Τενοντίτιδα: Τι είναι, τα συμπτώματα και η σωστή αντιμετώπιση

Γράφει ο Εμμανουήλ Μπριλάκης, Ορθοπαιδικός Χειρουργός – Αθλητίατρος
Διευθυντής Brilakis Orthopaedics, Γ’ Ορθοπαιδική Κλινική Νοσοκομείου ΥΓΕΙΑ 
Διδάκτωρ Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών, Επιστημονικός συνεργάτης περιοδικού Shape (BrilakisOrthopaedics.gr)

Η τενοντίτιδα ως όρος σημαίνει φλεγμονή ή ερεθισμός ενός τένοντα. Οι τένοντες είναι παχιές ινώδεις ταινίες με τις οποίες οι μύες συνδέονται στα οστά. Η συγκεκριμένη πάθηση προκαλεί πόνο κι ευαισθησία στην ανατομική περιοχή του τένοντα, που συνήθως βρίσκεται κοντά σε μια άρθρωση. Παρόλο που μια τέτοια φλεγμονή μπορεί να εμφανιστεί σε οποιονδήποτε τένοντα, είναι πιο συχνή κοντά στους ώμους, τους αγκώνες, τους καρπούς, τα γόνατα και τις πτέρνες.

Κάποιες τενοντίτιδες που εμφανίζονται συχνά, έχουν και πιο συγκεκριμένες ονομασίες, όπως:

• Ο αγκώνας του τενίστα (tennis elbow)
• Ο αγκώνας του παίχτη του γκολφ (golfer’s elbow)
• Ο ώμος του ρίπτη (pitcher’s ή thrower’s shoulder)
• O Ώμος του κολυμβητή (swimmer’s shoulder)
• Το γόνατο του άλτη (Jumper’s knee) 

Όλες οι περιπτώσεις οξείας τενοντίτιδας μπορούν να αντιμετωπιστούν επιτυχώς συντηρητικά, με σωστή φαρμακευτική αγωγή, ανάπαυση και φυσικοθεραπεία για τη μείωση του πόνου. Εάν η τενοντίτιδα δεν αντιμετωπιστεί και μετατραπεί σε χρόνια, τότε δημιουργεί αρκετά προβλήματα και η λύση της δυσκολεύει.

Συμπτώματα τενοντίτιδας

Τα αρχικά σημεία και τα συμπτώματα της τενοντίτιδας συνήθως περιλαμβάνουν:

• Ενόχληση που συχνά περιγράφεται ως βύθιος πόνος, που εμφανίζεται ή επιδεινώνεται με την κίνηση 
• Τοπική ευαισθησία
• Τοπικό οίδημα (συνήθως ήπιο) 

 

Πότε πρέπει να επισκεφθείτε τον ορθοπαιδικό;

Οι περισσότερες περιπτώσεις τενοντίτιδας αυτοπεριορίζονται και ανταποκρίνονται σε απλά μέτρα ατομικής φροντίδας. Επισκεφτείτε το γιατρό σας εάν τα συμπτώματά σας επιμένουν και επηρεάζουν τις καθημερινές σας δραστηριότητες για περισσότερο από μερικές ημέρες.

Αιτίες τενοντίτιδας

Παρόλο που η τενοντίτιδα μπορεί να προκληθεί από έναν σαφή τραυματισμό, η πάθηση είναι πολύ πιο πιθανό να προκύψει μετά από την συχνή επανάληψη μιας συγκεκριμένης κίνησης. Οι περισσότεροι άνθρωποι αναπτύσσουν τενοντίτιδα επειδή το επάγγελμα ή τα χόμπι τους περιλαμβάνουν επαναλαμβανόμενες κινήσεις, οι οποίες ασκούν πίεση στους τένοντες.

Η χρήση της κατάλληλης τεχνικής είναι ιδιαίτερα σημαντική για την εκτέλεση επαναλαμβανόμενων κινήσεων κατά την άθληση ή σε δραστηριότητες που σχετίζονται με το επάγγελμα. Η ακατάλληλη τεχνική μπορεί να υπερφορτώσει τον τένοντα, όπως για παράδειγμα συμβαίνει στον αγκώνα του τενίστα.

Παράγοντες κινδύνου

Οι παράγοντες κινδύνου για την ανάπτυξη τενοντίτιδας περιλαμβάνουν:

• Την ηλικία
• Το επάγγελμα με απαιτήσεις χειρωνακτικής εργασίας 
• Τη συμμετοχή σε ορισμένα αθλήματα

Ηλικία: Καθώς οι άνθρωποι μεγαλώνουν, οι τένοντές τους είναι περισσότερο δύσκαμπτοι, κάτι που τους κάνει πιο ευάλωτους σε τραυματισμούς.

