Συνεχης ενημερωση

    Δευτέρα, 11-Μαϊ-2020 00:27

    The day after tomorrow - Η Ελλάδα μετά τον κορονοϊό

    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Ιωάννη Γκιτσάκη

    Η μεγάλη μάχη της χώρας μας ενάντια στην πανδημία του κορονοϊού φαίνεται πως έχει κερδηθεί. Η Ελλάδα, χάρη στα αυστηρά περιοριστικά μέτρα που έλαβε εγκαίρως η ελληνική κυβέρνηση, έχει καταφέρει να μηδενίσει ουσιαστικά την επιδημική καμπύλη εξάπλωσης του κορονοϊού και βρίσκεται στην πρώτη θέση της σχετικής κατάταξης μεταξύ των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και στις πρώτες θέσεις παγκοσμίως. Η άμεση και επιτυχής ελληνική αντίδραση απέναντι στην πανδημία του κορονοϊού αναγνωρίζεται διεθνώς, καθώς η Ελλάδα αποτελεί πλέον πρότυπο ταχείας και αποτελεσματικής αντιμετώπισης του κορονοϊού, εισπράττοντας διθυραμβικές αναφορές στον διεθνή τύπο, αλλά και καθολική αναγνώριση από τις κυβερνήσεις των δυτικών χωρών.

    Η μάχη όμως αυτή δεν ήταν αναίμακτη. Ο αντίκτυπος των αυστηρών περιοριστικών μέτρων στο ΑΕΠ της χώρας αναμένεται σοβαρός και η ζημιά στην πραγματική οικονομία τεράστια. Οι διεθνείς αναλυτές προβλέπουν για την Ελλάδα δημοσιονομικό έλλειμμα έως και 11% του ΑΕΠ για φέτος, με παράλληλη εκτίναξη του δημόσιου χρέους σε ποσοστό άνω του 200% του ΑΕΠ. Οι δυσοίωνες αυτές προβλέψεις στηρίζονται στην εκτίμηση, ότι η φετινή τουριστική περίοδος για την Ελλάδα θα χαθεί σε μεγάλο βαθμό, γεγονός που θα επιφέρει αντίστοιχη μεγάλη απώλεια εσόδων από τον τουρισμό, ο οποίος αντιπροσωπεύει το 20% του ΑΕΠ της χώρας. Η εκτίμηση αυτή βέβαια μπορεί να μην επαληθευτεί τελικά, εάν η χώρα μας καταφέρει να εκπονήσει και να εφαρμόσει άμεσα ένα στρατηγικό σχέδιο στον τομέα του τουρισμού, το οποίο θα έχει ως βασικούς άξονες, αφενός την προσέλκυση τουριστών από χώρες με χαμηλό βαθμό εξάπλωσης του κορονοϊού και αφετέρου, την πρόταση για τη δημιουργία ενός ενιαίου ευρωπαϊκού συστήματος ασφαλούς μετακίνησης τουριστών εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

    Πέρα, όμως, από τη μάχη του τουρισμού, η Ελλάδα θα πρέπει να κερδίσει και τη μάχη της επόμενης ημέρας. Τη μάχη της ανόρθωσης της οικονομίας, της αποκατάστασης των μεγεθών του ΑΕΠ στα προ της πανδημίας επίπεδα και της επαναφοράς της χώρας σε τροχιά δυναμικής ανάπτυξης. Ήδη η ελληνική κυβέρνηση κινείται προς αυτή την κατεύθυνση, σχεδιάζοντας την επόμενη ημέρα με όλους τους επιχειρηματικούς φορείς της χώρας, μεταξύ των οποίων και οι μεγάλοι κατασκευαστικοί όμιλοι. Είναι προφανές, ότι η κυβέρνηση επιδιώκει ένα συνολικό restart της ελληνικής οικονομίας, το οποίο μπορεί να πραγματοποιηθεί με την υλοποίηση μεγάλων κατασκευαστικών και επενδυτικών σχεδίων. Η Ελλάδα της επόμενης ημέρας θα πρέπει, αφενός να κεφαλαιοποιήσει την υπεραξία που απέκτησε διεθνώς λόγω της επιτυχούς αντιμετώπισης της πανδημίας του κορονοϊού και αφετέρου, να δώσει ένα νέο και ισχυρό σήμα προσέλκυσης εγχώριων και διεθνών επενδύσεων, για την υλοποίηση μεγάλων και εμβληματικών projects που θα σηματοδοτήσουν την απαρχή μιας νέας εποχής.

