αρχικά.

Σημειώνεται πως στο επιστημονικό περιοδικό JAMA Network δημοσιεύτηκε πρόσφατα ανασκόπηση για τα ενδιαφέροντα ευρήματα από κλινικές μελέτες για τους αγωνιστές των υποδοχέων GLP-1. Μελέτες σε ζώα υποδηλώνουν ότι οι αγωνιστές του υποδοχέα του GLP-1, πιο γνωστοί με επωνυμίες όπως Ozempic και Wegovy (σεμαγλουτίδη), Victoza (λιραγλουτίδη) και Byetta (εξενατίδη), μείωσαν τις συμπεριφορές αναζήτησης νικοτίνης. Αυτά τα ευρήματα δρομολόγησαν κλινικές δοκιμές 2 αγωνιστών υποδοχέα GLP-1 σε άτομα που θέλουν να σταματήσουν το κάπνισμα.

Μελέτη που χρησιμοποίησε δεδομένα από εθνικά μητρώα στη Δανία διαπίστωσε ότι οι ασθενείς που λάμβαναν αγωνιστές των υποδοχέων GLP-1 είχαν λιγότερα συμβάντα σχετιζόμενα με το αλκοόλ από εκείνους που λάμβαναν αναστολείς DPP-4, μια άλλη κατηγορία φαρμάκων που χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία διαβήτης τύπου 2.

Η NovoNordisk ανακοίνωσε τα αποτελέσματα μιας διεθνούς δοκιμής που τυχαιοποίησε 3.533 άτομα με διαβήτη τύπου 2 και χρόνια νεφρική νόσο για να λαμβάνουν εβδομαδιαίες ενέσεις σεμαγλουτίδης ή εικονικό φάρμακο για περίπου 5 χρόνια. Οι ασθενείς που έλαβαν σεμαγλουτίδη είχαν 24% λιγότερες πιθανότητες να εμφανίσουν εξέλιξη της νεφρικής τους νόσου ή θάνατο από νεφρική ή καρδιαγγειακή αιτία. Η NovoNordisk ολοκλήρωσε τη δοκιμή νωρίτερα, αφού μια ενδιάμεση ανάλυση έδειξε αποτελεσματικότητα.