Πόσο πρέπει να φοβόμαστε τον στρεπτόκοκκο; - Κοινά κρούσματα και σηπτικό σοκ

Της Σοφίας Κωστάρα

Έξαρση παρουσιάζουν τα κρούσματα στρεπτόκοκκου στη χώρα μας, ενώ ο θάνατος ενός 8χρονου στο νοσοκομείο Παίδων Αγλαϊα Κυριακού έχει προκαλέσει ανησυχία σε γονείς και όχι μόνο.

Ο στρεπτόκοκκος της ομάδας Α (GAS) είναι ένα κοινό βακτήριο. Πολλοί από εμάς φέρουμε στο λαιμό και στο δέρμα μας το βακτήριο χωρίς να εμφανίζουμε συμπτώματα λοίμωξης (φορεία του παθογόνου). Ωστόσο, το συγκεκριμένο παθογόνο μπορεί να προκαλέσει σε ορισμένες περιπτώσεις λοίμωξη, ήπια ή και πιο σοβαρή.

Οι σοβαρές λοιμώξεις που συνδέονται με το GAS προέρχονται από το διεισδυτικό στρεπτόκοκκο της ομάδας Α (iGAS). Αυτές οι λοιμώξεις προκαλούνται όταν τα βακτήρια μεταφερθούν σε μέρη του σώματος όπου κανονικά δεν ανιχνεύονται, όπως στους πνεύμονες ή αλλού μέσω της κυκλοφορίας του αίματος.

Πώς μεταδίδεται ο στρεπτόκοκκος της ομάδας Α

Ο στρεπτόκοκκος της ομάδας Α μεταδίδεται μέσω στενής επαφής με ένα μολυσμένο άτομο μέσω του βήχα και του φτερνίσματος ή από μια πληγή. Κάποιοι άνθρωποι είναι πιθανό να φέρουν τα βακτήρια χωρίς να αισθάνονται αδιαθεσία ή να παρουσιάζουν συμπτώματα κάποιας λοίμωξης και παράλληλα να μπορούν να τα μεταδώσουν. Ο κίνδυνος εξάπλωσης είναι πολύ μεγαλύτερος όταν ένα άτομο έχει συμπτώματα.

Λοιμώξεις που προκαλεί ο στρεπτόκοκκος της ομάδας Α

Ο στρεπτόκοκκος της ομάδας Α προκαλεί λοιμώξεις στο δέρμα, τους μαλακούς ιστούς και την αναπνευστική οδό. Είναι υπεύθυνος για λοιμώξεις όπως αμυγδαλίτιδα, φαρυγγίτιδα, οστρακιά και μολυσματικό κηρίο μεταξύ άλλων.

Οι λοιμώξεις αυτές σπάνια είναι σοβαρές και τα συμπτώματα υποχωρούν με τη λήψη φαρμακευτικής αγωγής

Τι συμβαίνει με την αύξηση των κρουσμάτων στα παιδιά στο Ηνωμένο Βασίλειο;

Διεξάγονται έρευνες μετά από αναφορές για αύξηση των λοιμώξεων του κατώτερου αναπνευστικού συστήματος από στρεπτόκοκκο της ομάδας Α σε παιδιά τις τελευταίες εβδομάδες, οι οποίες έχουν προκαλέσει σοβαρή νόσηση. Επί του παρόντος, δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι κυκλοφορεί νέο στέλεχος του βακτηρίου. Η αύξηση πιθανότατα σχετίζεται με υψηλή κυκλοφορία του βακτηρίου στην κοινότητα. 

Δεν έχει έως τώρα αποσαφηνιστεί ο λόγος για τον οποίο παρατηρούνται υψηλότερα από τα συνηθισμένα ποσοστά αυτών των λοιμώξεων. Υπάρχει ένας πιθανός συνδυασμός παραγόντων, συμπεριλαμβανομένου του αυξημένου συγχρωτισμού σε σύγκριση με τα προηγούμενα χρόνια, καθώς και της αύξησης που παρατηρείται στις λοιμώξεις του αναπνευστικού συστήματος.

Τι πρέπει να προσέχουν οι γονείς;

Οι λοιμώξεις από στρεπτόκοκκο προκαλούν διάφορα συμπτώματα όπως πονόλαιμο, πυρετό, ρίγη και μυϊκούς πόνους. Εάν το παιδί σας εμφανίζει αδιαθεσία, θα πρέπει να επικοινωνήσετε με τον γιατρό σας.

