Γιατί τα γλυκαντικά μπήκαν στη μαύρη λίστα του ΠOY - Πώς σχετίζονται με τα καρδιαγγειακά νοσήματα

Της Βίκυς Κουρλιμπίνη

Πριν από περίπου δύο μήνες, έρευνα της New Cleveland Clinic είχε δείξει ότι η ερυθριτόλη, ένα από τα πιο γνωστά τεχνητά γλυκαντικά, που αντικαθιστά την ζάχαρη σε τρόφιμα με λίγες θερμίδες, συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο εμφράγματος και εγκεφαλικού.

Η έρευνα, που περιλάμβανε συμμετέχοντες και από τις ΗΠΑ και από την Ευρώπη, διαπίστωνε πως όσοι είχαν υψηλότερα επίπεδα αυτού του γλυκαντικού στο αίμα είχαν αυξημένο κίνδυνο για έμφραγμα, εγκεφαλικό επεισόδιο ή ακόμη και θάνατο, ενώ το υποκατάστατο αυτό έκανε τα αιμοπετάλια πιο εύκολα να ενεργοποιηθούν και να δημιουργήσουν θρόμβο.

Χθες χτύπησε ακόμη ένα καμπανάκι από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, που προειδοποιούσε πως τα γλυκαντικά δεν παρέχουν μακροπρόθεσμα οφέλη στη μείωση του σωματικού λίπους σε ενήλικες ή παιδιά.

Παράλληλα, συμπλήρωνε ο ΠΟΥ, ενδέχεται να υπάρχουν ανεπιθύμητες επιπτώσεις από τη μακροχρόνια χρήση των γλυκαντικών χωρίς ζάχαρη, όπως αυξημένος κίνδυνος διαβήτη τύπου 2, καρδιαγγειακά νοσήματα και θνησιμότητα στους ενήλικες.

Τα συνήθη γλυκαντικά περιλαμβάνουν την ακεσουλφάμη Κ, την ασπαρτάμη, την αντβαντάμη, τα κυκλαμάτα, τη νεοτάμη, τη σακχαρίνη, τη σουκραλόζη, τη στέβια και τα παράγωγα της στέβια.

Πόσο υγιεινά είναι τελικά τα γλυκαντικά;

Ακόμη μια έρευνα που είχε δημοσιευτεί το Σεπτέμβριο πέρσι στο BMJ, στην οποία συμμετείχαν περισσότεροι από 100.000 ενήλικες στη Γαλλία, βρήκε μια πιθανή σχέση μεταξύ της κατανάλωσης τεχνητών γλυκαντικών και των καρδιακών παθήσεων.

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι συμμετέχοντες που κατανάλωναν μεγάλες ποσότητες ασπαρτάμης -που βρέθηκαν στα επιτραπέζια γλυκαντικά καθώς και σε δημητριακά, γιαούρτι, καραμέλες και αναψυκτικά- είχαν υψηλότερο κίνδυνο εγκεφαλικού σε σχέση με άτομα που δεν κατανάλωναν το γλυκαντικό.

Ομοίως, άτομα που κατανάλωναν υψηλές ποσότητες σουκραλόζης -που βρίσκεται και σε αρτοσκευάσματα, παγωτό, κονσέρβες φρούτων, αρωματικό γιαούρτι και σιρόπια- και ακεσουλφάμης καλίου, που χρησιμοποιείται συχνά σε αναψυκτικά "χωρίς ζάχαρη", είχαν υψηλότερο κίνδυνο στεφανιαίας νόσου.

Συγκεκριμένα, η καθημερινή πρόσληψη ακεσουλφάμης και σουκραλόζης συσχετίστηκε με 40% και 31% αυξημένο κίνδυνο στεφανιαίας νόσου, αντίστοιχα. Η πρόσληψη ασπαρτάμης συσχετίστηκε με 17% αυξημένο κίνδυνο για αγγειακά εγκεφαλικά επεισόδια.

Αλλά και πριν από αυτή, μια μικρότερη μελέτη διαπίστωσε ότι η κατανάλωση μη θρεπτικών γλυκαντικών - υποκατάστατων ζάχαρης που περιέχουν λίγες θερμίδες- θα μπορούσε να αλλάξει τα "μικρόβια" του εντέρου και ενδεχομένως να αυξήσει τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα. Ακολούθως, το υψηλό σάκχαρο στο αίμα μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο διαβήτη, καρδιακών παθήσεων ή εγκεφαλικού.

Στον αντίποδα βέβαια, η απώλεια κιλών που μπορεί να προκύψει από την αποφυγή της ζάχαρης, όπως σημειώνουν οι ειδικοί, συνοδεύεται από σημαντικά οφέλη, τόσο σε υγιή άτομα, όσο και σε διαβητικούς.

Τονίζουν πως η έρευνα θα πρέπει να συνεχιστεί περαιτέρω ανά κατηγορία γλυκαντικών. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας ωστόσο σημειώνει πως το ζήτημα δεν είναι μόνο να κόψουμε την ζάχαρη, αλλά και να κάνουμε τη διατροφή μας όσο το δυνατό λιγότερο γλυκιά.