Όλα όσα πρέπει να γνωρίζετε για τις τενοντίτιδες

Έγκυρες επιστημονικές απαντήσεις για τις αιτίες εμφάνισης, τα συμπτώματα, τους παράγοντες κινδύνου και τις επιπλοκές -μαζί με πολύτιμες συμβουλές πρόληψης.

Ο όρος "Τενοντίτιδα" αφορά στη φλεγμονή ή τον ερεθισμό των παχέων ινωδών ταινιών που συνδέουν τους μυς με τα οστά, με κυριότερα σημεία προσβολής τους ώμους, τους αγκώνες, τους καρπούς, τα γόνατα και τις φτέρνες.

Οι τενοντίτιδες που εμφανίζονται συχνότερα σε αθλούμενους έχουν γίνει πιο γνωστές με ονομασίες όπως αγκώνας του τενίστα και του γκόλφερ, ώμος του ρίπτη και του κολυμβητή, και γόνατο του δρομέα ή του άλτη, όπου σε κάθε περίπτωση προκαλείται πόνος κι ευαισθησία στην ανατομική περιοχή του τένοντα, με συνηθέστερα συμπτώματα την ενόχληση που επιδεινώνεται με την κίνηση (συχνά περιγράφεται ως βύθιος πόνος), την τοπική ευαισθησία ή και το τοπικό οίδημα (συνήθως ήπιο).

Πώς δημιουργείται η τενοντίτιδα και ποιοι είναι οι παράγοντες κινδύνου

Ο Ορθοπαιδικός Χειρουργός-Αθλητίατρος Δρ. Εμμανουήλ Μπριλάκης, λέει: "Παρόλο που η τενοντίτιδα μπορεί να προκληθεί από έναν σαφή τραυματισμό, η πάθηση είναι πολύ πιο πιθανό να προκύψει μετά από την συχνή επανάληψη μιας συγκεκριμένης κίνησης που ασκεί πίεση στους τένοντες, είτε λόγω χειρωνακτικού επαγγέλματος, είτε εξαιτίας ακατάλληλης τεχνικής κατά την εκτέλεση κάποιου χόμπι σπορ -από τένις, μπάσκετ, κολύμβηση ή τρέξιμο, έως γκολφ και μπόουλινγκ-, όπως, φυσικά και στο γυμναστήριο".

Ωστόσο, όπως τονίζει ο Δρ. Μπριλάκης, η ηλικία αποτελεί ακόμη έναν παράγοντα εμφάνισης τενοντίτιδας, καθώς όσο οι άνθρωποι μεγαλώνουν, οι τένοντές τους γίνονται περισσότερο δύσκαμπτοι και πιο ευάλωτοι σε τραυματισμούς.

Πότε η επίσκεψη σε έναν ορθοπαιδικό κρίνεται απαραίτητη

Οι περισσότερες περιπτώσεις τενοντίτιδας αυτοπεριορίζονται και ανταποκρίνονται σε απλά μέτρα ατομικής φροντίδας. Ακόμη και οι περιπτώσεις οξείας τενοντίτιδας μπορούν να αντιμετωπιστούν επιτυχώς συντηρητικά, με σωστή φαρμακευτική αγωγή, ανάπαυση και φυσικοθεραπεία για τη μείωση του πόνου. 

"Εάν όμως η τενοντίτιδα δεν αντιμετωπιστεί έγκαιρα και κατάλληλα, θα μετατραπεί σε χρόνια, δημιουργώντας αρκετά προβλήματα και δυσκολότερες λύσεις θεραπείας. Χωρίς την κατάλληλη θεραπεία, η τενοντίτιδα μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο ρήξης τένοντα -μια πολύ πιο σοβαρή κατάσταση που μπορεί να απαιτεί χειρουργική επέμβαση. Επίσης, εάν ο ερεθισμός του τένοντα επιμένει για αρκετές εβδομάδες, τότε η κατάσταση μετατρέπεται σε τενοντοπάθεια, οδηγώντας σε εκφυλιστικές αλλαγές στη δομή του τένοντα, που συνδυάζονται με (μη φυσιολογική) ανάπτυξη νέων αιμοφόρων αγγείων και νευρικών απολήξεων", αναφέρει ο Δρ. Μπριλάκης, τονίζοντας: "Γι’ αυτό επιβάλλεται να επισκεφτείτε το γιατρό σας εάν τα συμπτώματα επιμένουν και επηρεάζουν τις καθημερινές σας δραστηριότητες για περισσότερο από μερικές ημέρες".

