Κάθε πότε μπορούμε να κάνουμε εξετάσεις αίματος, triplex, PET/CT - Οι οδηγίες του υπουργείου Υγείας

Της Βίκυς Κουρλιμπίνη

Τα χρονικά διαστήματα επανάληψης πολλών συνηθισμένων διαγνωστικών εξετάσεων για τους ασφαλισμένους του ΕΟΠΥΥ ορίζει απόφαση του υπουργείου Υγείας. Σύμφωνα με την απόφαση, για το ίδιο ΑΜΚΑ επιτρέπεται, κατά κανόνα, η ίδια εξέταση να συνταγογραφείται και να εκτελείται μία φορά ανά 20 ημέρες. Ωστόσο, για πολλές κατηγορίες εξετάσεων ορίζονται ειδικότερα χρονικά όρια, με στόχο τον εξορθολογισμό της συνταγογράφησης, τη μείωση της "υπερκατανάλωσης" εξετάσεων και το μεγαλύτερο έλεγχο των δαπανών.

Κάθε 4 ημέρες: Επιτρέπονται οι βασικές εξετάσεις αίματος και ούρων (γενική αίματος, γενική ούρων, σάκχαρο, ουρία, κρεατινίνη, ηλεκτρολύτες, ηπατικά ένζυμα κ.ά.), καθώς και ηλεκτροκαρδιογράφημα ή ακτινογραφίες, με εξαιρέσεις για ογκολογικούς, νεφροπαθείς και εγκύους, όπου ο περιορισμός δεν ισχύει.

Κάθε 2 ημέρες: Η χοριακή γοναδοτροπίνη (β-hCG) επιτρέπεται ανά 48 ώρες, κυρίως για έλεγχο εγκυμοσύνης ή υποβοηθούμενης αναπαραγωγής (IVF).

Ανά 3 μήνες: Η γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη (HbA1c) συνταγογραφείται ανά τρίμηνο, εκτός αν πρόκειται για διαβήτη τύπου 1 ή διαβήτη κύησης, όπου οι έλεγχοι μπορεί να είναι συχνότεροι.

Δύο φορές τον χρόνο: Περιορίζονται σε δύο επαναλήψεις ετησίως εξετάσεις όπως Helicobacter pylori, μικροαλβουμίνη, λευκώματα ούρων 24ώρου, αλβουμίνη ορού, β2-μικροσφαιρίνη, με ανάλογες εξαιρέσεις για ασθενείς με χρόνια νοσήματα.

Μία φορά τον χρόνο: Οι εξετάσεις βιταμίνης D, μαγνησίου, ομοκυστεΐνης, φυλλικού οξέος και βιταμίνης Β12 θα αποζημιώνονται ετησίως, εκτός από ειδικές περιπτώσεις (ογκολογικοί, νευρολογικοί, νεφροπαθείς, ανοσοκατεσταλμένοι κ.ά.).

Άπαξ: Γενετικές και μοριακές εξετάσεις πραγματοποιούνται μία μόνο φορά, εκτός εάν υπάρχουν κλινικές ενδείξεις για επανάληψη.

Για τις υπερηχογραφικές εξετάσεις αγγείων (Triplex), ορίζεται ότι επιτρέπονται έως δύο φορές τον χρόνο ανά κατηγορία (καρωτίδες, αορτή, λαγόνιες, νεφρικές, άνω και κάτω άκρα). Κατ’ εξαίρεση, αγγειοχειρουργοί, νεφρολόγοι και ογκολόγοι μπορούν να συνταγογραφήσουν συχνότερα, εφόσον υπάρχει τεκμηριωμένη ιατρική γνωμάτευση.

Αντίστοιχα, για το PET/CT, καθορίζεται ότι μπορεί να γίνεται έως τρεις φορές τον πρώτο χρόνο από τη διάγνωση και δύο φορές ετησίως στη συνέχεια, με επιπλέον εξέταση μόνο μετά από ειδική έγκριση του Ανώτατου Υγειονομικού Συμβουλίου του ΕΟΠΥΥ.

Για τη θυρεοειδοτρόπο ορμόνη (TSH) δεν θεσπίζεται νέο συγκεκριμένο χρονικό όριο επανάληψης, αλλά παραμένει σε ισχύ η προηγούμενη ρύθμιση, που σημαίνει ότι η εξέταση μπορεί να συνταγογραφείται σύμφωνα με την ιατρική κρίση και το θεραπευτικό πρωτόκολλο κάθε ασθενούς, χωρίς αυστηρό περιορισμό στη συχνότητα, αρκεί να υπάρχει τεκμηριωμένη ένδειξη. Εξαίρεση προβλέπεται για βρέφη κάτω του ενός έτους, στα οποία δεν ισχύει κανένας χρονικός περιορισμός, ώστε να μπορεί να γίνεται συχνότερος έλεγχος ανάλογα με τις ανάγκες ανάπτυξης και υγείας.

Για τις εξετάσεις χοληστερόλης (ολική, HDL, LDL) και τριγλυκεριδίων αίματος, ο ΕΟΠΥΥ συνδέει τη συνταγογράφησή τους με το πρόγραμμα "Δοξιάδη”. Οι εξετάσεις αποζημιώνονται όταν εκτελούνται στο πλαίσιο ετήσιου προληπτικού ελέγχου, όπως προβλέπεται για τον γενικό πληθυσμό. Εφόσον οι ίδιες εξετάσεις ζητούνται για διαγνωστικούς λόγους (π.χ. διερεύνηση συμπτωμάτων ή παρακολούθηση ασθενών με δυσλιπιδαιμία), δεν μπορεί να εκδίδονται ταυτόχρονα και παραπεμπτικά προληπτικής ιατρικής.

"Φρένο" στις συνταγογραφήσεις

Η απόφαση προβλέπει ότι εξετάσεις εκτός των χρονικών περιορισμών δεν αποζημιώνονται από τον ΕΟΠΥΥ και μπορούν να εκτελεστούν μόνο σε δημόσιες δομές. Επιπλέον, παραπέμπεται για κατάργηση σειρά παρωχημένων κωδικών εξετάσεων, ενώ εισάγεται νέα διαδικασία αποζημίωσης για τα ραδιοφάρμακα της Πυρηνικής Ιατρικής, που θα τιμολογούνται μετά από διαπραγμάτευση με τον ΕΟΠΥΥ.

Σύμφωνα με την αιτιολογική έκθεση, η εφαρμογή των νέων κανόνων αναμένεται να μειώσει σημαντικά τη δαπάνη του ΕΟΠΥΥ για διαγνωστικές πράξεις, χωρίς να προκαλέσει πρόσθετο κόστος στον τακτικό προϋπολογισμό του Υπουργείου.