Επάγγελμα: Η τενοντίτιδα είναι πιο συχνή σε άτομα των οποίων οι εργασίες περιλαμβάνουν:

• Επαναλαμβανόμενες κινήσεις
• Κακή εργονομική θέση σώματος
• Συχνή ανύψωση του χεριού πάνω από το κεφάλι
• Κραδασμούς
• Έντονη καταπόνηση

Αθλητική δραστηριότητα: Ένα άτομο έχει περισσότερες πιθανότητες να αναπτύξει τενοντίτιδα εάν συμμετέχει σε αθλήματα που περιλαμβάνουν επαναλαμβανόμενες κινήσεις, ειδικά εάν η τεχνική που χρησιμοποιεί δεν είναι σωστή. Αυτό μπορεί να συμβεί σε αθλήματα όπως:

• Μπάσκετ
• Τένις
• Τρέξιμο
• Κολύμπι
• Γκολφ
• Μπόουλινγκ
• Μπέιζμπολ

 

Πιθανές επιπλοκές της τενοντίτιδας

Χωρίς την κατάλληλη θεραπεία, η τενοντίτιδα μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο ρήξης τένοντα - μια πολύ πιο σοβαρή κατάσταση που μπορεί να απαιτεί χειρουργική επέμβαση.
Εάν ο ερεθισμός του τένοντα επιμένει για αρκετές εβδομάδες, τότε η κατάσταση μετατρέπεται σε χρόνια και ονομάζεται τενοντοπάθεια. Αυτή περιλαμβάνει εκφυλιστικές αλλαγές στην δομή του τένοντα και συνδυάζεται με (μη φυσιολογική) ανάπτυξη νέων αιμοφόρων αγγείων και νευρικών απολήξεων.

Πρόληψη της τενοντίτιδας

Για να μειώσετε την πιθανότητα να εμφανίσετε μια τενοντίτιδα, ακολουθήστε τις παρακάτω οδηγίες:

Μειώστε την ένταση. Αποφύγετε δραστηριότητες που ασκούν πίεση στους τένοντές σας, ειδικά για παρατεταμένες χρονικές περιόδους. Εάν παρατηρήσετε πόνο κατά τη διάρκεια κάποιας συγκεκριμένης άσκησης, σταματήστε και ξεκουραστείτε.

Κάντε συνδυασμούς άσκησης. Εάν μια άσκηση ή δραστηριότητα σας προκαλεί συγκεκριμένο, επίμονο πόνο, δοκιμάστε κάτι άλλο. Η συνδυαστική προπόνηση μπορεί να σας βοηθήσει να συνδυάσετε μια υψηλής έντασης άσκηση, με ασκήσεις χαμηλότερης έντασης.

Βελτιώστε την τεχνική σας. Εάν η τεχνική σας σε μια δραστηριότητα ή μια άσκηση είναι λανθασμένη, μπορεί να αποκτήσετε προβλήματα με τους τένοντές σας. Καλό είναι να κάνετε μαθήματα ή να λάβετε κατάλληλες οδηγίες από ειδικούς κατά το ξεκίνημά σας σε ένα νέο άθλημα ή να χρησιμοποιήσετε ειδικό εξοπλισμό προπόνησης.

Διατάσεις (stretching). Αφιερώστε χρόνο μετά την άσκηση για να κάνετε διατάσεις και να μεγιστοποιήσετε το εύρος κίνησης των αρθρώσεων σας. Αυτό μπορεί να βοηθήσει στην ελαχιστοποίηση του επαναλαμβανόμενου τραύματος των γειτονικών τενόντων. Η καλύτερη στιγμή για διατάσεις είναι μετά την άσκηση, όταν οι μύες σας έχουν ζεσταθεί. Οι διατάσεις έχουν αποτέλεσμα αν επαναλαμβάνονται συχνά.  

Διορθώστε την εργονομία σας στο χώρο εργασίας. Εάν είναι δυνατόν, κάντε μια εργονομική αξιολόγηση του χώρου εργασίας σας και προσαρμόστε την καρέκλα, το πληκτρολόγιο και τον υπολογιστή όπως ταιριάζει στο ύψος σας, το μήκος των χεριών σας και στις καθημερινές συνήθειες και απαιτήσεις της εργασίας σας. Αυτό θα προστατεύσει όλες τις αρθρώσεις και τους τένοντές σας από την υπέρχρηση.

Προετοιμάστε τους μύες σας για άσκηση. Η ενδυνάμωση των μυών που χρησιμοποιούνται κατά την προπόνηση ή τον αγώνα σας, μπορεί να βοηθήσει να αντέξουν καλύτερα την ένταση και τη φόρτιση.