Καρκίνος παχέος εντέρου: Προληπτική εξέταση με self test

Της Σοφίας Κωστάρα

Με προτροπή του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, το Συμβούλιο Υπουργών Υγείας της Ευρώπης συνέστησε σε όλα τα κράτη μέλη να εφαρμόσουν πληθυσμιακό προσυμπτωματικό έλεγχο για τον καρκίνο του παχέος εντέρου. "O έλεγχος θα πρέπει αφορά όλους τους πολίτες μεταξύ 50 και 74 ετών και το πρώτο βήμα για την υλοποίησή του είναι η αυτοεξέταση ανίχνευσης μικρό-αιμορραγίας στα κόπρανα ή άλλες νεότερες εξετάσεις εάν έχουν αποδειχθεί αποτελεσματικότερες".

Tι είναι το self test που όπως εξαγγέλλεται από την αναπληρώτρια υπουργό Υγείας Ειρήνη Αγαπηδάκη θα συμπληρώσει τον έλεγχο για τον καρκίνο του παχέος εντέρου με κολονοσκόπηση;

Στην Ελλάδα, υπάρχει αυτή τη στιγμή το "εργαλείο" για την πρόληψη του καρκίνου του παχέος εντέρου και πρόκειται για το Colon test. Είναι ένα είδους self test που ανιχνεύει αιμοσφαιρίνη (ίχνη αίματος δηλαδή) στα κόπρανα και πρόκειται για μία εύκολη, οικονομική και αξιόπιστη λύση που μας οδηγεί ένα βήμα πιο κοντά στην πρόληψη και κοντά στο γιατρό μας για έγκαιρη διάγνωση και αντιμετώπιση.

Η τεράστια αξία της πρόληψης για σοβαρά -και όχι μόνο- νοσήματα έχει αποδειχτεί περίτρανα. Γι’ αυτόν τον λόγο, το πρόγραμμα πρόληψης της κυβέρνησης συνεχίζεται, όπως έχει αναφέρει πολλές φορές τις τελευταίες ημέρες η αναπληρώτρια υπουργός Υγείας, Ειρήνη Αγαπηδάκη. Μετά τις δωρεάν μαστογραφίες που έγιναν στο πλαίσιο το προγράμματος Φώφη Γεννηματά και που έχουν εντοπίσει πάνω από 20.000 έγκυρα ευρήματα, σύμφωνα με την αναπληρώτρια υπουργό, το δωρεάν πρόγραμμα πρόληψης συνεχίζεται εστιάζοντας στον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας, του παχέος εντέρου και του πνεύμονα.

Ένα από τα σημαντικά εργαλεία που σκοπεύει να αξιοποιήσει το πρόγραμμα αυτό, υιοθετώντας τις σχετικές οδηγίες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, είναι αυτά της αυτοεξέτασης, ανάμεσά τους το self test για τον καρκίνο του τραχήλου και για τον καρκίνο του παχέος εντέρου. Πρόκειται για μία απλή αυτοεξέταση που μπορεί να κάνει ο καθένας στο σπίτι του και, εάν χρειαστεί, να συνεχίσει συμβουλευόμενος τον προσωπικό του γιατρό. Όπως εξήγησε η κ. Αγαπηδάκη σε πρόσφατη συνέντευξή της στο ΕΡΤNews, υπάρχει η δυνατότητα περιπτώσεις γυναικών οι οποίες είναι ιδιαίτερα διστακτικές στο να κάνουν εξέταση για τον καρκίνο του τραχήλου να αποσταλεί ένα ειδικό κιτ στο σπίτι τους, να πάρουν μόνες τους το δείγμα για να μπορούν να κάνουν το τεστ και να προχωρήσουν σε περαιτέρω έλεγχο, εφόσον απαιτηθεί.

