Έρευνα αποκαλύπτει τις καταστροφικές επιπτώσεις της δυτικής διατροφής στην ανθρώπινη υγεία

Της Βίκυς Κουρλιμπίνη

Ο αντίκτυπος του δυτικού τύπου διατροφής στην ανθρώπινη υγεία, και ειδικότερα στο μεταβολισμό, στο μικροβίωμα του εντέρου, στο καρδιαγγειακό σύστημα, στον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου, ακόμη και στην ψυχική υγεία, ίσως είναι μεγαλύτερος από όσο νομίζαμε. Αυτό δείχνει πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Nutrients (https://www.mdpi.com/2072-6643/15/12/2749).

Η δυτική διατροφή (ένα διατροφικό πρότυπο που έχει προέλθει από το λεγόμενο Δυτικό κόσμο και ειδικά από τις ΗΠΑ) χαρακτηρίζεται από υψηλές προσλήψεις επεξεργασμένων τροφίμων, κόκκινου και επεξεργασμένου κρέατος, πρόσθετων σακχάρων, κορεσμένων και τρανς λιπαρών, συχνή κατανάλωση fast food και έτοιμων γευμάτων, ενώ αντίθετα είναι χαμηλή στην πρόσληψη φρούτων, λαχανικών, δημητριακών ολικής αλέσεως και ξηρών καρπών.

Για αυτούς τους λόγους έχει συνδεθεί με μια σειρά χρόνιων ασθενειών, όπως η παχυσαρκία, ο διαβήτης τύπου 2, οι καρδιαγγειακές παθήσεις και ο καρκίνος.

Τι προκαλεί στο σώμα μας

Σύμφωνα με τη μελέτη, η συχνή κατανάλωση κορεσμένων λιπαρών, επεξεργασμένων τροφίμων και επεξεργασμένων σακχάρων, τα οποία αποτελούν βασικά συστατικά της δυτικής διατροφής, αυξάνουν τα επίπεδα φλεγμονωδών βιοδεικτών και το οξειδωτικό στρες, ενώ η ανισορροπία μεταξύ ελεύθερων ριζών και αντιοξειδωτικών προκαλεί την απελευθέρωση προφλεγμονωδών κυτοκινών. Οι τελευταίες μπορούν να δημιουργήσουν και να συντηρήσουν μια φλεγμονή στο σώμα μας.

Η χρόνια φλεγμονή, είναι η αιτία πολλών σοβαρών ασθενειών, μεταξύ των οποίων οι καρδιαγγειακές παθήσεις, ο καρκίνος και η νόσος Alzheimer. Το άγχος, η έλλειψη άσκησης, η γενετική προδιάθεση και η έκθεση σε τοξίνες μπορούν να συμβάλουν σε τέτοιες χρόνιες φλεγμονές, αλλά και η διατροφή είναι καθοριστική.

Την ίδια ώρα, μια διατροφή υψηλής περιεκτικότητας σε λιπαρά, όπως η δυτικού τύπου, έχει ως αποτέλεσμα την αύξηση των επιπέδων της λιποπρωτεΐνης χαμηλής πυκνότητας, της λεγόμενης LDL χοληστερόλης ή "κακής" χοληστερόλης, που συσσωρεύεται στα τοιχώματα των αρτηριών.

Κερδίζει πόντους η μεσογειακή διατροφή

Όπως αναφέρεται στη μελέτη, η "σύνθεση" της δυτικής διατροφής διαφέρει σημαντικά από αυτή της μεσογειακής, η οποία έχει μελετηθεί ευρέως για τις ευεργετικές της επιδράσεις στην καρδιαγγειακή υγεία.

Σε σύγκριση με τα εξαιρετικά επεξεργασμένα τρόφιμα που βρίσκονται στη δυτική δίαιτα, η μεσογειακή διατροφή περιλαμβάνει φρούτα, λαχανικά, δημητριακά ολικής αλέσεως, όσπρια και καλά λιπαρά όπως το ελαιόλαδο και οι ξηροί καρποί. Αντίθετα, το κόκκινο κρέας θα πρέπει να καταναλώνεται το πολύ μια φορά την εβδομάδα, ενώ η μεσογειακή διατροφή δεν περιλαμβάνει επεξεργασμένα τρόφιμα και άλλα αλλαντικά. Παρομοίως τα γλυκά να καταναλώνονται με μέτρο.

Όπως σημειώνεται στη μελέτη, η αντικατάσταση των προϊόντων υψηλής περιεκτικότητας σε λιπαρά και ζάχαρη που συναντάμε στη δυτική διατροφή με φρούτα, λαχανικά, όσπρια, ξηρούς καρπούς και δημητριακά ολικής αλέσεως, μπορεί να μειώσει τη φλεγμονή και, ως εκ τούτου, να αποτρέψει την ανάπτυξη καρδιαγγειακής νόσου.

Τα φρούτα, τα λαχανικά, οι φυτικές ίνες και οι σύνθετοι υδατάνθρακες μπορούν να καταπολεμήσουν μεταβολικές διαταραχές, αλλά και να μειώσουν το κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου σε σχέση με την τυπική δυτική διατροφή. Επιπλέον, μια πιο υγιεινή διατροφή, πλούσια σε μικροθρεπτικά συστατικά και αντιοξειδωτικά, όπως μαγνήσιο, κάλιο, σίδηρο, βιταμίνες Β6, Β12, Α και C, καροτενοειδή και φλαβονοειδή, καθώς και η σωματική δραστηριότητα μειώνουν τις φλεγμονές, που σημαίνει τη βελτίωση της ψυχικής υγείας, αλλά και την ενίσχυση του ανοσοποιητικού μας συστήματος.