Πώς συνδέεται ο υποσιτισμός με την αντίσταση στα αντιβιοτικά

Της Σοφίας Κωστάρα

Η αυξανόμενη απειλή που δημιουργείται από τη μικροβιακή αντοχή (AMR) συνεχίζει να προσελκύει την επιστημονική και πολιτική προσοχή. Ορισμένες πρόσφατες δημοσιεύσεις έχουν αναζωπυρώσει τη συζήτηση για την εξεύρεση ισορροπίας μεταξύ της χρήσης αντιβιοτικών ως ισχυρού εργαλείου δημόσιας υγείας και των σημαντικών κινδύνων που ενέχει η AMR, συμπεριλαμβανομένης της αύξησης της θνησιμότητας από ανθεκτικά στα φάρμακα στελέχη κοινών βακτηριακών λοιμώξεων.

Η αυξανόμενη ανθεκτικότητα στα αντιβιοτικά είναι μια από τις μεγαλύτερες απειλές για τη δημόσια υγεία παγκοσμίως, σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων (ECDC) και τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ). Η αυξημένη ανθεκτικότητα στα αντιβιοτικά δυσκολεύει τη θεραπεία των λοιμώξεων που προκαλούνται από τα ανθεκτικά μικρόβια και αυξάνει τον κίνδυνο θνησιμότητας και παρατεταμένης ασθένειας.

Ο ρόλος της διατροφής

Σε γενικές γραμμές, η κύρια αιτία της είναι η κακή και υπερβολική χρήση των αντιβιοτικών, ωστόσο ερευνητές του Πανεπιστημίου της Βρετανικής Κολομβίας (UBC) στον Καναδά, ανακάλυψαν πως η έλλειψη μικροθρεπτικών συστατικών επηρεάζει τη σύνθεση του μικροβιώματος του εντέρου στην παιδική ηλικία, γεγονός που θα μπορούσε να εξηγήσει γιατί η αντίσταση στα αντιβιοτικά αυξάνεται παγκοσμίως.

Συγκεκριμένα, οι ερευνητές εξέτασαν πώς η κοινότητα βακτηρίων, ιών, μυκήτων και άλλων μικροοργανισμών που κατοικούν στο πεπτικό μας σύστημα επηρεάζεται από ελλείψεις σε σημαντικά μικροθρεπτικά συστατικά όπως η βιταμίνη Α, η Β12, το φυλλικό οξύ, ο σίδηρος και ο ψευδάργυρος. Ανακάλυψαν πως αυτές οι ελλείψεις οδήγησαν σε σημαντικές αλλαγές στο μικροβίωμα του εντέρου των ποντικιών καθώς και σε αύξηση των βακτηρίων και των μυκήτων που είναι γνωστά ως ευκαιριακά παθογόνα.

Διαπίστωσαν επίσης πως τα ποντίκια που είχαν έλλειψη μικροθρεπτικών συστατικών διέθεταν έναν μεγάλο αριθμό γονιδίων που έχουν συνδεθεί με την ανθεκτικότητα στα αντιβιοτικά. Τα βακτήρια διαθέτουν φυσικά αυτά τα γονίδια ως αμυντικό μηχανισμό, ωστόσο, ορισμένες συνθήκες μπορεί να προκαλέσουν αύξηση αυτών των μηχανισμών. Αυτό θα μπορούσε να καταστήσει πολλά ισχυρά αντιβιοτικά αναποτελεσματικά.

"Πρόκειται για μια σημαντική ανακάλυψη, καθώς υποδηλώνει ότι οι ελλείψεις θρεπτικών συστατικών μπορούν να καταστήσουν το περιβάλλον του εντέρου πιο ευάλωτο στην ανάπτυξη ανθεκτικότητας στα αντιβιοτικά, η οποία αποτελεί μείζον πρόβλημα για την παγκόσμια υγεία", δήλωσε η Δρ. Πόλα Λίτλτζον, μεταδιδακτορική ερευνήτρια του τμήματος ιατρικής γενετικής και του τμήματος παιδιατρικής του UBC και του ερευνητικού ινστιτούτου του νοσοκομείου παίδων BC.

"Περίπου 340 εκατομμύρια παιδιά κάτω των πέντε ετών υποφέρουν από πολλαπλές ελλείψεις μικροθρεπτικών συστατικών, οι οποίες όχι μόνο επηρεάζουν την ανάπτυξή τους, αλλά μεταβάλλουν σημαντικά το εντερικό μικροβίωμά τους", εξήγησε η ερευνήτρια.

Ανάγκη για αντιμετώπιση του υποσιτισμού

"Τα ευρήματά μας είναι ιδιαίτερα ανησυχητικά, καθώς στα παιδιά αυτά συχνά συνταγογραφούνται αντιβιοτικά για ασθένειες που σχετίζονται με τον υποσιτισμό. Ωστόσο, το μικροβίωμά τους μπορεί να είναι ήδη ευάλωτο στην μικροβιακή αντοχή λόγω των υποκείμενων ελλείψεων μικροθρεπτικών συστατικών", πρόσθεσε.

Η πρόσφατη μελέτη παρέχει σημαντικά νέα στοιχεία σχετικά με τις εκτεταμένες επιπτώσεις των ελλείψεων μικροθρεπτικών συστατικών στην παιδική ηλικία Υπογραμμίζει επίσης την ανάγκη για την αντιμετώπιση του υποσιτισμού και των αρνητικών επιπτώσεών του στην υγεία. Η αντιμετώπιση των ελλείψεων μικροθρεπτικών συστατικών μπορεί επίσης να αποτελέσει ένα κρίσιμο πρώτο βήμα στην παγκόσμια μάχη κατά της ανθεκτικότητας στα αντιβιοτικά.

Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο περιοδικό "Nature Microbiology".