Πώς η απώλεια βάρους μπορεί να βελτιώσει την υγεία των πνευμόνων

Γράφει ο: Ευμένης Π. Καραφυλλίδης BSc (Hons), MSc, NYSCDN
Κλινικός Διαιτολόγος - Διατροφολόγος
Πανεπιστημίου Leeds M., Αγγλία
Πανεπιστημίου Columbia, Νέα Υόρκη, ΗΠΑ
Διευθυντής Διαιτολογικού Τμήματος Metropolitan General

Σύμφωνα με μια μεγάλη πολυκεντρική μελέτη, τα κιλά που αποκτούνται στην ενήλικη ζωή μπορούν σε βάθος χρόνου να επιβαρύνουν τους πνεύμονες, ενώ η μεθοδική και ομαλή απώλεια σωματικού βάρους μπορεί να έχει το αντίθετο αποτέλεσμα.

Για δύο δεκαετίες, ερευνητές παρακολούθησαν περισσότερους από 3.000 ενήλικες (20 έως 44 ετών) , όπου ήταν παχύσαρκοι και έχαναν βάρος σταδιακά με την πάροδο του χρόνου. Το συμπέρασμα της μελέτης ήταν πως τα άτομα παρουσίασαν παρόμοια λειτουργία πνευμόνων με εκείνους που ξεκίνησαν με φυσιολογικό σωματικό βάρος και παρέμειναν σε αυτό.

Η λειτουργία των πνευμόνων είναι ισχυρός δείκτης συνολικής υγείας και δείκτης θνησιμότητας στον γενικό πληθυσμό. 

Η κατανόηση του βαθμού σημαντικότητας αλλαγής σωματικού βάρους στη βελτίωση ή την επιδείνωση της λειτουργικότητας των πνευμόνων είναι σημαντική, καθώς όλο και περισσότεροι άνθρωποι παγκοσμίως γίνονται υπέρβαροι ή παχύσαρκοι.

Δύο μηχανισμοί εξηγούν το πώς πιθανώς η αύξηση του σωματικού βάρους προκαλεί αποδυνάμωση της λειτουργίας των πνευμόνων. Αρχικά, περισσότερη λιπώδης μάζα συσσωρεύεται στο στήθος και την κοιλιά με αποτέλεσμα να περιορίζει το χώρο, στον οποίο μπορεί να επεκταθεί ο πνεύμονας κατά την εισπνοή. Δεύτερον, ο λιπώδης ιστός αποτελεί πηγή φλεγμονωδών ουσιών που μπορεί να βλάψει τον πνεύμονα και να μειώσει τη διάμετρο των αεραγωγών.

Η προαναφερθείσα μελέτη συμπεριέλαβε 3.673 άτομα από το 1991-1993 μέχρι το 2010-2014 σε ηλικίες 39 μέχρι 67 ετών. Το σωματικό βάρος και η λειτουργία των πνευμόνων των συμμετεχόντων καταγράφηκαν σε τρείς χρονικές στιγμές κατά τη διάρκεια αυτών των ετών και οι ερευνητές συγκέντρωσαν πληροφορίες για παράγοντες που θα μπορούσαν επίσης τους πνεύμονες, όπως η καπνιστική συνήθεια και άλλα προβλήματα του αναπνευστικού (διάγνωση άσθματος).

Όταν ξεκίνησε η μελέτη, το 12% των συμμετεχόντων ήταν ελλιποβαρές, το 57% είχε φυσιολογικό σωματικό βάρος, το 24% ήταν υπέρβαροι και το 6% παχύσαρκοι. Στα επόμενα έτη, το 4% του δείγματος έχασε βάρος, το 34% διατήρησε το βάρος του, το 53% παρουσίασε μέτρια αύξηση του σωματικού βάρους και το 9% είχε αποκτήσει πολλά παραπανίσια κιλά. Μεταξύ των συμμετεχόντων που βρίσκονταν στην κατηγορία φυσιολογικού σωματικού βάρους, υπερβαρίας και παχυσαρκίας σε νεαρή ηλικία, η μέτρια αύξηση του σωματικού βάρους συσχετίστηκε με την ταχύτερη μείωση της λειτουργίας των πνευμόνων κατά την περίοδο της μελέτης.

Αντίθετα, τα άτομα που ήταν παχύσαρκα στα πρώτα χρόνια της ενηλικίωσης και χαρακτηρίζονταν από υποβαθμισμένη λειτουργία πνευμόνων συγκριτικά με τους συγγενείς τους (πρώτου βαθμού) με φυσιολογικό βάρος, όταν έχασαν κιλά παρατηρήθηκε βελτίωση της λειτουργίας των πνευμόνων.

Χρειάζεται λοιπόν να αναθεωρήσουμε το πως η παχυσαρκία μπορεί να επηρεάσει τη ζωή. Η πλειοψηφία των ανθρώπων σε πιθανή ερώτηση για το πως θα μπορούσε η παχυσαρκία να επηρεάσει την υγεία τους το πρώτο πράγμα που θα σκεφτόταν είναι ότι προκαλεί καρδιαγγειακές παθήσεις, διαβήτη, καρκίνο και σπανιότερα αναφέρει την αποδυνάμωση της λειτουργίας των πνευμόνων.

Αυτό που πρέπει να τονιστεί είναι ότι η διατροφή παίζει σημαντικό ρόλο σε όλες της λειτουργίες του σώματος μας.