Διατροφικές διαταραχές: Ώρα για αλλαγή

Τα τελευταία δύο χρόνια, σύμφωνα με τα στατιστικά του Ελληνικού Κέντρου Διατροφικών Διαταραχών, σημειώθηκε αύξηση κατά 150% στην προσέλευση εφήβων ασθενών με μέσο όρο ηλικίας τα 15 έτη, με το 85% εξ’ αυτών να εμφανίζει ανορεξία, είτε περιοριστικού, είτε βουλιμικού τύπου.

Το πρόβλημα συνεχίζει να είναι ορατό και κλιμακούμενο, και η λύση είναι μια: η αλλαγή στην αντιμετώπιση. Όπως φανερώνει και το μήνυμα του φετινού εορτασμού της Παγκόσμιας Εβδομάδας Ευαισθητοποίησης για τις Διατροφικές Διαταραχές (27/2-5/3), "It’s time for change”. Ο οργανισμός NEDA (National Eating Disorders Association) μάς καλεί να επικεντρωθούμε στις βιωμένες εμπειρίες και στην εκπαίδευση γύρω από τις διατροφικές διαταραχές που είναι οι καταλύτες για την αντιμετώπιση της νόσου.

Όπως σημειώνει η Δρ. Μαρία Τσιάκα, Ιδρύτρια του Ελληνικού Κέντρου Διατροφικών Διαταραχών: "Παρότι έχουμε αποκτήσει πολύτιμη νέα γνώση γύρω από τα χαρακτηριστικά και τους μηχανισμούς της νόσου τις τελευταίες δεκαετίες, και παράλληλα σημειώνεται σημαντική αποκατάσταση βάρους και μείωση συμπτωμάτων κατά τις νοσηλείες, ταυτόχρονα παρατηρείται συχνή υποτροπή σε πολλά περιστατικά. Είναι ξεκάθαρο πως οι νοσηλείες σε παιδοψυχιατρικές μονάδες διαταράσσουν την οικογενειακή, κοινωνική και εκπαιδευτική ζωή των παιδιών και των εφήβων που επιστρέφοντας στον χώρο τους δυσκολεύονται να διαχειριστούν την ασθένεια. Ας μην ξεχνάμε ότι η αποκατάσταση βάρους είναι κριτήριο ανάρρωσης, αλλά όχι το μοναδικό. Τα παλαιότερης φιλοσοφίας πλαίσια, όπως το CBT, τα οποία εξακολουθούν να εφαρμόζονται κατά κόρον στη χώρα μας, αποκλείουν τις οικογένειες από τη θεραπεία και την ίδια στιγμή υποτιμούν τη μέγιστη ανάγκη εκπαίδευσής τους στη διαχείριση της νόσου".

Η οικογένεια ως βασικός πυλώνας ανάρρωσης

Είναι γεγονός ότι, από τα τέλη του 20ου αιώνα, έχει καταρριφθεί ο μύθος που ήθελε την οικογένεια να ευθύνεται για την έναρξη της νόσου. Αντίθετα, έχει αποδειχθεί ότι δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί επαρκώς χωρίς την άμεση εμπλοκή και την στοχευμένη εκπαίδευσή της. Γι’ αυτό και στο εξωτερικό, η Family Based Treatment θεωρείται ως η κύρια ενδεδειγμένη θεραπεία (evidence based treatment, NICE 2017) για παιδιά και εφήβους με διατροφικές διαταραχές.

Κύρια αποστολή των πρωτοκόλλων που εφαρμόζονται σε Αγγλία και Αμερική εδώ και δεκαετίες και στο Ελληνικό Κέντρο Διατροφικών Διαταραχών τα τελευταία 15 χρόνια, είναι να επιτρέψουν στα παιδιά και τους εφήβους να ανακάμψουν ενώ βρίσκονται στο περιβάλλον τους, υποστηριζόμενοι από τους οικείους τους που εκπαιδεύονται επαρκώς γι’ αυτόν τον σκοπό, αντί να τους αποκόπτει από τους γονείς, στέλνοντας τους σ’ ένα νοσοκομειακό θεραπευτικό πρόγραμμα. Σύμφωνα με μελέτες που έχουν γίνει διεθνώς, η αποτελεσματικότητα τους είναι θεματική, με το 90-95% των ασθενών να έχει πλήρη αποκατάσταση του βάρους και άρση των συμπτωμάτων σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα.

Αναγνωρίζοντας την έλλειψη γνώσης που υπάρχει στην εκπαίδευση των ειδικών στη χώρα μας, το Ελληνικό Κέντρο Διατροφικών Διαταραχών διοργανώνει για πρώτη φορά στην Ελλάδα μια τριήμερη εκπαίδευση στο οικογενειακό μοντέλο αντιμετώπισης διατροφικών διαταραχών για παιδιά και εφήβους που νοσούν είτε από νευρική ανορεξία, είτε από βουλιμία. Επίσημη καλεσμένη, η Laura Collins Lyster-Mensh, εκπαιδεύτρια, συγγραφέας, ακτιβίστρια και Ιδρύτρια του Διεθνούς Οργανισμού Φροντιστών feast-ed.org.