    Ένα τέτοιο έργο είναι σίγουρα το Ελληνικό, το οποίο αποτελεί τη "ναυαρχίδα" της νέας Ελλάδας, σύμφωνα με τον κυβερνητικό σχεδιασμό. Ο διαγωνισμός για το καζίνο του Ελληνικού έχει ολοκληρωθεί και προσωρινή ανάδοχος έχει αναδειχθεί η Ένωση εταιριών Mohegan και ΓΕΚ - Τέρνα. Σχετικές προσφυγές της αποκλεισθείσας εταιρίας Hard Rock απορρίφθηκαν τόσο από την Αρχή Εξέτασης Προδικαστικών Προσφυγών όσο και από το Συμβούλιο Επικρατείας. Η προσωπική μου εκτίμηση είναι ότι η Ελλάδα δεν έχει την πολυτέλεια να κλείνει την πόρτα σε εταιρίες κολοσσούς, όπως η Hard Rock, η οποία προτίθεται να επενδύσει περισσότερα από 1 δισ. ευρώ στη χώρα μας. Και μπορεί μεν το Ελληνικό να αποτελεί επένδυση "φιλέτο", πλην όμως η χώρα μας θα μπορούσε να υλοποιήσει και άλλα αντίστοιχου μεγέθους και σημασίας projects, ιδίως στον τουριστικό και τον κατασκευαστικό τομέα. Για το λόγο αυτό, η ελληνική κυβέρνηση θα πρέπει να επιδιώξει μία επικοινωνία με τους εκπροσώπους της Hard Rock και να τους προτείνει τη συμμετοχή σε άλλα, αντίστοιχου μεγέθους και σπουδαιότητας, επενδυτικά σχέδια, επιδιώκοντας να επιτύχει την εκδήλωση ενδιαφέροντος της εταιρίας για άλλο μεγάλο project και την παραμονή της ως επενδυτή στη χώρα.

    Πέρα όμως από το Ελληνικό, η χώρα μας θα πρέπει να σχεδιάσει και να υλοποιήσει και άλλα μεγάλα και εμβληματικά έργα, τα οποία θα μπορούσαν σηματοδοτήσουν το πέρασμα στη νέα Ελλάδα και να αναβαθμίσουν την εικόνα και το brand name της χώρας μας στο εξωτερικό. Τα έργα αυτά, στα οποία έχω αναφερθεί σε άλλες δημοσιεύσεις μου, είναι τα ακόλουθα:

    (1) H δημιουργία ενός νέου Διεθνούς Πανεπιστημίου Τουριστικών Σπουδών, το οποίο θα μπορούσε να μετατρέψει σταδιακά την Ελλάδα σε διεθνή κόμβο τουριστικής εκπαίδευσης, προσελκύοντας αλλοδαπούς φοιτητές και ανώτερα στελέχη της παγκόσμιας τουριστικής αγοράς, ανοίγοντας στη χώρα μας τον δρόμο προς την "αγορά" της ανώτατης ακαδημαϊκής εκπαίδευσης και δημιουργώντας ένα νέο εθνικό brand, το οποίο θα ταυτίζει την Ελλάδα με την τουριστική εκπαίδευση και θα την καθιστά ηγέτιδα δύναμη στον τομέα αυτό σε παγκόσμιο επίπεδο. Το νέο αυτό Διεθνές Πανεπιστήμιο θα μπορούσε να κατασκευαστεί στην Περιφέρεια της Κρήτης, μέσω μιας σύμβασης ΣΔΙΤ, με βάση το νόμο 3389/2005, ή μιας μικτής σύμβασης με στοιχεία σύμβασης παραχώρησης και σύμβασης κατασκευής δημοσίου έργου.

