Ο ρόλος του θηλασμού για την ανοσία των μωρών

Σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε στο JAMA Network Open, προστασία έναντι της λοίμωξης από τον κορονοϊό φαίνεται ότι προσφέρει στο βρέφος ο μητρικός θηλασμός και το μητρικό γάλα μητέρων που νόσησαν από  κορονοϊό. 
Στη μελέτη συμμετείχαν 28 έγκυες που βρέθηκαν θετικές στον ιό SARS-CoV-2 κατά τον τοκετό και τα βρέφη τους τα οποία γεννήθηκαν σε μαιευτήριο της Ρώμης μεταξύ Ιανουαρίου 2020 και Μαΐου 2021. Μελετήθηκε η ανοσολογική απάντηση των μητέρων και των βρεφών τους 48 ώρες μετά τη γέννηση και 2 μήνες μετά. Συγκεκριμένα, μετρήθηκαν τα ειδικά αντισώματα έναντι της ακίδας της πρωτεΐνης του ιού στον ορό του αίματος τόσο των μητέρων όσο και των βρεφών καθώς και τα ειδικά αντισώματα τύπου ΙgA έναντι του ιού στο μητρικό γάλα και στο σάλιο των βρεφών. 

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι τα βρέφη τα οποία θήλασαν κατά τους δύο πρώτους μήνες της ζωής τους είχαν σημαντικά υψηλότερα επίπεδα ειδικών για τον κορονοϊό αντισωμάτων στο σάλιο τους σε σχέση με τα βρέφη που έλαβαν αποκλειστικά ξένο γάλα. Επιπλέον, στο μητρικό γάλα βρέθηκαν συμπλέγματα ανοσοσφαιρινών τύπου IgA έναντι του κορονοϊού, τόσο 48 ώρες μετά όσο και 2 μήνες μετά από τον τοκετό, ενώ είναι σημαντικό ότι δεν ανιχνεύτηκε ο ίδιος ο ιός στο μητρικό γάλα.  

Οι μελετητές συμπεραίνουν ότι οι μητέρες που μολύνθηκαν από τον ιό κατά την περίοδο γύρω από τον τοκετό και θηλάζουν τα παιδιά τους ή τους δίνουν μητρικό γάλα, προστατεύουν το βρέφος τους από τη νόσο, όχι μόνο μέσω της παθητικής ανοσίας, δηλαδή της προσφοράς έτοιμων ειδικών αντισωμάτων έναντι του κορονοϊού που περνούν στο βρέφος μέσα από το μητρικό γάλα, αλλά και μέσω της ενεργητικής ανοσίας, δηλαδή ενεργοποιώντας και "εκπαιδεύοντας" το ανώριμο ανοσολογικό σύστημα του νεογνού, και ιδιαίτερα των βλεννογόνων του γαστρεντερικού συστήματος, στην ενεργητική παραγωγή αντισωμάτων έναντι του ιού.  

Η μελέτη έρχεται να ενισχύσει τα δεδομένα για τον ευεργετικό ρόλο του μητρικού γάλακτος και μητρικού θηλασμού στην ενίσχυση του ανοσοποιητικού συστήματος του βρέφους και στην προστασία του από οξείες λοιμώξεις, μεταξύ των οποίων και η λοίμωξη από τον κορονοϊό.   

Οι ερευνητές παρατηρούν επίσης ότι πρέπει να υπάρχουν πρόσθετοι μηχανισμοί του ανοσολογικού συστήματος των βρεφών, εκτός από την επίδραση του μητρικού θηλασμού, που επιδρούν στην προστασία τους από την εν λόγω λοίμωξη καθώς ακόμα και τα βρέφη που δεν θήλασαν δεν μολύνθηκαν από τον κορονοϊό.  

Υπενθυμίζεται ότι ο μητρικός θηλασμός είναι ο φυσικός τρόπος διατροφής του βρέφους και του μικρού παιδιού με σημαντικά οφέλη, τόσο άμεσα όσο και μακροπρόθεσμα, για το παιδί και τη μητέρα, την κοινωνία, το σύστημα υγείας και το περιβάλλον. Σύμφωνα με τις εθνικές συστάσεις για τη βρεφική διατροφή στην Ελλάδα, τα βρέφη συνιστάται να θηλάζουν αποκλειστικά για τους έξι πρώτους μήνες της ζωής τους, ενώ με την συμπλήρωση του 6ου μήνα της ζωής ξεκινά μαζί με τον θηλασμό η προσθήκη κατάλληλων, επαρκών σε ποσότητα και ασφαλών στερεών τροφών. Ο μητρικός θηλασμός συνιστάται να συνεχίζεται μέχρι τα δύο πρώτα χρόνια της ζωής και όσο περισσότερο επιθυμεί η μητέρα και το παιδί. 

Τα παραπάνω δεδομένα συνόψισαν για εμάς η Παιδίατρος, Καθηγήτρια Υγιεινής και Επιδημιολογίας στο Εργαστήριο Υγιεινής, Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ, Βίκυ Μπενέτου και η Καθηγήτρια της Θεραπευτικής Κλινικής της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ.