Τι είναι η δυσλιπαιμία και τι σημαίνει "προσωπικός στόχος" για την τιμή της LDL χοληστερόλης

Από τον Ευάγγελο Λυμπερόπουλο, Αναπληρωτή Καθηγητή Παθολογίας Πανεπιστημίου Ιωαννίνων

Η δυσλιπιδαιμία είναι μια πολύ βασική διαταραχή που οδηγεί σε καρδιαγγειακά νοσήματα γιατί η βάση των καρδιαγγειακών νοσημάτων είναι η αθηρωματική πλάκα, η οποία συσσωρεύεται στα αγγεία και τα οδηγεί τελικά στο να "βουλώσουν" και να έχουμε εγκεφαλικό επεισόδιο ή έμφραγμα. Η αθηρωματική αυτή πλάκα περιέχει χοληστερόλη και επομένως καταλαβαίνουμε γιατί είναι τόσο σημαντικό να ελέγχουμε τα επίπεδά τής "κακής" LDL χοληστερόλης. Όλοι οι άνθρωποι πρέπει να κάνουν μια εξέταση αίματος για να ξέρουν τα επίπεδα της LDL χοληστερόλης, και στη συνέχεια σε συνεργασία με τον οικογενειακό τους γιατρό να ενημερωθούν εάν τα συγκεκριμένα επίπεδα είναι καλά για αυτούς. 

Υπάρχουν ιδανικές τιμές για την LDL χοληστερόλη; Ισχύουν για όλους μας;

Στο σημείο αυτό χρειάζεται να διευκρινίσουμε ότι δεν υπάρχουν συγκεκριμένα αποδεκτά επίπεδα για όλο τον πληθυσμό. Άλλα είναι τα επιθυμητά επίπεδα για κάποιον που έχει υποστεί έμφραγμα και άλλα για έναν άνθρωπο χωρίς επιβαρυντικούς παράγοντες κινδύνου. Ή, διαφορετικά είναι τα επιθυμητά επίπεδα για έναν νέο άνθρωπο που έχει διαβήτη.  Επομένως, υπάρχει εξατομίκευση και κάθε ένας άνθρωπος έχει ένα στόχο να πετύχει για την "κακή" LDL χοληστερόλη. Αυτός ο στόχος εξαρτάται από το πόσο επιβαρυμένο είναι το ιστορικό του κάθε ατόμου. Αν έχουμε έναν άνθρωπο που έχει υποστεί έμφραγμα, που έχει πάθει εγκεφαλικό, που έχει κάνει bypass, που έχει πολλούς παράγοντες κινδύνου, ο γιατρός του θα ορίσει χαμηλό στόχο για την "κακή" LDL χοληστερόλη που στην περίπτωση αυτή πρέπει να είναι κάτω από 55 mg/dL. Ένας άλλος άνθρωπος που έχει υπέρταση, μπορεί να καπνίζει ή να είναι σε μια "κρίσιμη" ηλικία, ο στόχος του πιθανά να είναι για την "κακή" LDL χοληστερόλη κάτω από 70 mg/dL. Οι πιο νέοι άνθρωποι που δεν έχουν άλλα προβλήματα, κάτω από 100 ή 115 mg/dL. 

Τα δύο βασικά βήματα για την επίτευξη των προσωπικών μας στόχων στην τιμή της LDL χοληστερόλης

Επομένως πρέπει ο καθένας να ξέρει το στόχο του και να ξέρει τις τιμές της LDL χοληστερόλης. Το πώς θα φτάσει ο καθένας στον εξατομικευμένο στόχο του εξαρτάται από τη διαφορά μεταξύ των πραγματικών τιμών και της τιμής-στόχου και το πόσο κινδυνεύει με βάση τους παράγοντες κινδύνου από καρδιαγγειακό νόσημα. 

Η πρώτη κίνηση που συνήθως συστήνεται έχει να κάνει με αλλαγές στη διατροφή. Δηλαδή, αποφυγή τροφών που ανεβάζουν τη χοληστερόλη και αυτές είναι πρακτικά τα κόκκινα κρέατα και τα πλούσια σε κορεσμένα ή τρανς λιπαρά προϊόντα και λιγότερο η χοληστερόλη που έχουν π.χ. τα αβγά. 

Εάν με αυτές τις αλλαγές ο στόχος δεν επιτυγχάνεται ή αν υπάρχει άμεσος κίνδυνος, μαζί με τις αλλαγές στη διατροφή θα χρειαστεί και φαρμακευτική αγωγή. Τα βασικά φάρμακα, οι στατίνες, είναι δοκιμασμένα εδώ και πολλά χρόνια και μπορούν να συνδυαστούν με άλλα φάρμακα αν απαιτείται. Μάλιστα, πλέον έχουμε νεότερα φάρμακα που είναι αποτελεσματικά ακόμη και σε πιο δύσκολες περιπτώσεις στη ρύθμιση της δυσλιπιδαιμίας, μειώνουν τη χοληστερόλη και κυρίως μειώνουν τα καρδιαγγειακά νοσήματα. Και αυτό το τελευταίο είναι που μας ενδιαφέρει, αφού στην πραγματικότητα δεν εστιάζουμε μόνο στη μείωση της χοληστερόλης, αλλά αυτό να μεταφράζεται σε μείωση καρδιαγγειακών επεισοδίων. 

Το βασικό είναι να πεισθεί ο ασθενής ότι πρέπει να πάρει την ενδεδειγμένη θεραπεία όπως θα την ορίσει ο γιατρός του, με φάρμακα ή ακόμη και με ενέσιμα σκευάσματα που υπάρχουν πλέον για πιο δύσκολες περιπτώσεις. Η θεραπεία για τη δυσλιπιδαιμία είναι διά βίου και δεν θα πρέπει να διστάζει κανείς να την ξεκινάει νωρίς εάν υπάρχει σοβαρός λόγος, όπως για παράδειγμα επιβαρυμένο οικογενειακό ιστορικό. Εάν θα το συνοψίζαμε σε μία πρόταση, θα λέγαμε ότι γενικά ισχύει η αρχή ότι όσο χαμηλότερα πάει η για την "κακή" LDL χοληστερόλη τόσο το καλύτερο και όσο νωρίτερα ξεκινήσει η ρύθμισή της επίσης τόσο το καλύτερο.