    (2) Η κατασκευή νέων πρότυπων μικρών πόλεων για την ανάπτυξη του silver economy, με σκοπό την προσέλκυση εύπορων αλλοδαπών συνταξιούχων στη χώρα μας, για μακρά διαμονή ή μόνιμη εγκατάσταση. Οι νέοι αυτοί πρότυποι οικισμοί μπορούν να κατασκευαστούν με τη μέθοδο της ιδιωτικής χρηματοδότησης, μέσω συμβάσεων παραχώρησης με βάση το νόμο 4413/2016 ή συμβάσεων ΣΔΙΤ με βάση το νόμο 3389/2005, κατόπιν ανοιχτών διεθνών διαγωνισμών για την αναζήτηση εγχώριων και αλλοδαπών επενδυτών. Όσον αφορά στη χωροθέτησή τους, αυτή κατά τη γνώμη μου θα πρέπει να γίνει με κεντρικό σχεδιασμό και με κριτήριο τη δίκαιη κατανομή του οικονομικού αποτελέσματος σε όλες τις Περιφέρειες της χώρας και, ιδίως, στις "φτωχότερες" εξ αυτών, οι οποίες έχουν πολλές τουριστικές ομορφιές και αδικούνται πραγματικά από την (υπερ)συγκέντρωση τουριστών σε μόνο 3 – 4 Περιφέρειες της χώρας. Η υλοποίηση του προτεινόμενου μοντέλου σχεδιασμού και ανάπτυξης του silver economy, θα μπορούσε να μετατρέψει τη χώρα μας σε κορυφαίο προορισμό μακράς διαμονής ή μόνιμης εγκατάστασης εύπορων αλλοδαπών συνταξιούχων, λαμβάνοντας το μερίδιο που της αξίζει στην αντίστοιχη παγκόσμια αγορά.

    (3) Η κατασκευή μεγάλων θεματικών πάρκων, που θα μπορούσαν να οδηγήσουν στην προσέλκυση ποιοτικών τουριστών και να πολλαπλασιάσουν αντιστοίχως το ΑΕΠ της χώρας. Το πρώτο, εθνικής εμβέλειας, θεματικό πάρκο που θα μπορούσε να δημιουργηθεί στη χώρα μας, θα πρέπει να έχει ως αντικείμενο την Ελληνική μυθολογία και τον αρχαίο Ελληνικό πολιτισμό. Ένα θεματικό πάρκο που θα μπορούσε να φέρει τον τίτλο "Myth Land" και να έχει ως έδρα την Αττική ή τη Βοιωτία. Ένα δεύτερο, εθνικής εμβέλειας, αλλά και εθνικής σημασίας, θεματικό πάρκο θα μπορούσε να έχει ως αντικείμενο τον διασημότερο των αρχαίων Ελλήνων, δηλαδή το Μέγα Αλέξανδρο και την αρχαία Μακεδονία. Ένα θεματικό πάρκο που θα μπορούσε να φέρει το τίτλο "Alexander Land" και να έχει ως έδρα την Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας. Για την κατασκευή των μεγάλων αυτών θεματικών πάρκων θα μπορούσε να ακολουθηθεί το μοντέλο μίας σύμβασης παραχώρησης, όπως αυτή της κατασκευής, λειτουργίας και εκμετάλλευσης του αεροδρομίου Ελευθέριος Βενιζέλος στα Σπάτα, στην οποία το Ελληνικό Δημόσιο θα μπορούσε να συμμετέχει και μάλιστα με πλειοψηφικό ποσοστό στην εταιρία παραχώρησης, κατά το μοντέλο του αεροδρομίου, εισφέροντας στην εταιρία παραχώρησης το ακίνητο επί του οποίου θα κατασκευαστεί το αντίστοιχο θεματικό πάρκο. Τα μεγάλα αυτά θεματικά πάρκα μπορούσαν να καταστήσουν τη χώρα μας τουριστικό προορισμό 12 μηνών και να ενταχθούν στα έντυπα των αλλοδαπών τουριστικών πρακτορείων, ως κλασικές εκδρομές με τίτλους "Athens – MythLand" ή "Thessaloniki – Alexander Land".

