"Έξυπνη" νίκη κατά του χρόνιου πόνου

Με αφορμή την πρώτη επιτυχή εφαρμογή στη θεραπεία της ημικρανικής ινιοαυχενικής κεφαλαλγίας παγκοσμίως,  ο Καθηγητής Δαμιανός Ε. Σακάς, Πρόεδρος της International Neuromodulation Society, Τομέας Νοτιοανατολικής Ευρώπης, και Καθηγητής Νευροχειρουργικής του Πανεπιστημίου Αθηνών, παραχώρησε σήμερα Συνέντευξη Τύπου. Σε αυτή παρουσιάστηκε η έξυπνη ηλεκτρονική μικροσυσκευή που περιέχει αισθητήρες κίνησης του σώματος και ολοκληρωμένα "ευφυή” κυκλώματα  και τερματίζει τον χρόνιο αφόρητο πόνο.

Κατά τη διάρκεια της Συνέντευξης Τύπου, παρουσιάστηκαν τρείς περιπτώσεις ασθενών, που έπασχαν από χρόνιο έντονο πόνο, μη ελεγχόμενο με φάρμακα, που γινόταν αφόρητος κατά την κίνηση, και θεραπεύθηκαν πλήρως με εμφύτευση επί της κεφαλής ή επί του νωτιαίου μυελού, της μικροσυσκευής ηλεκτρονικής τροποποίησης του νευρικού συστήματος, πολύ προηγμένης τεχνολογίας.  

Η μικροσυσκευή αυτή αποτελεί ένα τεχνολογικό άλμα μετά από στασιμότητα εξέλιξης περίπου 20 ετών. Η κύρια καινοτομία που την διαφοροποιεί από ήδη υπάρχουσες συσκευές, είναι ότι διαθέτει αισθητήρες κίνησης και ταχύτητας και μετρητή επιτάχυνσης του σώματος σε συνδυασμό με τεχνολογία ανάλογη με αυτή των ηλεκτρονικών παιχνιδιών και κινητών τηλεφώνων (Gaming και Smart Phones Technologies). 

Με χρήση αυτών των αισθητήρων τεχνολογίας Restore Sensor, η συσκευή λαμβάνει και αναλύει πληροφορίες (καταγράφει σήματα) από το σώμα του ασθενούς, και αντιλαμβάνεται τις διάφορες θέσεις του, όταν είναι σε στατική κατάσταση και όταν κινείται.  Στη συνέχεια, επεξεργάζεται τις πληροφορίες, με συστήματα "τεχνητής νοημοσύνης" (τεχνητά ολοκληρωμένα νευρωνικά κυκλώματα - artificial integrated neuronal networks) και προσαρμόζει την παρεχόμενη ηλεκτρική διέγερση και την επακόλουθη τροποποίηση του νευρικού συστήματος, ανάλογα με τις ιδιαιτερότητες του κάθε ασθενή, με χρήση της Adaptive Stimulation Τechnology που κάνει - από μόνη της - αυτοματικές ρυθμίσεις στην ένταση της διέγερσης, "παρακάμπτοντας τον εγκέφαλο" του ασθενούς.   

Στις τεχνολογίες που χρησιμοποιούνται μέχρι σήμερα, η ηλεκτρική διέγερση είναι συνεχής και σταθερή χωρίς να διαφοροποιείται κατά την κίνηση. Έτσι επέρχεται συχνά εθισμός του ασθενούς και η αποτελεσματικότητα της διέγερσης μειώνεται κάτω από το θεραπευτικό επίπεδο.   Με τη νέα συσκευή μεταβαλλόμενης και προσαρμοζόμενης ηλεκτρικής διέγερσης επιτυγχάνεται πολύ καλύτερος έλεγχος του πόνου, ιδίως εκείνων των μορφών πόνου που επιδεινώνονται κατά την κίνηση του σώματος. Οι συσκευές χαρακτηρίζονται ως "έξυπνα προσαρμοζόμενα μικροσυστήματα" ("smart adaptive microsystems")  και έχουν μόλις αρχίσει να τοποθετούνται, σε λίγους ασθενείς διεθνώς, σε χώρες που διαθέτουν επιστημονικές ομάδες με αναγνωρισμένη εμπειρία και υποδομή σε θεραπείες υψηλής τεχνογνωσίας.

