Εμβόλια κατά του καρκίνου: Έρχονται πιο σύντομα από ότι περιμέναμε - Τι λένε οι επιστήμονες

Της Βίκυς Κουρλιμπίνη

Το επόμενο μεγάλο βήμα στη μάχη για τη θεραπεία του καρκίνου θα μπορούσε να είναι ένα εμβόλιο. Μετά από δεκαετίες προσπαθειών και δοκιμών, όπως σημειώνει το Associated Press, οι επιστήμονες λένε ότι η έρευνα έχει φτάσει σε ένα κρίσιμο σημείο, με πολλούς να προβλέπουν ότι περισσότερα εμβόλια κατά του καρκίνου θα είναι σε θέση να κυκλοφορήσουν στην επόμενη πενταετία.

Δεν πρόκειται για παραδοσιακά εμβόλια που προλαμβάνουν τη νόσο, αλλά για εμβόλια για τη συρρίκνωση των όγκων και την πρόληψη της επανεμφάνισης του καρκίνου. Στην πρώτη γραμμή των πειραματικών θεραπειών είναι ο καρκίνος του μαστού και του πνεύμονα, το μελάνωμα και ο καρκίνος του παγκρέατος.

"Πετύχαμε κάτι που λειτουργεί. Τώρα πρέπει να το κάνουμε να λειτουργεί καλύτερα", λέει ο Dr. James Gulley, επικεφαλής κέντρου στο Εθνικό Ινστιτούτο Καρκίνου που αναπτύσσει ανοσοθεραπείες, συμπεριλαμβανομένων των εμβολίων για τη θεραπεία του καρκίνου.

Η Kathleen Jade, 50 ετών, έμαθε ότι είχε καρκίνο του μαστού στα τέλη Φεβρουαρίου, λίγες εβδομάδες πριν η ίδια και ο σύζυγός της αναχωρήσουν από το Σιάτλ για ένα ταξίδι με το σκάφος τους. Αντί αυτού, καθόταν σε ένα κρεβάτι νοσοκομείου και περίμενε την τρίτη της δόση ενός πειραματικού εμβολίου. Κάνει το εμβόλιο για να δει αν θα συρρικνώσει τον όγκο της πριν από την επέμβαση. "Ακόμα κι αν οι πιθανότητες είναι λίγες, ένιωσα ότι αξίζει τον κόπο", είπε.

Πλέον, πιο πολύ από ποτέ, οι επιστήμονες έχουν κατανοήσει τον τρόπο που ο καρκίνος "ξεφεύγει" από το ανοσοποιητικό μας σύστημα. Τα εμβόλια κατά του καρκίνου, όπως και άλλες ανοσοθεραπείες, ενισχύουν το ανοσοποιητικό σύστημα ώστε να εντοπίσει και να εξουδετερώσει τα καρκινικά κύτταρα. Και μερικά χρησιμοποιούν την τεχνολογία mRNA, που για πρώτη φορά χρησιμοποιήθηκε στα εμβόλια για τον κορονοϊό.

Για να λειτουργήσει ένα εμβόλιο, πρέπει να "διδάξει" τα Τ κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος να αναγνωρίζουν τον καρκίνο ως επικίνδυνο, είπε Dr. Nora Disis από το UW Medicine’s Cancer Vaccine Institute στο Σιάτλ.

Η τεχνολογία  mRNA στη μάχη κατά του μελανώματος

Η έρευνα έχει προχωρήσει σε σημαντικό βαθμό στη θεραπεία του μελανώματος. Τα αποτελέσματα κλινικής δοκιμής φάσης 2, που πρόσφατα παρουσιάστηκαν στην ετήσια συνάντηση της Αμερικανικής Ένωσης για την έρευνα για τον καρκίνο, έδειξαν ότι ο συνδυασμός του εμβολίου για το μελάνωμα με την τεχνολογία mRNA και ανοσοθεραπείας μείωσε τον κίνδυνο υποτροπής σχεδόν στο μισό.

Σημειώνεται πως το μελάνωμα είναι η πιο σοβαρή μορφή καρκίνου του δέρματος και ευθύνεται για το περίπου ένα πέμπτο των περιστατικών δερματικού καρκίνου.

Η μελέτη περιελάμβανε 157 ασθενείς με μελάνωμα των οποίων οι όγκοι είχαν αφαιρεθεί χειρουργικά και οι οποίοι διέτρεχαν υψηλό κίνδυνο επανεμφάνισης του καρκίνου. Πενήντα ασθενείς έλαβαν μόνο το φάρμακο ανοσοθεραπείας και 107 έκαναν επίσης τον εξατομικευμένο εμβολιασμό. Η μελέτη έδειξε ότι μετά από σχεδόν δύο χρόνια, οι ασθενείς που έλαβαν το εξατομικευμένο εμβόλιο mRNA (από τις φαρμακευτικές εταιρείες Moderna και τη Merck) είχαν 44% περισσότερες πιθανότητες επιβίωσης και να αποφύγουν νέους όγκους από εκείνους που έλαβαν μόνο την τυπική περίθαλψη.

Κατά τη δοκιμή, το 40% των ασθενών που έλαβαν μόνο το φάρμακο ανοσοθεραπείας παρουσίασαν υποτροπή του καρκίνου τους κατά τη διάρκεια της διετούς παρακολούθησης. Συγκριτικά, το 22,4% των ασθενών που έλαβαν το φάρμακο συν το εμβόλιο είχαν υποτροπή, οδηγώντας σε διαφορά 44% μεταξύ των δύο ομάδων.

Οι δοκιμές εμβολίων για τον καρκίνο του παγκρέατος

Τα αποτελέσματα μιας μικρής δοκιμής που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό "Nature" είναι ενθαρρυντικά, καθώς έδειξαν ότι υπάρχει θετική ανταπόκριση στην πρώτη φάση των κλινικών δοκιμών και καθυστέρηση των υποτροπών. Το mRNA εμβόλιο που εξατομικεύεται για το γενετικό προφίλ όγκου του κάθε ασθενούς έδρασε στους μισούς ασθενείς από τους 16 ασθενείς που το έλαβαν κατά τη διάρκεια 18 μηνών παρακολούθησης. Οι ασθενείς έλαβαν το εμβόλιο περίπου εννιά εβδομάδες μετά την αφαίρεση του όγκου.

Οι επιστήμονες της BioNTech χρησιμοποίησαν γενετικές πληροφορίες του όγκου για να δημιουργήσουν εξατομικευμένα εμβόλια, ώστε το ανοσοποιητικό σύστημα να επιτεθεί στους όγκους. Καθώς όμως οι ασθενείς υποβάλλονταν σε χημειοθεραπεία και λάμβαναν φάρμακα και θεραπεία για το ανοσοποιητικό, είναι πιθανό το ενδεχόμενο το εμβόλιο να μην είναι η μόνη αιτία που δεν σημειώθηκε υποτροπή.