Ευλογιά των πιθήκων: "Εύχομαι να μη ζήσει κανείς αυτό που πέρασα"

"Εύχομαι να μη ζήσει κανείς αυτό που πέρασα", λέει ένας 26χρονος Νεοϋορκέζος που ανέρρωσε από την ευλογιά των πιθήκων, ολοκληρώνοντας την αφήγηση της περιπέτειας της υγείας του στο Γαλλικό Πρακτορείο (AFP). Ο Κάιλ Πλανκ τονίζει πως ένιωσε "τους χειρότερους πόνους" στη ζωή του και εκφράζει τη λύπη του για την καθυστερημένη αντίδραση των υγειονομικών αρχών όταν τα πρώτα κρούσματα εμφανίστηκαν στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Ο διδακτορικός φοιτητής φαρμακολογίας έμαθε τον περασμένο Μάιο για την ασθένεια - η οποία είναι ενδημική σε περιοχές της Αφρικής - όταν ανακοινώθηκαν τα πρώτα κρούσματα στην Ευρώπη και στις Ηνωμένες Πολιτείες, που αφορούσαν κυρίως ομοφυλόφιλους άνδρες. "Ανησυχούσα λίγο ότι θα μπορούσε να επηρεάσει κι εμάς εδώ, ειδικά καθώς είμαι μέλος της ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας", δήλωσε σε συνέντευξη που παραχώρησε στο AFP, από ένα πάρκο στην περιοχή Κουίνς με φόντο τους ουρανοξύστες του Μανχάταν.

Στα τέλη Ιουνίου, "αμέσως μετά το Pride", την εμβληματική εκδήλωση της ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητας, θυμάται ότι άρχισε να νιώθει "άρρωστος". Το τεστ ανίχνευσης κορονοϊού προέκυψε αρνητικό. Τα συμπτώματα (πυρετός και πρησμένοι λεμφαδένες) τον έκαναν να σκεφτεί το ενδεχόμενο να ήταν ευλογιά των πιθήκων. Ο πρώτος γιατρός που επισκέφθηκε του είπε να παρακολουθήσει πώς θα εξελίσσονταν τα συμπτώματα, αλλά τα εξανθήματα που εμφανίστηκαν ύστερα από τέσσερις ημέρες πυρετού δεν άφηναν καμιά αμφιβολία. "Μια ημέρα αργότερα, είχαν εξαπλωθεί σε όλο το σώμα", σε περίπου 30 σημεία, περιγράφει ο Κάιλ Πλανκ.

Στις 5 Ιουλίου υποβλήθηκε σε εξετάσεις και την επόμενη μέρα ξεκίνησε θεραπεία με τεκοβιριμάτη, ένα αντιικό αποτελεσματικό κατά της ευλογιάς, το οποίο είχε εγκριθεί σε πειραματική βάση κατά της ευλογιάς των πιθήκων.

"Ζεστά μπάνια"

Ο Κάιλ Πλανκ παραδέχεται πως ήταν τυχερός επειδή είχε πολλές γνωριμίες με γιατρούς. "Ξέρω πως δεν συμβαίνει κάτι τέτοιο με τους περισσότερους", λέει και εξηγεί πως έστειλε επιστολές σε πολλούς ζητώντας πρόσβαση στην αντιική θεραπεία. Παρά το γεγονός ότι η θεραπεία τον ανακούφισε γρήγορα και η ασθένεια υποχώρησε σταδιακά με ηπιότερα συμπτώματα, περιγράφει πως η ευλογιά των πιθήκων τον έφερε αντιμέτωπο, για περίπου μια εβδομάδα, με "τους χειρότερους πόνους" της ζωής του.

"Έκανα ζεστά μπάνια 6-7 φορές την ημέρα, αυτό ήταν το μόνο που με ανακούφιζε", εξηγεί. "Ήταν εξαντλητικό", λέει και περιγράφει πως αισθανόταν πόνο σε μια κλίμακα 7/10 καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας. Παράλληλα, συμπληρώνει, φοβόταν μήπως μολυνθεί ο συγκάτοικός του, παρότι γνώριζε ότι ο ιός μεταδίδεται μόνο με στενή επαφή.

Θεωρεί πως η περίπτωσή του ήταν "σχετικά ήπια" λόγω της γρήγορης διάγνωσης και της θεραπείας. Παραδέχεται πως "πολλοί έχουν μια πολύ χειρότερη εμπειρία".