Επικοινωνήστε με τον γιατρό σας εάν:

- Τα συμπτώματα του παιδιού δεν παρουσιάζουν βελτίωση
- Το παιδί σας τρώει λιγότερο από το κανονικό
- Το παιδί σας παρουσιάζει σημάδια αφυδάτωσης
- Το μωρό σας είναι κάτω των 3 μηνών και έχει θερμοκρασία 38℃ ή είναι μεγαλύτερο από 3 μηνών και έχει θερμοκρασία 39 ℃ ή υψηλότερη
- Το παιδί σας φαίνεται πολύ κουρασμένο ή ευερέθιστο

Πώς μπορούμε να σταματήσουμε την εξάπλωση των λοιμώξεων;

Η καλή υγιεινή των χεριών και η τήρηση των μέτρων ατομικής προστασίας είναι σημαντική για να σταματήσει η εξάπλωση του παθογόνου. Μαθαίνοντας στο παιδί σας πώς να πλένει σωστά τα χέρια του με σαπούνι και ζεστό νερό για 20 τουλάχιστον δευτερόλεπτα, να χρησιμοποιεί χαρτομάντιλο για τον βήχα και το φτάρνισμα και να μένει μακριά από τους άλλους όταν αισθάνεται αδιαθεσία, μειώνετε τον κίνδυνο μετάδοσης και νόσησης από λοιμώξεις.

Ο ΕΟΔΥ παρακολουθεί τα δεδομένα του Ηνωμένου Βασιλείου και βρίσκεται σε εγρήγορση για την έγκαιρη ανίχνευση ανάλογων περιστατικών στη χώρα μας.

Γκ. Μαγιορκίνης για στρεπτόκοκκο στην Ελλάδα

Ο αναπληρωτής καθηγητής Υγιεινής και Επιδημιολογίας της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ, Γκίκας Μαγιορκίνης, μιλώντας στην ΕΡΤ για το τι ήταν αυτό που οδήγησε στον θάνατο το άτυχο παιδί, είπε για τον στρεπτόκοκκο:

"Πρόκειται για περίπτωση παιδιού το οποίο ήταν μολυσμένο με τον β αιμολυτικό στρεπτόκοκκο της ομάδας Α. Είναι ένα αρκετά κοινό μικρόβιο, το οποίο θεραπεύεται αποτελεσματικά με αντιβίωση μεν, αλλά σε κάποιες περιπτώσεις κάνει αυτό που λέμε "διεισδυτική λοίμωξη”, δηλαδή περνάει στο αίμα και μπορεί να προκαλέσει σήψη και σηπτικό σοκ. Με βάση τα στοιχεία που βγαίνουν από το ανακοινωθέν, φαίνεται ότι πρόκειται για αυτήν την περίπτωση. Δηλαδή το παιδάκι έπαθε σηπτικό σοκ, το οποίο σημαίνει ότι πέφτει η πίεση, δεν πηγαίνει αίμα στα όργανα και γι’ αυτό χρειάστηκε διασωλήνωση και μπήκε στη μονάδα εντατικής θεραπείας”, τόνισε ο κ. Μαγιορκίνης.

"Ο β αιμολυτικός στρεπτόκοκκος είναι πολύ κοινή λοίμωξη. Όλοι μας την έχουμε περάσει. Κάνει συνήθως αυτό που λέμε αμυγδαλίτιδα. Πρήζονται οι αμυγδαλές και κάνουν πύον, δεν κάνει συνάχι. Δεν το μπλέκουμε εύκολα με μια απλή ίωση, οπότε συνήθως διαγιγνώσκεται εύκολα. Ο παιδίατρος βλέπει τον λαιμό, βλέπει ότι έχει πύον, κάνει και στρεπτ τεστ που είναι πολύ εύκολο και πλέον μπορεί να γίνει πολύ γρήγορα”, σημείωσε και συνέστησε το συγκεκριμένο τεστ να γίνεται από επαγγελματίες υγείας και όχι στο φαρμακείο της γειτονιάς.

"Φέτος δεν βλέπουμε κάποια ιδιαίτερη έξαρση στα παιδιά στην Ελλάδα. Σε άλλες χώρες έχουμε δει. Είναι φυσιολογικό. Αυτό που βλέπουμε είναι ό,τι βλέπαμε και άλλες χρονιές πριν από την πανδημία. Περιστατικά με στρεπτόκοκκο που προχωρούν σε διεισδυτική λοίμωξη συμβαίνουν, δηλαδή έχουμε ένα μικρό αριθμό. Μπορεί να φτάσουμε και τα 5 και τα 6 κάθε χρόνο με βαριά κατάληξη και αυτό είναι κάτι το οποίο δεν είναι και εύκολο να αποφευχθεί γιατί ακόμα και μετά τη λήψη αντιβίωσης, κάποιες περιπτώσεις μπορεί να εξελιχθούν άσχημα. Συμπτώματα που πρέπει να μας θορυβήσουν είναι ένα εξάνθημα με κηλίδες και ο υψηλός πυρετός”, εξήγησε ο κ. Μαγιορκίνης.