Ανεβάζει ο καφές τη χοληστερόλη στο αίμα;

Ο καφές είναι ένα από το πιο ευρέως διαδεδομένα προς κατανάλωση ροφήματα στον κόσμο. Κατά καιρούς έρχεται στο επίκεντρο των συζητήσεων χάρη σε ιδιότητες που έχει για την καλή μας υγεία ή για τον αντίθετο λόγο. Η Βίρνα Σκουλίδη, Διαιτολόγος Διατροφολόγος, MSc. Διατροφή, Δημόσια Υγεία και Πολιτικές συνοψίζει για εμάς τη σχέση του καφέ με τις τιμές της χοληστερόλης στο αίμα. 

* Αγαπάτε τον καφέ; Νέα μελέτη αποκαλύπτει σημαντικά οφέλη του

Πώς μπορεί να επηρεάζει ο καφές τη χοληστερόλη στο αίμα

Εκτεταμένες μελέτες και μετα-αναλύσεις δείχνουν την κατανάλωση καφέ να σχετίζεται με το κίνδυνο εμφάνισης κάποιων χρόνιων νοσημάτων. Τα κύρια συστατικά στον καφέ που συμβάλουν σε αυτή την κατεύθυνση περιλαμβάνουν την καφεΐνη, το χλωρογενικό οξύ, την καφεστόλη και την καχεόλη. 

Η καφεστόλη και η καχεόλη είναι φυσικά προϊόντα που εκχυλίζονται από τους κόκκους του καφέ, τα οποία εμφανίζονται κυρίως στον αφιλτράριστο καφέ όπως ο ελληνικός καφές.  Ο αφιλτράριστος καφές περιέχει 3 – 6 mg αυτών των ουσιών ανά φλιτζάνι. Το 70% περίπου της κατανάλωσης καφεστόλης και καχεόλης μπορεί να απορροφηθεί στο λεπτό έντερο. Ωστόσο, μόνο το 1% περίπου ή και λιγότερο διαπιστώθηκε ότι αποβάλλεται. Αυτό υποδεικνύει ότι το μεγαλύτερο ποσοστό της καφεστόλης, που απορροφάται υπόκειται σε περαιτέρω μεταβολισμό. 

Το 1983 βρέθηκε για πρώτη φορά μία θετική συσχέτιση μεταξύ της κατανάλωσης καφέ και τη συγκέντρωση ολικής και χοληστερόλης ορού. Από τις μελέτες, επιβεβαιώνεται ότι η μακροπρόθεσμη κατανάλωση μη φιλτραρισμένου καφέ μπορεί να προκαλέσει την αύξηση των τριγλυκεριδίων αλλά και της LDL χοληστερόλης ("κακή χοληστερόλη").  

Στους ανθρώπους, η καφεστόλη φαίνεται να επηρεάζει περισσότερο την αύξηση των λιπιδίων πλάσματος απ’ ότι η καχεόλη. Μετα-αναλύσεις από μελέτες παρατήρησης έδειξαν ότι μετά την καθημερινή αγωγή 10 mg καφεστόλης για 4 εβδομάδες, η χοληστερόλη ορού αυξήθηκε κατά  0.13 mmol/L, ενώ με την καχεόλη αυξήθηκε κατά 0.02 mmol/L. Αν και η καφεστόλη αύξησε τα τριγλυκερίδια ορού κατά 86%, ο συνδυασμός καφεστόλης και καχεόλης τα αύξησε μόνο κατά 7%. 

Να σημειωθεί ότι ο καφές φίλτρου έχει λιγότερη καφεστόλη διότι το χάρτινο φίλτρο παγιδεύει την ουσία αυτή κι έτσι η περιεκτικότητα του σε αυτή είναι τελικά χαμηλή. Ένα φλιτζάνι καφέ φίλτρου περιέχει μόλις 0,1 mg καφεστόλης. Από την άλλη πλευρά, ένα φλιτζάνι σκανδιναβικού βραστού καφέ περιείχε 6,2 mg και ένα φλιτζάνι ελληνικού καφέ περιέχει 4,2 mg.

Συμπερασματικά, αν και η καφεστόλη έχει ενοχοποιηθεί για αύξηση της χοληστερίνης, η χρήση φίλτρου κατά την παρασκευή του καφέ επαρκεί για να περιορίσει το περιεχόμενό της ανά φλιτζάνι, ενώ υπάρχουν καφέδες όπως ο στιγμιαίος που δεν συνδέονται με υψηλές τιμές καφεστόλης. 

Σε κάθε περίπτωση, το να απολαμβάνουμε το καθημερινό μας καφεδάκι δεν είναι κακή συνήθεια. Ειδικά αν ακολουθούμε μια ισορροπημένη διατροφή και γυμναζόμαστε έστω και ήπια τις περισσότερες ημέρες της εβδομάδας, τότε δεν χρειάζεται να ανησυχούμε για το αν ο καφές ανεβάζει τη χοληστερίνη μας!