Ενεργός και υγιής γήρανση: Δύο νέες έννοιες που θα πρέπει να συνηθίσουν οι κοινωνίες

Της Σοφίας Κωστάρα

Η "ενεργός γήρανση" αποτελεί διαδικασία, κατά την οποία οι δυνατότητες υγείας, συμμετοχής και ασφάλειας βελτιστοποιούνται, ώστε να βελτιωθεί η ποιότητα ζωής των ανθρώπων κατά τη γήρανση. Αφορά τόσο σε άτομα όσο και σε ομάδες πληθυσμού. Η ενεργός γήρανση επιτρέπει στους ανθρώπους να συνειδητοποιούν τις δυνατότητές τους για σωματική, κοινωνική και ψυχική ευεξία καθ 'όλη τη διάρκεια της ζωής τους και να συμμετέχουν στην κοινωνία, παρέχοντάς τους επαρκή προστασία, ασφάλεια και φροντίδα όταν χρειάζονται.

Στη συζήτηση του Ιατρικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης, στο πλαίσιο της 87ης ΔΕΘ παρουσιάστηκαν καίρια συμπεράσματα μεγάλης έρευνας που θα δημοσιευθεί ολόκληρη από τη διαΝΕΟσις στις 20 Νοεμβρίου. Ομιλητές ήταν η Φαίη Μακαντάση, διευθύντρια ερευνών της διαΝΕΟσις και ο Μιλτιάδης Νεκτάριος, ομότιμος καθηγητής του πανεπιστημίου Πειραιώς και επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας της επικείμενης μελέτης για το θέμα "της υγιούς και ενεργούς γήρανσης στην Ελλάδα". Οι πρωτοβουλίες αυτές εντάσσονται στην αέναη εκστρατεία ενημέρωσης #εμβολιαΖΩ από το 2017 που έχει καταστεί θεσμός.

Ενεργός γήρανση: Προσπαθούμε με όλους τους τρόπους να βρούμε εργατικό δυναμικό ώστε να ενισχυθεί το υφιστάμενο

"Σε εξέλιξη βρίσκεται το πρόβλημα της γήρανσης των πληθυσμών στο δυτικό κόσμο…" σημείωσε ο κ. Νεκτάριος τονίζοντας ότι η μελέτη που ξεκίνησε αφορά σε δύο καινούριες έννοιες που θα πρέπει να συνηθίσουν οι κοινωνίες. "Η υγιής και ενεργός γήρανση είναι δύο από τα εργαλεία που προκύπτουν από την ανάλυση του προβλήματος προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι συνέπειες του. Η ενεργός γήρανση έχει σχέση με την αύξηση του εργατικού πληθυσμού, δηλαδή των εργαζομένων σε κοινωνία και οικονομία. Στην Ελλάδα λόγω της γήρανσης έχει αρχίσει και μειώνεται αυτός ο πληθυσμός από το… 2010, σε απόλυτα νούμερα, και θα πρέπει να κινητοποιήσουμε την αύξηση απασχόλησης εργαζομένων γυναικών, την εργαζομένων νέων κάτω των 25 ετών -όπου είμαστε στα χαμηλότερα ποσοστά σε όλη την Ευρώπη- και συνταξιούχων. Τώρα υπάρχει ανάγκη να δουλέψουν και οι μεγαλύτεροι -όσοι μπορούν φυσικά- διότι τους χρειαζόμαστε κι όσο περνάνε οι δεκαετίες αυτό θα γίνεται ακόμη πιο επείγον". Η δε πρόσφατη ρύθμιση που έκανε η κυβέρνηση, είπε ο ομότιμος καθηγητής για την εργασία και φορολογία των συνταξιούχων θα βοηθήσει προς αυτή την κατεύθυνση αν ανταποκριθεί και η πλευρά της εργοδοσίας, μια πρόταση που είχαν προτείνει, ως πανεπιστήμιο, πριν από… δεκαπέντε χρόνια!

