COVID-19: Ακόμη και η ήπια νόσηση μπορεί να προκαλέσει προβλήματα υγείας

Πολλοί ανάμεσά μας έχουν περάσει COVID-19 ή νοσούν χωρίς βαριά συμπτώματα. Παρότι αυτό είναι σίγουρα ένα "καλό νέο", χρειάζεται να υπάρχει ιατρική παρακολούθηση καθώς η νόσος αυτή έχει την τάση να προκαλεί επιπλοκές ακόμη και μετά από ήπια νόσηση. Οι Ιατροί της Θεραπευτικής Κλινικής της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, Ελένη Κορομπόκη και Θάνος Δημόπουλος (Πρύτανης ΕΚΠΑ) απαντούν σε συχνές ερωτήσεις για τη νόσο COVID-19.

Ποια είναι τα πρώτα συμπτώματα της COVID-19;

Τα πρώτα συμπτώματα συνήθως περιλαμβάνουν πυρετό, κεφαλαλγία, πονόλαιμο και ξηρό βήχα. Επιπλέον μπορεί να εμφανιστούν δύσπνοια, μυαλγίες, ασυνήθιστη κόπωση, απώλεια της γεύσης ή της όσφρησης, ρινική συμφόρηση, ναυτία ή διάρροια. Ο βαθμός εμφάνισης των συμπτωμάτων ποικίλει από άτομο σε άτομο. 

Ποιες είναι οι πιθανές επιπλοκές της COVID-19;

Συνήθως, εάν το ανοσοποιητικό σύστημα δε μπορέσει να αντιμετωπίσει τη λοίμωξη την πρώτη εβδομάδα ο ιός μπορεί να προχωρήσει στους πνεύμονες προκαλώντας πνευμονία. Η πνευμονία οδηγεί σε δυσκολία στην αναπνοή λόγω πτώσης του οξυγόνου στο αίμα. Οι περισσότεροι άνθρωποι αναρρώνουν μέσα σε μία με δύο εβδομάδες αλλά η διαδικασία ανάρρωσης μπορεί να πάρει και περισσότερο χρόνο. 

Ωστόσο σε κάποιους ασθενείς η πνευμονία μπορεί να επιδεινωθεί γρήγορα οδηγώντας στο σύνδρομο αναπνευστικής δυσχέρειας (ARDS). Οι μικροσκοπικοί, λεπτοί σάκοι αέρα που μεταφέρουν οξυγόνο στο αίμα και ονομάζονται κυψελίδες γεμίζουν με ένα βλεννώδες υλικό. Η ακτινογραφία και η αξονική τομογραφία θώρακος μπορεί να δείξουν ότι μεγάλες περιοχές στους πνεύμονες έχουν καταλειφθεί και δεν εισέρχεται αέρας. Τα επίπεδα του οξυγόνου στο αίμα πέφτουν επικίνδυνα και σε ορισμένες περιπτώσεις χρειάζεται μηχανική υποστήριξη της αναπνοής με αναπνευστήρα. Σήμερα γνωρίζουμε ότι η επιδείνωση στους ασθενείς με COVID-19 δεν επέρχεται μόνο από τη βλάβη στους πνεύμονες αλλά και από μια αντίδραση του ανοσοποιητικού συστήματος που ονομάζεται "καταρράκτης των κυτταροκινών". Η ανοσολογική αυτή αντίδραση μπορεί να οδηγήσει σε πτώση της αρτηριακής πίεσης, πολυοργανική ανεπάρκεια και βλάβη των αγγείων. 

Εκτός από πνευμονία, ποιες άλλες επιπλοκές μπορεί να προκαλέσει η νόσος COVID-19;

Η COVID-19 μπορεί να προσβάλει σχεδόν όλα τα όργανα για το λόγο αυτό θεωρείται "πολυσυστηματικό νόσημα". Μπορεί να συμβούν σοβαρές επιπλοκές από την καρδιά, ιδίως σε ασθενείς που νοσούν βαριά , όπως αρρυθμίες, μυοκαρδιοπάθεια, οξεία μυοκαρδιακή βλάβη, καρδιακή ανεπάρκεια, επιπλοκές από τα αγγεία. Στους βαρέως πάσχοντες μπορεί να δημιουργηθούν θρόμβοι μέσα στα αγγεία προκαλώντας πνευμονική εμβολή ή εγκεφαλικό. 

Η νόσος COVID-19 φαίνεται επίσης ότι προκαλεί συμπτώματα και από τον εγκέφαλο όπως διαταραχή του επιπέδου συνείδησης, επιληπτικές κρίσεις και εγκεφαλικά επεισόδια. Περίπου οι μισοί από τους ασθενείς που νοσηλεύονται με νόσο COVID-19 έχουν αυξημένα ηπατικά ένζυμα γεγονός που υποδεικνύει ηπατική βλάβη, η οποία πιθανώς είναι αποτέλεσμα της αλληλεπίδρασης της επίδρασης του ιού, της φαρμακευτικής αγωγής και της διαταραχής του ανοσοποιητικού συστήματος. 

Η νεφρική βλάβη είναι συνήθης σε ασθενείς που κάνουν σοβαρή νόσηση από COVID-19. Η φαρμακευτική αγωγή, η πτώση της αρτηριακής πίεσης, η διαταραχή του ανοσολογικού συστήματος αλλά και τα υποκείμενα νοσήματα συμβάλουν στην εμφάνιση εκδηλώσεων από τους νεφρούς. 

Περίπου το ένα τρίτο των ασθενών που νοσηλεύονται λόγω COVID-19 εκδηλώνουν επιπεφυκίτιδα. Αυτό οφείλεται στον ερεθισμό των οφθαλμών από τον ιό. 

Μπορεί να προκληθούν βλάβες σε ασθενείς που πέρασαν τη νόσο COVID-19 πολύ ελαφρά ή χωρίς συμπτώματα;

Υπάρχουν μελέτες που δείχνουν ότι έως και 40% των ατόμων που έχουν μολυνθεί με κορωνοϊό νοσούν ασυμπτωματικά, δεν εκδηλώνουν δηλαδή συμπτώματα. Ωστόσο, ακόμα και στα άτομα αυτά ο ιός μπορεί να προκαλέσει βλάβες στους πνεύμονες όπως μπορεί να αποκαλύψει η ακτινογραφία και η αξονική θώρακος.