Να βάλουμε φέτος χριστουγεννιάτικα φωτάκια ή καλύτερα όχι;

Είναι επισήμως η πιο όμορφη περίοδος του χρόνου, για να θυμηθούμε το κλασικό αμερικανικό τραγούδι που είναι ξανά επίκαιρο αυτές τις μέρες. Και σίγουρα είναι η πιο λαμπερή εποχή του χρόνου, αφού παρά την ενεργειακή κρίση Δήμοι και σπίτια έχουν στολιστεί με χριστουγεννιάτικα φωτάκια. Και πραγματικά υπάρχει σοβαρός λόγος που το κάνουμε αφού (για πολλούς αν και όχι για όλους) η λάμψη τους μας προσφέρει στιγμές χαράς και ευτυχίας. Είναι όμως τα φωτάκια και το φως τους που μας κάνουν πιο ευτυχισμένους; Τι απαντάνε οι επιστήμονες;

"Το εάν και πώς τα αναμμένα φωτάκια μας αλλάζουν τη διάθεση είναι κάτι που αξίζει να συζητήσουμε" σχολιάζει η Dr. Krystine Batcho, καθηγήτρια ψυχολογίας στο Le Moyne College της Νέας Υόρκης. Και ποιο είναι ένα συμπέρασμα στο οποίο καταλήγει; Δεν είναι τα φώτα που μπορούν να κάνουν κάποιον χαρούμενο. Τα φώτα λειτουργούν απλά ως υπενθυμίσεις και φέρνουν στο νου μας αναμνήσεις οι οποίες μπορεί να είναι χαρούμενες σε κάποιους ή και θλιβερές σε κάποιους άλλους. Έτσι το αν τα γιορτινά φώτα θα λειτουργούν θετικά ή αρνητικά στη διάθεσή μας είναι κάτι που σχετίζεται περισσότερο με το παρελθόν μας. Το ίδιο ισχύει και για τα άλλα σύμβολα των γιορτών, τα δώρα και το στολισμό του σπιτιού και του δέντρου. 

Σε ένα βαθύτερο επίπεδο, όλα αυτά μας βοηθούν να ανακαλέσουμε αναμνήσεις. Η Batcho λέει ότι σε πολλαπλές μελέτες που έχει ζητήσει από τους συμμετέχοντες να διηγηθούν ιστορίες από την παιδική τους ηλικία, συχνά οι ιστορίες που άκουγε είχαν σχέση με τις γιορτές και ειδικά με το στολισμό. "Στην παιδική μας ηλικία, η μέρα που στολίζουμε το σπίτι για τις γιορτές συνοδεύεται συνήθως από θετικά συναισθήματα. Είναι μια χαρούμενη οικογενειακή στιγμή που ξέρουμε ότι θα την ακολουθήσει μια σειρά ακόμη ευχάριστων εμπειριών, όπως είναι τα κάλαντα και η ανταλλαγή δώρων. "Υπό κανονικές συνθήκες, τα θετικά αυτά συναισθήματα που έχουν συσχετιστεί με το στολισμό κατά την παιδική μας ηλικία αναδύονται στον ενήλικο εγκέφαλό μας και βελτιώνουν τη διάθεσή μας", συνεχίζει η ψυχολόγος. 

Ισχύει αυτό για όλους;

Προφανώς και όχι. Αφενός οι αναμνήσεις των γιορτών δεν μπορεί να είναι σε όλους ευχάριστες – ή μόνο ευχάριστες. Εάν κάποιος έχει βιώσει τραυματικές εμπειρίες σε αυτή την περίοδο -μια δύσκολη παιδική ηλικία, έναν θάνατο στην οικογένεια ή ακόμη και έναν επώδυνο χωρισμό- τότε τα χριστουγεννιάτικα φωτάκια μπορεί να σηματοδοτούν τη θλίψη των γιορτών. Σύμφωνα με τον αμερικανικό φορέα ψυχικής υγείας, National Alliance on Mentall Illness, οι γιορτές για κάποιους ανθρώπους σχετίζονται με παροδικά συναισθήματα άγχους ή κατάθλιψης τα οποία μπορεί να συνδέονται με επιπλέον στρες, μη ρεαλιστικές προσδοκίες ή ακόμη και με δυσάρεστες αναμνήσεις. 

Πώς μπορείτε να αποφύγετε το άγχος και τις αρνητικές σκέψεις τις γιορτές

Για όσους έχουν συσχετίσει τις γιορτές με αρνητικές αναμνήσεις από την παιδική τους ηλικίας, υπάρχουν τρόποι να βελτιώσουν το πώς τις βιώνουν ως ενήλικες. "Μη νιώθετε υποχρεωμένοι να είστε συνεχώς σε μια κατάσταση συνεχούς δράσης, χαράς και λάμψης", προτείνει η ψυχολόγος Dr. Elaine Rodino. "Για παράδειγμα, δεν χρειάζεται να κάνετε όλα όσα συνδέονται με τα Χριστούγεννα: να φτιάξετε γλυκά ή παραδοσιακά φαγητά, να βάλετε γιορτινή μουσική, να κάνετε ή να πάτε σε πάρτι. Μπορεί όμως να απολαμβάνετε κάποια από αυτά, π.χ. τη μουσική ή την παρέα των φίλων. Εστιάστε σε αυτό που σας είναι πιο εύκολο και σας προκαλεί χαρά και κυρίως μη νιώθετε υποχρεωμένοι να συμμετάσχετε σε ένα ομαδικό κλίμα χριστουγεννιάτικης ευτυχίας και πάρτι". 

Ένας άλλος καλός τρόπος, σύμφωνα με την ψυχολόγο, για να μειώσετε τα αρνητικά συναισθήματα αυτή την περίοδο είναι να μην κλειστείτε στον εαυτό σας. Εάν νιώθετε άσχημα μιλήστε με έναν επαγγελματία υγείας, ή απλώς με φίλους και την οικογένεια. Και εάν το πρόβλημα αυτή τη στιγμή είναι οικονομικό και αυτό σας αγχώνει, σκεφτείτε ότι η αγάπη και η στοργή που μπορείτε να προσφέρετε στους αγαπημένους σας ανθρώπους, μόνο και μόνο με την παρουσία σας, είναι το καλύτερο και πιο πολύτιμο δώρο.