Συνεχης ενημερωση

    Τρίτη, 20-Απρ-2021 09:36

    Θρομβώσεις μετά από εμβολιασμό: Πόσο συχνή είναι αυτή η επιπλοκή;

    Θρομβώσεις μετά από εμβολιασμό: Πόσο συχνή είναι αυτή η επιπλοκή;
    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Την τελευταία εβδομάδα  δημοσιεύθηκαν νέα δεδομένα σχετικά με ένα νέο σύνδρομο που χαρακτηρίζεται από θρομβοπενία (χαμηλά αιμοπετάλια) και σχηματισμό θρόμβων το οποίο παρουσιάζεται 5-24 μέρες μετά τον εμβολιασμό με εμβόλια έναντι του κορονοϊού που είχαν ως φορέα αδενοϊό. Οι Καθηγητές της Θεραπευτικής Κλινικής της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, Ευστάθιος Καστρίτης και Θάνος Δημόπουλος (Πρύτανης ΕΚΠΑ) συνοψίζουν τα νεότερα δεδομένα. Τέτοια, είναι το εμβόλιο της Astra-Zeneca και της Johnson, αλλά και το Ρωσικό εμβόλιο Sputnik V (το οποίο όμως δεν έχει εγκριθεί ακόμη στην Ευρώπη). 

    Θρομβώσεις μετά το εμβόλιο: Οι περιπτώσεις που γνωρίζουμε σε όλα τα εμβόλια

    Τα άρθρα με τρεις ανεξάρτητες περιγραφές 39 ατόμων με αυτό το σύνδρομο που αναπτύχθηκε 5 έως 24 ημέρες μετά τον αρχικό εμβολιασμό με το ChAdOx1 nCoV-19 (το εμβόλιο της AstraZeneca), έναν ανασυνδυασμένο αδενοϊό-φορέα από χιμπατζή που κωδικοποιεί την πρωτεΐνη-ακίδα του SARS -CoV-2. Επιπλέον αναφέρθηκαν 6 ανάλογες περιπτώσεις του συνδρόμου αυτού σε περίπου 7 εκατομμύρια εμβολιασμούς με το εμβόλιο της Johnson. 
    Το σύνδρομο αυτό ονομάστηκε vaccine induced immune thrombotic thrombocytopenia – VITT (δηλαδή ανοσολογικής αρχής θρομβωτική θρομβοπενία μετά από εμβολιασμό). Ένα χαρακτηριστικό εύρημα στην συντριπτική πλειοψηφία των περιπτώσεων που εξετάστηκαν είναι η παρουσία αντισωμάτων έναντι του παράγοντα 4 των αιμοπεταλίων (PF4), τόσο σε ασθενείς που έλαβαν το εμβόλιο της Astra-Zeneca  όσο και σε ασθενείς που έλαβαν το εμβόλιο της Johnson. Πρόκειται λοιπόν για ένα σύνδρομο που εμπλέκει ανοσολογικούς μηχανισμούς.  

    Καθώς αυξάνονται οι αριθμοί των ατόμων που εμβολιάζονται είναι αναμενόμενο ότι θα αναδειχθούν ακόμα και πολύ σπάνιες επιπλοκές, που δεν φάνηκαν στις κλινικές δοκιμές. Έτσι έχουν δημοσιευθεί και άλλες περιπτώσεις ανοσολογικής θρομβοπενίας και αιμορραγίας, όμως χωρίς θρόμβωση, μετά από έκθεση ακόμα και σε εμβόλια βασισμένα στο mRNA που παράγονται από τη Moderna (mRNA-1273) και την Pfizer-BioNTech (BNT162b2).  Στις κλινικές δοκιμές που οδήγησαν στην έγκριση του εμβολίου ChAdOx1 nCoV-19 (Astra-Zeneca) δεν είχαν εντοπιστεί ανάλογες περιπτώσεις. Στις κλινικές δοκιμές του εμβολίου της Johnson&Johnson (που περιέχει έναν άλλο αδενοϊό-φορέα, τον Ad26) είχε αναφερθεί ένα μεμονωμένο περιστατικό. 

