Εμβόλιο γρίπης: Γιατί φέτος είναι απαραίτητο για τις εγκύους

Γράφει ο Ιάκωβος Σούσης Msc, FRCOG, Μαιευτήρ-Γυναικολόγος, Ιατρός Αναπαραγωγής.

Κάθε χρόνο οι έγκυοι με ρωτούν αυτή την εποχή εάν πρέπει να κάνουν το εμβόλιο της γρίπης. Ειδικά φέτος, περισσότερο από κάθε άλλη φορά, οι έγκυοι πρέπει να εμβολιαστούν ενάντια στη γρίπη. Αν και ο ιός δεν μεταδίδεται από τη μητέρα στο μωρό, το εμβόλιο ενάντια στη γρίπη προστατεύει τη μητέρα και το έμβρυο από σοβαρές επιπλοκές.

Ο ιός της γρίπης θα κυκλοφορήσει παράλληλα με τον ιό SARS-CoV-2 που προκαλεί τη νόσο COVID-19.

Η συνύπαρξη της γρίπης και της πανδημίας του κορονοϊού καθιστά απαραίτητο τον αντιγριπικό εμβολιασμό, κατά προτεραιότητα σε άτομα που ανήκουν σε ομάδες αυξημένου κινδύνου, μεταξύ αυτών και στις εγκύους, τις λεχωΐδες και τις θηλάζουσες, όπως αναφέρει σε εγκύκλιό του και το Υπουργείο Υγείας.

Τρεις είναι οι βασικοί κίνδυνοι από τη γρίπη για την έγκυο εν μέσω της πανδημίας του κορονοϊού:

-Να προσβληθεί η έγκυος ταυτοχρόνως με τον ιό της γρίπης και τον νέο κορονοϊό

-Να υπάρξει σύγχυση των συμπτώματα της γρίπης με αυτά του κορονοϊού, καθώς έχουν αρκετά κοινά συμπτώματα όπως πυρετός, ρίγη, βήχας, δυσκολία στην αναπνοή, πονόλαιμος, κόπωση, μυικοί πόνοι στο σώμα.

-Να νοσήσει σοβαρά η έγκυος εάν προσβληθεί είτε από τον έναν είτε από τον άλλο ιό.

Αν και ο εμβολιασμός δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχει περίπτωση να προσβληθεί κάποιος από τη γρίπη, είναι σημαντικό στοιχείο για τους γιατρούς να γνωρίζουν μέσα στην πανδημία του κορονοϊού εάν η ασθενής έχει κάνει το αντιγριπικό εμβόλιο.

Γιατί ο ιός της γρίπης είναι πιο απειλητικός στην εγκυμοσύνη
Νέα μελέτη έδειξε ότι ο ιός της γρίπης δεν μένει στους πνεύμονες όταν προσβάλει την έγκυο, αλλά εξαπλώνεται σε ολόκληρο τον οργανισμό της και μπορεί να απειλήσει τη ζωή της. Οι έγκυοι που προσβάλλονται από τον ιό της γρίπης είναι πιθανό να πάθουν σοβαρή πνευμονίαπου απαιτεί θεραπεία στο νοσοκομείο και μαιευτικές επιπλοκές της κύησης, όπως να γεννήσουν πρόωρα, να αποβάλλουν ή να γεννηθεί το μωρό ελλιποβαρές.

Η μελέτη Αυστραλών και Ιρλανδών ερευνητών που διήρκεσε δέκα χρόνια, έγινε σε ποντίκια και δημοσιεύθηκε στην επιστημονική επιθεώρηση Proceedings of the National Academy of Sciences. 

Έδειξε ότι κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, ο ιός της γρίπης εξαπλώνεται από τους πνεύμονες, μέσω των αγγείων στο κυκλοφορικό σύστημα, πυροδοτώντας μία επιβλαβή, υπερβολική αντίδραση του ανοσοποιητικού συστήματος. 

Σύμφωνα με την επικεφαλής της έρευνας, τα ευρήματά τους δείχνουν ότι το αγγειακό σύστημα είναι στο επίκεντρο των πιθανώς καταστροφικών επιπλοκών που μπορεί να έχει ο ιός της γρίπης στην εγκυμοσύνη τόσο για τη μητέρα, όσο και για το μωρό της.

Μέχρι τώρα πιστεύαμε ότι το "κατεσταλμένο” ανοσοποιητικό σύστημα της εγκυμονούσας ευθύνεται για τις σοβαρές επιπτώσεις που μπορεί να έχει η γρίπη στην κύηση, αλλά τελικά όπως φαίνεται συμβαίνει το αντίθετο, το ανοσοποιητικό της σύστημα αντιδρά υπερβολικά, σύμφωνα με τους ερευνητές. 

"Η φλεγμονή στα μεγάλα αγγεία και ειδικά στην αορτή είναι τόσο υπερβολική, που είναι σαν να χτυπά μια καταιγίδα τα αγγεία και να δημιουργεί χάος σε ολόκληρο τον οργανισμό της εγκύου, στερώντας πιθανώς και πολύτιμο οξυγόνο από το έμβρυο”, είπαν οι ερευνητές και τόνισαν ότι κάτι ανάλογο συμβαίνει και σε όσους ανθρώπους προσβάλλονται από τον κορονοϊό.

Ενώ ένα υγιές αιμοφόρο αγγείο διαστέλλεται κατά 90-100% για να επιτρέψει στο αίμα να κυκλοφορήσει, τα αιμοφόρα αγγεία που είχαν προσβληθεί από τον ιό της γρίπης λειτουργούσαν μόνο στο 20-30%.

Πότε πρέπει να γίνει ο εμβολιασμός
Το αντιγριπικό εμβόλιο θα συνταγογραφείται και ηλεκτρονικά από τα μέσα Οκτωβρίου και είναι δωρεάν για τις εγκύους. Πρέπει να γίνει εγκαίρως, πριν την έναρξη της συνήθους περιόδου έξαρσης των κρουσμάτων γρίπης.

Καθώς απαιτούνται περίπου 2 εβδομάδες για την επίτευξη ανοσολογικής απάντησης, ιδανικά ο εμβολιασμός θα πρέπει να έχει γίνει 4-6 εβδομάδες πριν ξεκινήσει το ετήσιο επιδημικό κύμα της γρίπης στη χώρα μας, δηλαδή μέσα έως και τέλος Νοεμβρίου. Ο εμβολιασμός πάντως μπορεί να γίνει και σε όλη τη διάρκεια της εποχικής γρίπης. 

Η έγκυος που κάνει το εμβόλιο της γρίπης, περνά αντισώματα στο μωρό της, τα οποία θα το προστατεύσουν από τη γρίπη για τους πρώτους μήνες μετά τη γέννηση. Το εμβόλιο της γρίπης είναι ασφαλές και για τις θηλάζουσες κι αυτό είναι εξαιρετικά σημαντικό για τα μωρά κάτω των 6 μηνών, που δεν μπορούν να κάνουν το αντιγριπικό εμβόλιο.