Οι οδηγίες πρόληψης, που περιορίζουν σημαντικά την εμφάνιση τενοντίτιδας

- Αποφύγετε δραστηριότητες που ασκούν πίεση στους τένοντες, ειδικά για παρατεταμένες χρονικές περιόδους. Εάν παρατηρήσετε πόνο κατά τη διάρκεια κάποιας συγκεκριμένης κίνησης στη δουλειά ή στα σπορ, σταματήστε και ξεκουραστείτε.

- Εάν οποιαδήποτε άσκηση στο γυμναστήριο προκαλεί συγκεκριμένο, επίμονο πόνο, δοκιμάστε κάτι άλλο. Η συνδυαστική προπόνηση μπορεί να σας βοηθήσει να συνδυάσετε μια υψηλής έντασης άσκηση, με ασκήσεις χαμηλότερης έντασης.

- Η ενδυνάμωση των μυών που χρησιμοποιούνται κατά την προπόνηση ή τον αγώνα σας, μπορεί να βοηθήσει να αντέξουν καλύτερα την ένταση και τη φόρτιση που δέχονται οι τένοντες. Ωστόσο, πρέπει να αφιερώνετε χρόνο μετά την άσκηση για να κάνετε διατάσεις και να μεγιστοποιήσετε το εύρος κίνησης των αρθρώσεων σας. Αυτό μπορεί να βοηθήσει στην ελαχιστοποίηση του επαναλαμβανόμενου τραύματος των γειτονικών τενόντων. Η καλύτερη στιγμή για διατάσεις είναι μετά την άσκηση, όταν οι μύες σας έχουν ζεσταθεί. Οι διατάσεις έχουν αποτέλεσμα αν επαναλαμβάνονται συχνά.

- Σκόπιμο είναι να κάνετε μαθήματα ή να λάβετε κατάλληλες οδηγίες από ειδικούς κατά το ξεκίνημά σας σε ένα νέο άθλημα ή να χρησιμοποιήσετε ειδικό εξοπλισμό προπόνησης.Εάν η τεχνική σας κατά τη διάρκεια μιας συστηματικής αθλητικής δραστηριότητας είναι λανθασμένη, μπορεί να αποκτήσετε προβλήματα με τους τένοντές σας. 

- Διορθώστε την εργονομία σας στο χώρο εργασίας. Εάν είναι δυνατόν, κάντε μια εργονομική αξιολόγηση του χώρου εργασίας σας και προσαρμόστε την καρέκλα, το πληκτρολόγιο και τον υπολογιστή όπως ταιριάζει στο ύψος σας, το μήκος των χεριών σας και στις καθημερινές συνήθειες και απαιτήσεις της εργασίας σας. Αυτό θα προστατεύσει όλες τις αρθρώσεις και τους τένοντές σας από την υπέρχρηση.

Ευχαριστούμε τον Δρ. Εμμανουήλ Μπριλάκη (Ορθοπαιδικός Χειρουργός –  Αθλητίατρος, Διευθυντής Brilakis Orthopaedics, Γ’ Ορθοπαιδική Κλινική Νοσοκομείου ΥΓΕΙΑ, Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών,  Επιστημονικός συνεργάτης περιοδικού Shape (emmanuel.brilakis@gmail.com, www.brilakisorthopaedics.gr).