    Επιπρόσθετα περιστατικά έχουν αναφερθεί στον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων, τουλάχιστον 169 πιθανές περιπτώσεις θρόμβωσης εγκεφαλικών φλεβών και 53 πιθανές περιπτώσεων θρόμβωσης σπλαχνικών φλεβών σε 34 εκατομμύρια λήπτες του εμβολίου ChAdOx1 nCoV-19 (AstraZeneca), 35 πιθανές περιπτώσεις θρόμβωσης στο κεντρικό νευρικό σύστημα μεταξύ 54 εκατομμυρίων ληπτών του εμβολίου Pfizer-BioNTech (τεχνολογίας mRNA) και 5 πιθανές (αλλά ανεπιβεβαίωτες) περιπτώσεις θρόμβωσης φλεβών του εγκεφάλου μεταξύ 4 εκατομμυρίων ληπτών του εμβολίου της Moderna (επίσης τεχνολογίας mRNA). Όμως, σε αυτές στις αναφορές  δεν έχει γίνει εξονυχιστικός έλεγχος και αυστηρή κεντρική ανασκόπηση ούτε ότι έχουν αναφερθεί αποτελέσματα σχετικά με την παρουσία αντισωμάτων έναντι του παράγοντα 4 των αιμοπεταλίων. 

    Με βάση πιο αυστηρά κριτήρια, η επίπτωση του συνδρόμου μετά από εμβολιασμό με το εμβόλιο ChAdOx1 nCoV-19 (Astra Ζeneca) είναι ίσως 1 περίπτωση ανά 100.000 εμβολιασμούς. Αυτή η συχνότητα θα  πρέπει επιπλέον να εξεταστεί συγκριτικά και με τη συχνότητα εμφάνισης θρομβώσεων των εγκεφαλικών φλεβών στο γενικό πληθυσμό που εκτιμάται από 0,22 έως 1,57 περιπτώσεις ανά 100.000 ανά έτος ή περίπου 14 περιπτώσεις ανά εκατομμύριο πληθυσμού ανά έτος στις ΗΠΑ. 

    Οι πιθανοί προδιαθεσικοί παράγοντες για τη θρόμβωση μετά το εμβόλιο

    Απαιτούνται περισσότερες πληροφορίες σχετικά με πιθανούς παράγοντες κινδύνου εκτός από τη νεαρή ηλικία και το γυναικείο φύλο, που να σχετίζονται με αυξημένο κίνδυνο αυτών των επιπλοκών. Επίσης απαιτούνται δεδομένα σχετικά με τον επιπολασμό και τον τίτλο των αντισωμάτων έναντι του παράγοντα PF4 σε άτομα που εμβολιάστηκαν και παρουσίασαν θρομβώσεις αλλά λιγότερο δραματικές και σε  πιο κοινές θέσεις από αυτές στο σύνδρομο VITT. Η καλύτερη κατανόηση του τρόπου με τον οποίο το εμβόλιο προκαλεί αυτά τα αντισώματα που ενεργοποιούν τα αιμοπετάλια είναι σημαντική για την εκτίμηση του κινδύνου επανεμφάνισης της θρόμβωσης, και την ανάγκη μακροχρόνιας αντιπηκτική αγωγής και μπορεί να οδηγήσει σε βελτιώσεις στο σχεδιασμό εμβολίων.