"Ακολουθεί το πρόγραμμα για την πρόληψη του καρκίνου του παχέος εντέρου που έχει μια εξέταση που είναι ταμπού στη χώρα μας και σε πολλές άλλες, την κολονοσκόπηση. Δεν πάμε εύκολα να κάνουμε αυτή την εξέταση. Αφορά 3,8 εκατομμύρια πολίτες, γυναίκες και άντρες ηλικίας 50 ως 70 ετών και εκεί υπάρχει η δυνατότητα ενός, ας το πούμε self test, που μπορεί να γίνει στο σπίτι και θα το ενεργοποιήσουμε. Αυτό το οποίο μπορεί να ανιχνεύσει είναι αν υπάρχει αίμα στα κόπρανα ούτως ώστε να παρακινήσει τους ανθρώπους να πάνε για περαιτέρω έλεγχο" συνέχισε η κ. Αγαπηδάκη μιλώντας στο ΕΡΤNews.

Πώς λειτουργεί το self test

Το self test για τον καρκίνο του παχέος εντέρου, ή Colon test, εντοπίζει μη ορατό με το μάτι αίμα και κρυφό αίμα στα κόπρανα (FOBT – Fecal Occuld Blood Test ή FIT Ανοσοχημικό Τεστ Κοπράνων) και πρόκειται για μία εξέταση ανίχνευσης μικροσκοπικών ποσοτήτων αίματος στις κενώσεις του εντέρου. Η διαδικασία είναι πολύ απλή και μπορεί να γίνει οποιαδήποτε ώρα της ημέρας, χωρίς να υπάρχουν διατροφικοί περιορισμοί πριν την εφαρμογή του.

Τι μπορεί να σημαίνει ένα θετικό τεστ

Εάν το αποτέλεσμα του test είναι θετικό, αυτό σημαίνει ότι έχει ανιχνευθεί αίμα στο δείγμα κοπράνων σας. Περίπου ένα στα 14 άτομα θα έχει θετικό αποτέλεσμα της δοκιμασίας FOBT του self test. Είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι μία μικροαιμορραγία μπορεί να προκληθεί από μια σειρά καταστάσεων, όπως πολύποδες στο έντερο, αιμορροΐδες ή κάποια φλεγμονή και να μην σχετίζεται απαραίτητα με τον καρκίνο. Μπορεί ακόμη το αίμα να προέρχεται από κάποια πληγή όπως έλκος στομάχου ή ακόμα να είναι αίμα που κατάπιατε από το στόμα ή τη μύτη σας. Η πραγματοποίηση μιας εξέτασης κρυφού αίματος στα κόπρανα μπορεί να οδηγήσει σε πρόσθετες εξετάσεις και σε άμεση επικοινωνία με τον γαστρεντερολόγο σας. Ωστόσο, εάν η εξέταση κρυφού αίματος στα κόπρανα βγει θετική μπορεί να σημαίνει ότι απαιτούνται πρόσθετες εξετάσεις και άμεση επικοινωνία με τον γαστρεντερολόγο.

H Ευρωπαϊκή Ένωση έχει εκδώσει συγκεκριμένες οδηγίες και χαρακτηριστικά για τα κατάλληλα τεστ για τον καρκίνο του παχέος εντέρου. Αν και κανένα τεστ προσυμπτωματικού ελέγχου δεν μπορεί να είναι 100% ακριβές, τα self test FIT ή FOBT είναι επί του παρόντος τα πιο ευρέως διαθέσιμα και δοκιμασμένα τεστ προσυμπτωματικού ελέγχου για τον καρκίνο του εντέρου.

Ποια είναι η πιο κοινή αιτία κρυφού αίματος στα κόπρανα;

Το αίμα μπορεί να εμφανιστεί στην κένωση λόγω μιας ή περισσότερων από τις ακόλουθες καταστάσεις: πολύποδες του παχέος εντέρου, έλκος στομάχου (απώλεια αίματος από το στομάχι σας), αιμορροΐδες (πρησμένα αιμοφόρα αγγεία κοντά στον πρωκτό και κατώτερο ορθό που μπορεί να σπάσουν, προκαλώντας αιμορραγία), πρωκτικές ρωγμές (σχίσματα ή ρωγμές στην επένδυση του πρωκτικού ανοίγματος).

Τα τεστ είναι αυτή τη στιγμή διαθέσιμα σε πολλά φαρμακεία σε όλη την Ελλάδα.