Ρήξη χιαστού: Τα συμπτώματα, η διάγνωση και η θεραπεία

Τι είναι η ρήξη χιαστού;

Η ρήξη χιαστού (η πλήρης ονομασία της πάθησης είναι ρήξη πρόσθιου χιαστού συνδέσμου), είναι ένας σοβαρός τραυματισμός του γονάτου, ο οποίος εμφανίζεται συχνότερα σε αθλητές ή αθλούμενους. Ασφαλώς όμως μπορεί να συμβεί στον οποιονδήποτε από εμάς, ανεξαρτήτως άθλησης.

Σε κάθε γόνατο υπάρχουν 2 χιαστοί σύνδεσμοι, όπως ενημερώνει ο εξειδικευμένος Χειρουργός Ορθοπεδικός Δρ. Γ. Μπεσίρης. Εντοπίζονται μέσα στο γόνατο, στη μεσότητα της άρθρωσης ανάμεσα στους δύο κονδύλους και διασταυρώνονται έτσι ώστε να σχηματίσουν ένα "Χ". Ο πρόσθιος χιαστός εμποδίζει την πρόσθια παρεκτόπιση της κνήμης σε σχέση με το μηρό και είναι υπεύθυνος για τη στροφική σταθερότητα του γόνατος. Ο οπίσθιος χιαστός εμποδίζει την οπίσθια παρεκτόπιση της κνήμης σε σχέση με το μηρό.

Πώς ταξινομείται η ρήξη πρόσθιου χιαστού;

Η ρήξη χιαστού ταξινομείται ανάλογα με τη βαρύτητά του ως:

· Α’ βαθμού, όταν το γόνατο παρουσιάζει πλήρη δραστηριότητα, και αυτό διότι μόνο ένας μικρός αριθμός ινών έχει υποστεί ρήξη.

· Β’ βαθμού, εφόσον παρατηρηθεί περιορισμός στη δραστηριότητα του γονάτου, σαν αποτέλεσμα ρήξης σημαντικού αριθμού ινών του συνδέσμου.

· Γ’ βαθμού, εάν παρατηρηθεί απώλεια της δραστηριότητας του γονάτου και αστάθεια, ως αποτέλεσμα ρήξης όλων των ινών του συνδέσμου. Σε αυτή την περίπτωση εξετάζεται και το ενδεχόμενο να έχουν υποστεί ζημιά και άλλες δομές του γονάτου, όπως οι μηνίσκοι και οι πλάγιοι σύνδεσμοι. Αν συμβεί αυτό, το χειρουργείο δίνει οριστική λύση.

Πού οφείλεται η ρήξη χιαστού;

Η ρήξη χιαστού συνδέσμου είναι συνήθως αποτέλεσμα κάποιας αθλητικής δραστηριότητας. Παρόλα αυτά δύναται να συμβεί στα πλαίσια πτώσης, σύγκρουσης, τροχαίου ή εργατικού ατυχήματος. Κύριος παράγοντας που συντελεί στη ρήξη χιαστού είναι οι ξαφνικές κινήσεις και τα επαναλαμβανόμενα φορτία που ασκούνται στην άρθρωση. Σχετικά με τις κινήσεις που θεωρούνται ότι ευνοούν τη ρήξη του πρόσθιου χιαστού, αυτές είναι:

· Στροφή του γόνατος (συνηθισμένος μηχανισμό κάκωσης)

· Υπερέκταση του γόνατος

· Πρόσθια μετατόπιση της κνήμης σε σχέση με τον μηρό.

Σε όλες τις προαναφερθείσες κινήσεις, ο σύνδεσμος λαμβάνει πολύ μεγαλύτερο φορτίο από αυτό που αντέχει, με αποτέλεσμα τη ρήξη του.

Με ποια συμπτώματα εκδηλώνεται η ρήξη χιαστού;

Κύριο σύμπτωμα της ρήξης χιαστού είναι ο πόνος στο γόνατο που θα αισθανθεί το άτομο αμέσως μετά τον τραυματισμό. Επιπλέον, τη ρήξη χιαστού συνοδεύει και ο χαρακτηριστικός ήχος "κρακ". Συχνά παρατηρείται αίσθημα αστάθειας, ότι δηλαδή το γόνατο "βγαίνει" από τη θέση του και "ξαναμπαίνει" ή ότι το γόνατο δεν "κρατάει" τον ασθενή στις καθημερινές του δραστηριότητες.

Συχνά, τον πόνο συνοδεύει και οίδημα (πρήξιμο) στο γόνατο, δηλαδή η συλλογή αίματος στην άρθρωση. Αναμένεται ωστόσο να υποχωρήσει εντός μερικών ημερών από τον τραυματισμό. Η αστάθεια όμως παραμένει και περιορίζει τον ασθενή.

Πώς γίνεται η διάγνωση της ρήξης χιαστού;

Το πρώτο βήμα είναι να καταγράψει ο Ορθοπεδικός το ιστορικό του ασθενούς κ να μάθει λεπτομέρειες για το πως συνέβη το περιστατικό που οδήγησε στη ρήξη. Ακολουθεί η κλινική εξέταση όπου ο Ορθοπαιδικός εξετάζει όλες τις δομές του γόνατος και τις συγκρίνει με τις αντίστοιχες δομές του υγιούς σκέλους. Οι περισσότεροι τραυματισμοί μπορούν να διαγνωσθούν με μια προσεκτική κλινική εξέταση.Τη διάγνωση ενισχύουν οι απλές ακτινογραφίες (συσχετίσουν τη ρήξη με κάποιο οστικό τραυματισμό) και η μαγνητική τομογραφία (παρέχει πιστή απεικόνιση των μαλακών ιστών, όπως ο πρόσθιος χιαστός).

Ποια η θεραπεία για τη ρήξη χιαστού;

Η θεραπεία είναι ανάλογη με τις ατομικές ανάγκες του κάθε ασθενή.Αν και οριστική θεραπεία προσφέρει μόνο η χειρουργική επέμβαση, σε άτομα μεγαλύτερης ηλικίας, προτείνεται η συντηρητική θεραπεία. Η συντηρητική αγωγή περιλαμβάνει ξεκούραση, χρήση νάρθηκα και φυσικοθεραπεία. Αν όμως αυτή αποτύχει ή ανάγκες του ασθενή είναι πολύ συγκεκριμένες (βλ. αθλητής), τότε προτείνεται η αρθροσκόπηση γόνατος. Με αυτό τον τρόπο κατορθώνεται η πλήρης ίαση του ασθενούς. Προσοχή στις διαφορές αρθροσκόπησης και αρθροπλαστικής γόνατος.

Η ρήξη χιαστού υποβαθμίζει την ποιότητα ζωής του ασθενούς για αυτό το λόγο και η επικοινωνία με τον Ορθοπεδικό οφείλει να είναι άμεση, ώστε να είναι και η θεραπεία και η επάνοδος στην καθημερινότητα.

Ευχαριστούμε τον Χειρουργό Ορθοπεδικό Δρ. Γεωρ. Μπεσίρη ο οποίος είναι μέλος της Ελληνικής Εταιρείας Τραύματος και Επείγουσας Χειρουργικής, της Αθλητιατρικής Εταιρείας Ελλάδος και του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών και ιδρυτής της εταιρείας Orthopedia, που παρέχει ορθοπεδικές υπηρεσίες υψηλής ποιότητας και ολοκληρωμένη θεραπευτική παρέμβαση για κάθε ορθοπεδικό πρόβλημα καθώς και διευθυντής ορθοπεδικής κλινικής Doctors’ Hospital.