Όπως χαρακτηριστικά τόνισε κ. Σακάς, "Χάρη στην τεχνολογική πρόοδο και την επιστημονική κατάρτιση μπορούμε πλέον να ισχυριζόμαστε ότι η πλάστιγγα στον αιώνιο πόλεμο ανάμεσα στον άνθρωπο και τον πόνο έχει γείρει υπέρ μας! Εξελίξεις σαν αυτές που σας παρουσιάζουμε σήμερα δίνουν την ευκαιρία σε εκατομμύρια συνανθρώπους μας να έχουν λόγους να αισιοδοξούν για το μέλλον. Σε τελική ανάλυση και η δική μας δουλειά δεν στοχεύει σε τίποτα περισσότερο και τίποτα λιγότερο από αυτό: να απαλείψουμε, ει δυνατόν, τον πόνο από τη ζωή". 

Τα προηγμένα χαρακτηριστικά και πλεονεκτήματα της νέας τεχνολογίας είναι τα εξής:

1)  Καταγράφει σε συνεχή, άμεσο χρόνο, δεδομένα  (real-time data) από την καθημερινή δραστηριότητα του ασθενούς, τις θέσεις που λαμβάνει το σώμα του στη διάρκεια της ημέρας, το επίπεδο ηλεκτρικής διέγερσης που χορηγείται ανά πάσα στιγμή, και παράγει συνολική εικόνα των δεδομένων που είναι διαθέσιμη στον ιατρό όταν εξετάζει τον ασθενή σε μεταγενέστερο χρόνο (Snapshot™ Reporting Technology) κάτι που επιτρέπει καλύτερη κατανόηση της πορείας του ασθενούς και βελτιστοποίηση της θεραπείας. 

2)  Λόγω της πολύ στοχευμένης διέγερσης, η συσκευή απαιτεί μικρότερη κατανάλωση ρεύματος, και έχει καλύτερη απόδοση της μπαταρίας με Battery Overdrive Technology, η οποία μπορεί να φορτισθεί πλήρως σε μία ώρα.                                 

3) Επιτρέπει διενέργεια μαγνητικής τομογραφίας οπουδήποτε στο σώμα, διότι διαθέτει αυξημένη μαγνητική θωράκιση, με χρήση SureScan MRI Τechnology.

4) Ο προγραμματισμός της συσκευής είναι εύκολος με χρήση ενός τάμπλετ Samsung του Samsung/Android® Clinician Programmer.  Ο προγραμματιστής μπορεί να διαμορφώσει αναφορές δραστηριότητας του ασθενούς και ελέγχου του πόνου, από τα δεδομένα που καταγράφει από την μικροσυσκευή.  

5) Όλη η τεχνολογία έχει περικλεισθεί σε μια μικροσυσκευή με όγκο/βάρος μικρότερο κατά 55% σε σχέση με τα μέχρι σήμερα διαθέσιμα συστήματα.   Είναι ο μικρότερος πλήρως εμφυτευόμενος διεγέρτης κεντρικού νευρικού συστήματος που έχει κατασκευασθεί, επίτευγμα που σημαίνει λιγότερη ταλαιπωρία για τον ασθενή.     

Άλλες ενδείξεις εφαρμογής αυτής της νέας πρωτοποριακής τεχνολογίας περιλαμβάνουν τις παρακάτω:  1) σύνδρομο αποτυχημένης οσφυικής επέμβασης, 2) πόνος μετά πεταλεκτομή, 3) ιστορικό πολλαπλών επεμβάσεων στην σπονδυλική στήλη, 4) επισκληρίδιος ίνωση (πόνος μετεγχειρητικής ουλής), 5) περιφερική καυσαλγία, 6) αραχνοειδίτιδα και 7) σύνδρομο σύνθετου περιοχικού πόνου. 

Η προνομιακή παραχώρηση αυτής της τεχνολογίας σε ένα ελληνικό τμήμα για να συμπεριλαμβάνεται στα πρώτα που χρησιμοποιούν τέτοια τεχνολογία παγκοσμίως, είναι ενδεικτική του υψηλού κύρους και της αναγνώρισης που απολαμβάνει η ελληνική νευροχειρουργική και ιδιαίτερα αυτός ο τομέας της διεθνώς.   

Η επιτυχής πρώτη θεραπεία παγκοσμίως ασθενούς με ινιοαυχενική κεφαλαλγία ημικρανικού τύπου, δημιουργεί ελπίδες και ανοίγει προοπτικές για εφαρμογή της μεθόδου και σε άλλες μορφές χρόνιων αφόρητων φαρμακοανθεκτικών πόνων της κεφαλής και του προσώπου. 

Πρέπει, τέλος, να σημειωθεί ότι η Επιστημονική Ομάδα του Καθηγητή Δαμιανού Ε. Σακά ερευνά συνεχώς νέες ενδείξεις εφαρμογής θεραπειών ηλεκτρικής νευροτροποποίησης με μικρο-συστήματα μέγιστης αποτελεσματικότητας και ελάχιστης παρέμβασης στον ασθενή.