Υγιής γήρανση: Αφού ζούμε πολύ, ας ζούμε καλά…

"Με μια σειρά πολιτικών που έχουν επεξεργαστεί ειδικοί κυρίως από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας για το δημογραφικό και την υπογεννητικότητα, προσπαθούμε να βελτιώσουμε τον τρόπο ζωής και υγείας των μεσήλικων ώστε αφενός να μην επιβαρύνουν το σύστημα υγείας, διότι θα έχουμε πολλούς ηλικιωμένους και αφετέρου να μπορούν να συμμετάσχουν και ως συνταξιούχοι στο εργατικό δυναμικό. Αυτό θα είναι ένα από τα πιο δύσκολα στοιχήματα των κοινωνιών από εδώ και πέρα και θα πρέπει να το λάβουμε σοβαρά υπόψη στους σχεδιασμούς μα και στην Ελλάδα".

Υπογεννητικότητα και δημογραφικό: Έρευνα και ανάλυση για όσα πρέπει να γνωρίζουμε

Η κα Μακαντάση μίλησε για τον οργανισμό έρευνας και ανάλυσης διαΝΕΟσις και την ανάγκη που προέκυψε κυρίως από το 2015 και μετά για την αναβάθμιση του δημοσίου διαλόγου με βαθύτερη γνώση όλων των θεμάτων που απασχολούν μια σύγχρονη κοινωνία (ακραία φτώχεια, αξιοποίηση εθνικού πλούτου, φορολόγηση, κλιματική αλλαγή κ.λπ.) συντάσσοντας εξονυχιστικές μελέτες και καταθέτοντας σχετικές προτάσεις για το δημογραφικό και την υπογεννητικότητα. Ενδεικτικά ανέφερε έρευνες του οργανισμού και κορυφαίων πανεπιστημιακών για τη διαμόρφωση του νέου ΕΣΥ αλλά και την παρακολούθηση του εμβολιασμού στα χρόνια της πανδημίας, επιστημονικές έρευνες οι οποίες ενημερώνουν με εκλαϊκευμένους όρους τους πολίτες και επηρεάζουν τη χάραξη καθοριστικών αποφάσεων.

"Δεν γεννάμε και αργούμε να… πεθάνουμε"

Ο κ. Νεκτάριος μίλησε για τάση γήρανσης όχι μόνο στο δυτικό και στο "δεύτερο και τρίτο κόσμο". Να φανταστείτε, είπε χαρακτηριστικά, ότι ακόμη και η Κίνα αντιμετωπίζει πρόβλημα γήρανσης του πληθυσμού! "Οι βασικοί λόγοι του προβλήματος είναι η… μείωση της θνησιμότητας διότι η ιατρική έχει κάνει θαύματα στο δυτικό κόσμο, οι συνθήκες υγιεινής και οι διατροφικές συνήθειες έχουν βελτιωθεί. Επίσης έχει αυξηθεί το προσδόκιμο ζωής. Να σκεφτείτε ότι στην αρχή του 20ου αιώνα οι άνθρωποι ζούσαμε κατά μέσο όρο… 40 χρόνια. Σήμερα είναι τα 85. Ωστόσο σε πολλές κοινωνίες όπου δεν υφίσταται αυτές οι συνθήκες το προσδόκιμο ζωής παραμένει χαμηλό, γύρω στα 50 χρόνια. Τέλος είναι ο ρυθμός αναπαραγωγής ενός πληθυσμού ο οποίος στη χώρα μας είναι από τους χαμηλότερους παγκοσμίως και ο χαμηλότερος στην Ευρώπη. Το όριο σταθερότητας αναπαραγωγής είναι 2,1 παιδιά ανά γυναίκα αλλά στην Ελλάδα είναι 1,3!" Οι θάνατοι πλέον είναι περισσότεροι από τις γεννήσεις. Το 2010 είχαμε 114.766 γεννήσεις έναντι 109.084 θανάτων. Δέκα χρόνια μετά είχαμε 84.717 γεννήσεις έναντι 131.084 θανάτων!