    Όμως, αυτές οι παρατηρήσεις ανοίγουν επιπλέον ερωτήματα: Ποιο ή ποια συστατικά του εμβολίου προκαλεί την παραγωγή αντισωμάτων (ο ιός, το περίβλημα του, η αλληλουχία του DNA,  η πρωτεΐνη ακίδα που παράγεται, ένα άλλο έκδοχο ίσως;). Μήπως με τον εμβολιασμό απλά επανενεργοποιείται η παραγωγή αντισωμάτων που προϋπήρχαν έναντι του PF4; Ποιος είναι ο κίνδυνος μετά από επανεμβολιασμό; Πώς συγκρίνονται τα αντισώματα του συνδρόμου VITT με τα αντισώματα που έχει περιγραφεί ότι αναπτύσσονται έναντι του PF4 μετά από  μόλυνση με SARS-CoV-2; Πως ερμηνεύεται η άτυπη/ασυνήθιστη  κατανομή των θρόμβων; 

    Οι απαντήσεις δεν είναι προφανείς. Έτσι, σε μια προκαταρκτική μελέτη φαίνεται ότι  τα αντισώματα κατά του PF4 δεν εμφανίζουν διασταυρούμενη αντίδραση με την πρωτεΐνη-ακίδα (αυτή κωδικοποιούν όλα τα εμβόλια). Επίσης, ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στην ερμηνεία των ευρημάτων που αφορούν στα αντισώματα έναντι του ΡF4: αν και τα αντισώματα αυτά είναι συχνό εύρημα (για παράδειγμα, ανιχνεύονται στο 25 έως 50% των ασθενών μετά από καρδιοχειρουργική επέμβαση) εντούτοις  η θρομβοπενία που προκαλείται από την ηπαρίνη είναι σπάνια επιπλοκή και επίσης μόνο σε σπάνιες περιπτώσεις εμφανίζεται με θρομβώσεις στις φλέβες του εγκεφάλου ή στις σπλαγχνικές φλέβες. 

    Συνεπώς η κατανόησή μας για την παθογένεση του VITT είναι ακόμα ιδιαίτερα ελλιπής και δεν έχει αποδειχθεί η χρησιμότητα της μέτρησης αντισωμάτων που σχετίζονται με τον PF4 σε όλους τους λήπτες εμβολίων. Επίσης, ο πολύ χαμηλός επιπολασμός αυτής της επιπλοκής του εμβολιασμού, θα πρέπει να συγκριθεί και με τα οφέλη της πρόληψης της Covid-19 (μια κατάσταση με θνησιμότητα 1 έως 2% και πιθανές μακροπρόθεσμες συνέπειες). 
     
     

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    Εφημερίες Φαρμακείων
    Εφημερίες Νοσοκομείων

    Επιμέλεια ύλης

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

    09:36 07/05

    Ψωρίαση: Νέες θεραπείες αλλάζουν τη ζωή των ασθενών

    Περίπου 250.000 άνθρωποι στην Ελλάδα πάσχουν από τη νόσο γι’ αυτό και οι εξελίξεις στη θεραπεία της ψωρίασης είναι σημαντικές.

    09:20 07/05

    Αγκυλοποιητική Σπονδυλοαρθρίτιδα: Η νόσος και οι προκλήσεις

    H 8η Μαΐου δρα αφυπνιστικά ως η Παγκόσμια Ημέρα Αγκυλοποιητικής Σπονδυλοαθρίτιδας.

    23:59 06/05

    Είναι το ελαιόλαδο το καλύτερο λάδι για τηγάνισμα;

    Τα τηγανητά δεν είναι ό,τι πιο υγιεινό, όταν τηγανίζουμε όμως το λάδι που επιλέγουμε είναι σημαντικό!

    09:26 06/05

    Άσθμα: Κινδυνεύουν περισσότερο από COVID-19 οι ασθενείς;

    Η βαρύτητα και η μορφή του άσθματος επηρεάζει την απάντηση, ωστόσο οι ασθματικοί ασθενείς θα πρέπει όλοι να εμβολιαστούν κανονικά.

    09:03 06/05

    Μεταλλάξεις του κορονοϊού: Πόσο μας προστατεύουν τα υπάρχοντα εμβόλια;

    Τα δεδομένα από το Ισραήλ και τις ΗΠΑ μας δίνουν στοιχεία για το κατά πόσο εμβόλια που διαθέτουμε παρέχουν προστασία από παραλλαγές του ιού SARS-CoV-2.