Επικρίσεις για την αντίδραση των υγειονομικών αρχών

Ο Κάιλ Πλανκ πιστεύει πως θα μπορούσαν να έχουν ληφθεί μέτρα νωρίτερα, αλλά "καθώς έπληξε μόνο ένα μικρό τμήμα του πληθυσμού, ίσως δεν θεωρήθηκε προτεραιότητα". "Για την κυβέρνηση ήταν κάπως "ας περιμένουμε να δούμε τι θα συμβεί, ας περιμένουμε να δούμε αν υπάρξει πρόβλημα”, αλλά δεν γίνεται έτσι με μολυσματικές ασθένειες, υπογραμμίζει. "Έχουμε εμβόλια, έχουμε εκατομμύρια δόσεις αντιικού φαρμάκου", αλλά "δεν είμαστε ακόμη σε θέση να κινητοποιήσουμε αυτούς τους πόρους" συμπληρώνει.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες διαθέτουν επίσης 100 εκατομμύρια δόσεις του εμβολίου ACAM2000, το οποίο είχε αναπτυχθεί κατά της κοινής ευλογιάς αλλά προκαλεί σημαντικές παρενέργειες και δεν ενδείκνυται για ανοσοκατεσταλμένους. Όταν εμφανίστηκαν τα πρώτα κρούσματα ευλογιάς των πιθήκων στις ΗΠΑ, υπήρχαν μόλις χίλιες δόσεις του εμβολίου Jynneos (ένα πιο σύγχρονο και ασφαλές εμβόλιο), κυρίως επειδή σχεδόν 800.000 δόσεις μπλοκαρίστηκαν στη Δανία εν αναμονή της έγκρισης από τον αμερικανικό Οργανισμό Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA). Το συγκεκριμένο εμβόλιο διατέθηκε τελικά μόλις στα τέλη Ιουνίου.

Η Νέα Υόρκη, με πληθυσμό άνω των 8 εκατομμυρίων, έχει καταγράψει μέχρι σήμερα 711 κρούσματα ευλογιάς των πιθήκων, απολογισμός που ενδέχεται να είναι υποτιμημένος σύμφωνα με ειδικούς. Η αμερικανική μεγαλούπολη έχει λάβει 21.500 δόσεις του εμβολίου Jynneos και αναμένει το επόμενο διάστημα άλλες 25.000 δόσεις.

Τι γίνεται με την ευλογιά των πιθήκων στην Ελλάδα

Δώδεκα περιστατικά ευλογιάς των πιθήκων έχουν αναγνωριστεί επίσημα στη χώρα μας, αναφέρει η Ελληνική Δερματολογική και Αφροδισιολογική Εταιρεία (ΕΔΑΕ) και καθησυχάζει τους πολίτες σχετικά με την ασθένεια και τη θεραπεία της. Στη χώρα μας το πρώτο κρούσμα αναγνωρίστηκε στις 8 Ιουνίου 2022, σε ασθενή με πρόσφατο ταξίδι στο εξωτερικό. Η επιδημία της ευλογιάς των πιθήκων στους ανθρώπους ξεκίνησε στο Ηνωμένο Βασίλειο στους 7 Μαΐου 2022 και μέχρι 29 Ιουνίου 2022 περισσότερα από 5.000 περιστατικά έχουν καταγραφεί παγκοσμίως, σύμφωνα με την ΕΔΑΕ.

Η ευλογιά των πιθήκων είναι σπάνια ιογενής λοίμωξη, η οποία μεταδίδεται κυρίως από άγρια ζώα που απαντώνται σε περιοχές της Δυτικής και Κεντρικής Αφρικής. Είναι γνωστή από το 1958 και το πρώτο περιστατικό σε άνθρωπο επιγράφτηκε το 1970, στη Δημοκρατία του Κογκό. Η νόσος προσβάλλει σπάνια τους ανθρώπους και κλινικά μοιάζει με ανθρώπινη ευλογιά, νόσημα που έχει εξαλειφθεί μετά τον εμβολιασμό και το τελευταίο κρούσμα έχει καταγραφεί στη Σομαλία το 1976.

Η μετάδοση από άνθρωπο σε άνθρωπο γίνεται μέσω της επαφής με δερματικές βλάβες και σωματικά υγρά του πάσχοντος ή/και μολυσμένα αντικείμενα, καθώς και μέσω αναπνευστικών σταγονιδίων κατόπιν παρατεταμένης στενής επαφής σε μικρή απόσταση.

Ο πρόεδρος της ΕΔΑΕ Γ. Μπάρκης, Δερματολόγος- Αφροδισιολόγος, Διδάκτωρ, Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ, αναφέρει σχετικά: "Τα συμπτώματα εμφανίζονται 5-21 ημέρες μετά την επαφή με το κρούσμα και περιλαμβάνουν πυρετό, κακουχία, μυαλγίες, οσφυαλγία, κεφαλαλγία, λεμφαδενοπάθεια και κόπωση. Το χαρακτηριστικό εξάνθημα εμφανίζεται 1 με 5 ημέρες μετά την έναρξη των συμπτωμάτων, έχει κεφαλουραία κατανομή, μοιάζει με το εξάνθημα της ανεμευλογιάς με τη διαφορά ότι δεν προκαλεί κνησμό και όλες οι βλάβες είναι στο ίδιο στάδιο εξέλιξης (κηλίδες ή φυσαλίδες ή βλατίδες ή φλύκταινες). Παρότι δεν υπάρχει ειδική θεραπεία, οι περισσότεροι ασθενείς αναρρώνουν πλήρως σε λίγες εβδομάδες. Στις ομάδες υψηλού κίνδυνου (π.χ. ανοσοκατασταλμένοι) μπορεί κάποιες φορές να οδηγήσει σε πιο σοβαρή νόσηση, οπότε μπορεί να χρειαστεί εισαγωγή σε νοσοκομείο και αντιϊκή θεραπεία".

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