Ο σακχαρώδης διαβήτης τύπου 2 μπορεί να προληφθεί

Έχει χαρακτηριστεί από τους ειδικούς "ύπουλη" νόσος, καθώς τα πρώτα χρόνια μπορεί να δρα χωρίς να εκδηλώνει συμπτώματα, όμως συνδέεται μεταξύ άλλων με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης καρδιαγγειακών νοσημάτων, χρόνιας νεφρικής ανεπάρκειας, μόνιμες βλάβες του αμφιβληστροειδούς που οδηγούν σε τύφλωση, καθώς και ακρωτηριασμούς. 

Ο σακχαρώδης διαβήτης αποτελεί τη βασική αιτία θανάτου για περίπου 7 εκατ. άτομα ετησίως σε παγκόσμιο επίπεδο. Χαρακτηρίζεται από αύξηση της γλυκόζης στο αίμα, που κατά κύριο λόγο οφείλεται στην ελλιπή παραγωγή ινσουλίνης από το πάγκρεας.

Υπάρχουν οι εξής τύποι διαβήτη: ο τύπος 1 στον οποίο το πάγκρεας δεν παράγει καθόλου ινσουλίνη, ο τύπος 2 στον οποίο το πάγκρεας παράγει μεν ινσουλίνη, αλλά όχι όση χρειάζεται ο οργανισμός, ο διαβήτης της εγκυμοσύνης και ο διαβήτης ως συνέπεια άλλων νοσημάτων (π.χ. παθήσεις παγκρέατος και ορισμένες ενδοκρινοπάθειες) και μετά από λήψη ορισμένων φαρμάκων (π.χ. κορτιζόνη).

Ο αριθμός των ατόμων με διαβήτη στην Ελλάδα έχει μάλιστα τετραπλασιαστεί τα τελευταία 30 χρόνια. Εκτιμάται ότι το 8% - 9% του πληθυσμού (800 - 900 χιλιάδες) πάσχει από τη νόσο. Επίσης υπάρχει και ένα ποσοστό 3% - 4 % που δεν γνωρίζει ότι νοσεί.

Μπορούμε να τον προλάβουμε;
Ο διαβήτης, όπως πολλά χρόνια νοσήματα, δεν θεραπεύεται, αλλά αντιμετωπίζεται. Για να αντιμετωπιστεί ο διαβήτης είναι απαραίτητος ο ισορροπημένος συνδυασμός της ιατρικής και φαρμακευτικής φροντίδας, με δίαιτα και άσκηση. Η καλή ρύθμιση της γλυκόζης στο αίμα έχει αποδειχθεί ότι μειώνει τον κίνδυνο των επιπλοκών για όσους πάσχουν.

Σε ποσοστό 80% ο διαβήτης τύπου ΙΙ μπορεί να προληφθεί, εάν υιοθετήσουμε μια υγιεινή διατροφή και αυξήσουμε τη σωματική μας δραστηριότητα. Η υγιεινή διατροφή, η συχνή άσκηση και η λήψη της κατάλληλης φαρμακευτικής αγωγής σύμφωνα με τις οδηγίες του γιατρού αποτελούν τα πιο σημαντικά βήματα στην αντιμετώπιση του διαβήτη τύπου ΙΙ.

-Θεωρείται πως 30 λεπτά καθημερινής άσκησης μπορούν να μειώσουν τον κίνδυνο εμφάνισης σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 κατά 40%.
-Υιοθέτηση της μεσογειακής διατροφής, δηλαδή, συνίσταται κατανάλωση λιγότερου κρέατος και περισσότερων φρούτων, λαχανικών, οσπρίων και δημητριακών ολικής άλεσης.
- Να μην έχουμε μεγάλες αυξομειώσεις βάρους. Ο διαβήτης τύπου 2 εμφανίζεται συχνότερα σε άτομα με παχυσαρκία γι’ αυτό η απώλεια του σωματικού βάρους αποτελεί ένα καλό μέτρο πρόληψης.
- Πρόληψη και αντιμετώπιση της παιδικής παχυσαρκίας, μύηση των παιδιών σε υγιεινό τρόπο διατροφής και αύξηση της φυσικής δραστηριότητας από τα πρώτα χρόνια ζωής.

Covid-19: Τι πρέπει να προσέξουν οι ασθενείς
Σύμφωνα με οδηγίες που εξέδωσε η Ελληνική Διαβητολογική Εταιρεία, τα άτομα με διαβήτη είναι πιο ευάλωτα στις λοιμώξεις και έχουν 2-3 φορές μεγαλύτερο κίνδυνο να νοσήσουν από τον κορονοϊό, ανεξάρτητα από το αν συνυπάρχουν ή όχι άλλα προβλήματα υγείας. 
Σε γενικές γραμμές, παράγοντες οι οποίοι αυξάνουν τον κίνδυνο νόσησης στα άτομα με διαβήτη είναι η κακή γλυκαιμική ρύθμιση (η υπεργλυκαιμία αποδυναμώνει το ανοσοποιητικό σύστημα), η μεγάλη διάρκειά του, η έντονη παχυσαρκία, η μεγάλη ηλικία, το κάπνισμα και η παρουσία χρόνιων επιπλοκών της νόσου (κυρίως από το καρδιαγγειακό σύστημα και τους νεφρούς). 

Στους γενικούς κανόνες περιλαμβάνεται η επαρκής ενυδάτωση (τουλάχιστον μισό ποτήρι νερό κάθε ώρα) για την διατήρηση τόσο του κυκλοφορικού συστήματος όσο και του μεταβολισμού των κυττάρων σε καλή κατάσταση, ο συχνός έλεγχος των επιπέδων της γλυκόζης στο τριχοειδικό αίμα με τις συσκευές αυτομέτρησης και προσπάθεια διατήρησης τους σε αποδεκτά επίπεδα (80-180mg/dl) με τις οδηγίες του θεράποντος ιατρού.

Σε άτομα με διαβήτη τύπου 1, αλλά και τύπου 2 που ρυθμίζονται με σχήματα ινσουλινοθεραπείας, απαραίτητος είναι ο έλεγχος για παρουσία κετονών στο τριχοειδικό αίμα. Η αύξηση των κετονών υποδηλώνει εκτροπή του μεταβολισμού σε καύση λίπους αντί γλυκόζης και μπορεί να οδηγήσει σε οξέωση. Για τα άτομα με διαβήτη τύπου 2 που λαμβάνουν αντιδιαβητικές αγωγές και είναι καλά ρυθμισμένοι, τα αποθέματα της ινσουλίνης στο πάγκρεας είναι σχετικά επαρκή και συνήθως δεν δημιουργούνται σοβαρά προβλήματα κατά τη διάρκεια οξείας νόσου.