    14:42 05/05

    Μελέτη: Η δράση του anakinra κατά της πνευμονίας από COVID-19

    Η Sobi και το Ελληνικό Ινστιτούτο Μελέτης της Σήψης αναφέρουν ότι η χρήση του anakinra βελτίωσε τη συνολική κλινική έκβαση κατά 64% σε νοσηλευόμενους ασθενείς με πνευμονία οφειλόμενη σε COVID-19.

    09:08 05/05

    Θρομβώσεις μετά τα εμβόλια και μετά τη νόσηση με COVID-19

    Οι θέσεις Αμερικανικών Ιατρικών Ενώσεων για τον εμβολιασμό έναντι της COVID-19 και τους πιθανούς κινδύνους.

    08:56 05/05

    Εσύ, μήπως παίρνεις το σάκχαρό σου χαΛΛΛαρά;

    Η νέα διαδικτυακή εκστρατεία της ΑΜΚΕ "Με Οδηγό το Διαβήτη" κάνει focus στη Βόρεια Ελλάδα με ambassador τον Γιώργο Μαυρίδη.

    23:59 04/05

    "Είμαστε ό,τι τρώμε"; Τότε, τι να τρώμε για να είμαστε καλά;

    Η διατροφή μας παίζει μεγάλο ρόλο στην ευεξία, τη διάθεσή μας για άσκηση και φυσικά, στην καλή μας υγεία.

    23:59 02/05

    Σας έμειναν κόκκινα αυγά; Να πώς θα τα απολαύσετε - και γιατί σας κάνουν καλό

    Σε κάθε σπίτι αυτές τις ημέρες υπάρχουν κόκκινα αυγά. Να τα φάμε ή όχι; Και πώς αν τα έχουμε βαρεθεί "απλά βραστά";

    15:13 29/04

    Η ELPEN στηρίζει την κλινική έρευνα για το ισραηλινό φάρμακο κατά της COVID-19

    Πρόκειται για κλινική έρευνα για εισπνεόμενη θεραπεία που βασίζεται στη χρήση της καινοτόμας τεχνολογίας των εξωσωμάτων (exosomes).

    09:34 29/04

    Αποτελέσματα κλινικής δοκιμής της ουσίας νιταζοξανίδη για ήπια νόσο COVID

    Δόθηκαν στη δημοσιότητα τα αρχικά αποτελέσματα από κλινική δοκιμή Φάσης III που αξιολόγησε το νέο ερευνητικό υποψήφιο φάρμακο για την COVID-19 με την ονομασία NT-300.

    09:07 29/04

    Έγκριση νέας θεραπείας για τον προχωρημένο καρκίνο του νεφρού

    Έγκριση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για το συνδυασμό nivolumab με cabozantinib για την πρώτης γραμμής θεραπεία ενηλίκων ασθενών με προχωρημένο νεφροκυτταρικό καρκίνωμα.

    23:59 28/04

    Γευστική και νηστίσιμη σαλάτα για ενίσχυση του ανοσοποιητικού

    Αυτές τις μέρες, ανεξάρτητα απ' το αν νηστεύετε ή όχι, οι τροφές για ενίσχυση του ανοσοποιητικού είναι απαραίτητες.

    10:50 28/04

    Μεταδίδουν τον ιό οι εμβολιασμένοι; Νέα έρευνα επιχειρεί να απαντήσει

    Μια δόση εμβολίου Covid-19 μειώνει σχεδόν στο μισό τον κίνδυνο μετάδοσης του κορονοϊού μέσα στα σπίτια, σύμφωνα με νέα βρετανική μελέτη.

    09:01 28/04

    Ανοσμία και υποθυρεοειδισμός: Υπάρχει σχέση;

    Πιθανή συσχέτιση του υποθυρεοειδισμού με την εμφάνιση εμμένουσας ανοσμίας σχετιζόμενης με νόσο COVID-19.