Τα παιδιά που γεννιούνται πρόωρα, συχνά αντιμετωπίζουν μαθησιακές δυσκολίες

Γράφει ο Ιάκωβος Σούσης Msc, FRCOG, Μαιευτήρ-Γυναικολόγος, Ιατρός Αναπαραγωγής.

Τα παιδιά που γεννιούνται πρόωρα, δηλαδή πριν από την 37η εβδομάδα της κύησης, έχουν αυξημένες πιθανότητες να αντιμετωπίσουν μαθησιακές δυσκολίες και προβλήματα συμπεριφοράς, σύμφωνα με τα αποτελέσματα νέας μελέτης, που δημοσιεύθηκε στην επιστημονική επιθεώρηση BMJ.

Οι ερευνητές κατέληξαν μάλιστα στο συμπέρασμα ότι αυξημένο κίνδυνο δεν έχουν μόνο τα παιδιά που γεννήθηκαν εξαιρετικά πρόωρα (δηλαδή από την 22η έως την 26η εβδομάδα της κύησης), αλλά και εκείνα που γεννήθηκαν αρκετά πρόωρα (27η-34η εβδομάδα).

Παγκοσμίως αυξάνεται συνεχώς ο αριθμός των πρόωρων μωρών που επιβιώνουν. Πολλά από αυτά τα παιδιά έχουν αναπτυξιακά προβλήματα, αλλά μέχρι τώρα οι μελέτες είχαν επικεντρωθεί μόνο στα εξαιρετικά πρόωρα μωρά, που έχουν γεννηθεί από την 22η μέχρι την 26η εβδομάδα της εγκυμοσύνης.  

Δεδομένης της σημασίας που έχει να εντοπίζονται όσο πιο νωρίς γίνεται τα παιδιά με αναπτυξιακά προβλήματα, Γάλλοι ερευνητές θέλησαν να μελετήσουν την νευροανάπτυξη όχι μόνο των εξαιρετικά πρόωρων μωρών, αλλά και όλων εκείνων που γεννήθηκαν πριν την 35ηεβδομάδα. 

Τα ευρήματά τους βασίζονται σε 3.083 παιδιά ηλικίας 5,5 ετών, τα οποία χώρισαν σε τρεις ομάδες: εκείνα που γεννήθηκαν την 24η-26η εβδομάδα της κύησης, την 27η-31η και την 32η-34η εβδομάδα. 

Τα παιδιά συμμετείχαν στη μελέτη EPIPAGE-2, που είναι σχεδιασμένη έτσι ώστε να διερευνήσει την κατάσταση της υγείας των παιδιών που γεννήθηκαν πρόωρα τα τελευταία 15 χρόνια. Ως ομάδα σύγκρισης χρησιμοποίησαν 600 παιδιά που έχουν γεννηθεί τελειόμηνα (μετά την 37η εβδομάδα) 

Τα νευροαναπτυξιακά αποτελέσματα όπως εγκεφαλική παράλυση, αισθητηριακές διαταραχές (τύφλωση και κώφωση) και εγκεφαλική λειτουργία, καθώς και προβλήματα συμπεριφοράς και διαταραχές της κίνησης, αξιολογήθηκαν χρησιμοποιώντας αναγνωρισμένα τεστ.

Οι ερευνητές κατέγραψαν ποια παιδιά είχαν ανάγκη υποστηρικτικής διδασκαλίας στο σχολείο, είχαν επισκεφθεί ψυχίατρο, λογοθεραπευτή ή φυσιοθεραπευτή, αλλά και πόσοι γονείς ανησυχούν για την ανάπτυξη των παιδιών τους. 
 
Μετά την προσαρμογή για άλλους παράγοντες που θα μπορούσαν να έχουν επηρεάσει την κατάσταση των παιδιών, οι ερευνητές  διαπίστωσαν ότι τα ποσοστά νευροαναπτυξιακών προβλημάτων αυξάνονται όσο μειώνεται ο χρόνος κύησης. Δηλαδή τα παιδιά που είχαν γεννηθεί πιο πρόωρα είχαν περισσότερα νευροαναπτυξιακά προβλήματα. 
 
Μεταξύ των 3.083 παιδιών που αξιολογήθηκαν, τα ποσοστά σοβαρών ή μέτριων νευροαναπτυξιακών προβλημάτων ήταν τα εξής στα παιδιά που γεννήθηκαν πρόωρα:   

•24η-26 εβδομάδα: 28%
•27η-31η εβδομάδα: 19%
•32η-34η εβδομάδα: 12%

Τα ποσοστά ήπιων νευροαναπτυξιακών προβλημάτων ήταν τα εξής στα παιδιά που γεννήθηκαν πρόωρα:

•24η-26 εβδομάδα: 39%
•27η-31η εβδομάδα: 36%
•32η-34η εβδομάδα: 34%
 
Τα ποσοστά των παιδιών που χρειάστηκαν ειδική βοήθεια ήταν τα εξής στα παιδιά που γεννήθηκαν πρόωρα:

•24η-26 εβδομάδα: 27%
•27η-31η εβδομάδα: 14%
•32η-34η εβδομάδα: 7%

Περίπου τα μισά παιδιά που γεννήθηκαν από την 24η-26η εβδομάδα χρειάστηκαν τουλάχιστον μία αναπτυξιακή παρέμβαση. Το ποσοστό μειώνεται στο 26% στα παιδιά γεννήθηκαν από την 32η-34η εβδομάδα. 
 
Παρόλο που τα ποσοστά σοβαρών και μέτριων  νευροαναπτυξιακών προβλημάτων μειώθηκαν όσο αυξήθηκαν οι εβδομάδες κύησης, περίπου το 35% των παιδιών που γεννήθηκαν εξαιρετικά ή αρκετά πρόωρα, είχαν ήπια προβλήματα που απαιτούσαν ειδική φροντίδα ή βοήθεια στην εκπαιδευτική διαδικασία.
 
Τα ποσοστά νευροαναπτυξιακών προβημάτων ήταν υψηλότερα σε οικογένειες με χαμηλή κοινωνικοοικονομική κατάσταση.
 
Η πιο συχνή ανησυχία που δήλωσαν οι γονείς ότι είχαν, ήταν η συμπεριφορά των παιδιών.

Καθώς η συγκεκριμένη μελέτη ήταν "μελέτη παρατήρησης", δεν είναι δυνατόν να διαπιστωθεί η αιτία των ευρημάτων.
 
Όπως είπαν οι ερευνητές, τα ευρήματά τους δείχνουν ο πρόωρος τοκετός συνδέεται με μακροχρόνιες συνέπειες για τις οικογένειες, την υγειονομική περίθαλψη και το εκπαιδευτικό σύστημα.