Ναι ή όχι στα συμπληρώματα διατροφής; Τα υπέρ και τα κατά - Τι δείχνουν οι έρευνες

Της Βίκυς Κουρλιμπίνη

Τα αποτελέσματα μιας νέας μελέτης που δημοσιοποιήθηκαν στο "The American Journal of Clinical Nutrition", στην οποία συμμετείχαν 3.560 ενήλικες άνω των 60 ετών, έδειξε πως όσοι έπαιρναν μια πολυβιταμίνη κάθε μέρα επί τρία χρόνια, είχαν μια ήπια βελτίωση στη μνήμη τους μετά από ένα χρόνο, σε σύγκριση με άτομα που λάμβαναν εικονικό φάρμακο.

Τα αποτελέσματα αυτά έρχονται έπειτα από μια προηγούμενη μελέτη, που δημοσιεύθηκε τον Σεπτέμβριο του 2022, η οποία διαπίστωσε πως τα άτομα που έπαιρναν πολυβιταμίνες, ειδικά εκείνα που είχαν ιστορικό καρδιαγγειακής νόσου, παρουσίασαν βελτίωση της μνήμης τους και της προσοχής. Η μελέτη έγινε από ερευνητές της Ιατρικής Σχολής του Χάρβαρντ και του Πανεπιστημίου Wake Forest στη Βόρεια Καρολίνα.

Πολλές μελέτες έχουν γίνει για το εάν έχει νόημα τελικά να παίρνουμε συμπληρώματα διατροφής. Πρόσφατα, μια ανασκόπηση από την Ειδική Ομάδα Προληπτικών Υπηρεσιών των ΗΠΑ κατέληξε στο συμπέρασμα πως η καθημερινή λήψη πολυβιταμίνης δεν παρέχει κανένα ουσιαστικό όφελος για την υγεία. Πιο συγκεκριμένα, μετά από ανάλυση 84 μελετών, βρέθηκαν ελάχιστα ή καθόλου στοιχεία ότι η λήψη συμπληρωμάτων βιταμινών και μετάλλων βοηθά στην πρόληψη του καρκίνου και των καρδιαγγειακών παθήσεων που μπορεί να οδηγήσουν σε καρδιακή προσβολή και εγκεφαλικό, ούτε βοηθούν στην πρόληψη του πρόωρου θανάτου.

Οι υποστηρικτές των πολυβιταμινών στον αντίποδα επισημαίνουν ότι δεν υπάρχει κάποια απόδειξη πως η μακροχρόνια λήψη τους μπορεί να είναι επικίνδυνη για την υγεία. Σημειώνουν ακόμη πως, παρά το γεγονός ότι δεν υπάρχουν σαφή στοιχεία οφέλους για την υγεία, τα συμπληρώματα πολυβιταμινών είναι χαμηλού κινδύνου και χαμηλού κόστους. Επίσης μπορεί να βοηθήσουν στο να καλυφθούν πιθανά διατροφικά "κενά".

Τι γνωρίζουμε

Τα συμπληρώματα συνήθως περιέχουν βιταμίνες και μέταλλα, αλλά σε ποικίλες ποσότητες. Μπορεί επίσης να περιέχουν αμινοξέα και λιπαρά οξέα. Κατά βάση περιέχουν ασβέστιο, φολικό οξύ, σίδηρο, μαγνήσιο, βιταμίνη Β-12, βιταμίνη D και ψευδάργυρο.

Σύμφωνα με τους ειδικούς, σε κάθε περίπτωση θα πρέπει να λαμβάνονται στο πλαίσιο μιας υγιεινής διατροφής και μετά από σύμφωνη γνώμη του γιατρού.

Η επίδρασή τους έχει μελετηθεί σε διάφορες νόσους και οι απόψεις διίστανται. Για παράδειγμα, ενώ η λήψη πολυβιταμινών πιστεύεται πως συνδράμει στην πρόληψη των καρδιακών παθήσεων, η έρευνα δεν το υποστηρίζει. Ορισμένες μελέτες αναφέρουν ότι οι πολυβιταμίνες συσχετίζονται με μειωμένο κίνδυνο εμφράγματος και θανάτου, ενώ άλλες δεν δείχνουν καμία επίδραση.

Τα δεδομένα σχετικά με τη χρήση πολυβιταμινών και τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου είναι επίσης συγκεχυμένα. Ορισμένες μελέτες τονίζουν πως δεν υπάρχει καμία επίδραση όσον αφορά τη μείωση του κινδύνου, ενώ άλλες συνδέουν την κατανάλωση πολυβιταμινών με αυξημένο ρίσκο καρκίνου.

Τα συμπληρώματα παράλληλα φαίνεται να επηρεάζουν και τη διάθεσή μας, καθώς συνδέονται με μειωμένα συμπτώματα άγχους και κατάθλιψης.

Πότε πρέπει να παίρνουμε συμπληρώματα;

-Ρωτήστε το γιατρό σας εάν πραγματικά χρειάζεται να πάρετε μια πολυβιταμίνη ή εάν διαπιστώνει ανεπάρκεια βιταμινών

-Αξιολογήστε τη διατροφή σας. Τρώτε υγιεινά και ισορροπημένα;

-Μην κάνετε υπερβολές και μην παίρνετε υψηλές δόσεις συγκεκριμένων βιταμινών, ειδικά Α και Ε. Σε αντίθεση με τις υδατοδιαλυτές βιταμίνες (βιταμίνες του συμπλέγματος Β), οι λιποδιαλυτές βιταμίνες (A, D, E, K) τείνουν να συσσωρεύονται στο σώμα.

- Καλό είναι να προτιμάτε προτιμάτε σκευάσματα 100% φυσικά, χωρίς πρόσθετα ή συντηρητικά τροφίμων