    (4) Η κατασκευή ενός νέου Δικαστικού Μεγάρου στη Θεσσαλονίκη, στο οποίο, πέρα από τα υπάρχοντα Δικαστήρια της πόλης, θα μπορούσαν επίσης να στεγαστούν, η Εθνική Σχολή Δικαστών (ΕΣΔι), τμήματα των τριών ανωτάτων δικαστηρίων της χώρας (ΑΠ, ΣτΕ και ΕΣ) στη Θεσσαλονίκη, αλλά και ένα ευρωπαϊκό, διεθνές ή διαιτητικό Δικαστήριο ή ένας οργανισμός που έχει ως αντικείμενο ζητήματα νομικού ενδιαφέροντος. Το νέο Δικαστικό Μέγαρο της Θεσσαλονίκης θα μπορούσε ομοίως να κατασκευαστεί με σύμβαση παραχώρησης ή με σύμβαση ΣΔΙΤ, μετά από σχετική ανακοίνωση για την αναζήτηση επενδυτικού ενδιαφέροντος και θα μπορούσε να περιλαμβάνει υπόγειο χώρο στάθμευσης, συνεδριακό κέντρο, ξενοδοχείο και εμπορικό κέντρο. Μάλιστα, σε ένα μεταγενέστερο στάδιο, θα μπορούσε να προχωρήσει και μία δεύτερη φάση συνολικής ανάπλασης, αναβάθμισης και αξιοποίησης της γύρω περιοχής, ούτως ώστε το project να αποκτήσει και "πρόσβαση" στο θαλάσσιο μέτωπο της πόλης. Σε αυτή την περίπτωση, τα περιθώρια εκμετάλλευσης της παραχωρούμενης ζώνης είναι απεριόριστα και, εφόσον υπάρξει αντίστοιχο επενδυτικό ενδιαφέρον, θα μπορούσε η Θεσσαλονίκη να αποκτήσει το δικό της μικρό "Ελληνικό", με ουρανοξύστη/ες, καζίνο, ξενοδοχείο και χώρους πρασίνου. Πέρα από την προφανή ανάπτυξη για την περιοχή και για την πόλη, η ζώνη αυτή θα καθιστούσε το λιμάνι της Θεσσαλονίκης ελκυστικό προορισμό κρουαζιέρας, αναβαθμίζοντας το συνολικό τουριστικό brand name της πόλης.

    (5) Η δημιουργία ενός νέου University of Athens, δηλαδή ενός σύγχρονου και ευρωπαϊκού πανεπιστημιακού campus, εκτός του κέντρου της Αθήνας, το οποίο θα σηματοδοτούσε το πέρασμα στην επόμενη ημέρα και μάλιστα σε έναν τομέα καθοριστικής σημασίας και σπουδαιότητας, όπως είναι ο τομέας της παιδείας και της ανώτατης εκπαίδευσης. Ένα νέο Πανεπιστήμιο, το οποίο θα μπορούσε να προσελκύσει και αλλοδαπούς φοιτητές, ανοίγοντας στη χώρα μας το δρόμο προς την "αγορά" της ανώτατης ακαδημαϊκής εκπαίδευσης. Το οποίο θα μπορούσε, όχι μόνο να σταματήσει το brain drain, αλλά και να ανοίξει τις πόρτες της επιστροφής στο επιστημονικό δυναμικό της χώρας. Ένα νέο Πανεπιστήμιο, το οποίο θα μπορούσε να αποκόψει τους "μπαχαλάκηδες" από το συνήθη χώρο δράσης τους. Το οποίο θα μπορούσε να χαράξει τη διαχωριστική γραμμή ανάμεσα στο παρελθόν του μπάχαλου και της ανομίας στα ελληνικά Πανεπιστήμια και στο φωτεινό μέλλον της ακαδημαϊκής εκπαίδευσης. Ένα νέο University of Athens, με διεθνή εμβέλεια, αντάξιο της ιστορίας, της φήμης και του brand name της πόλης των Αθηνών, το οποίο θα μπορούσε επίσης να κατασκευαστεί με ιδιωτική χρηματοδότηση, ακολουθώντας το μοντέλο μίας σύμβασης ΣΔΙΤ ή μίας μικτής σύμβασης με στοιχεία σύμβασης παραχώρησης και σύμβασης κατασκευής δημοσίου έργου, στη οποία το Ελληνικό Δημόσιο θα μπορούσε να εισφέρει στην εταιρία παραχώρησης το ακίνητο επί του οποίου θα κατασκευαστεί το νέο Πανεπιστήμιο.

    Η Ελλάδα, λοιπόν, κατάφερε να αναδειχθεί νικήτρια στον "πόλεμο" κατά του κορονοϊού. Ο "πόλεμος" αυτός όμως άφησε πίσω του ανοιχτές πληγές στην οικονομία της χώρας, διακόπτοντας βιαίως την αναπτυξιακή της πορεία. Άφησε όμως πίσω του και μία παρακαταθήκη: Τον τρόπο με τον οποίο η χώρα και όλοι οι Έλληνες, ενωμένοι, πολέμησαν και νίκησαν τον αόρατο εχθρό, κερδίζοντας τη διεθνή αναγνώριση και τον παγκόσμιο σεβασμό. Πάνω σε αυτή την παρακαταθήκη και στην προστιθέμενη αξία που αυτή προσέδωσε στο brand name της Ελλάδας σε διεθνές επίπεδο, η ελληνική κυβέρνηση θα πρέπει να θεμελιώσει το σχεδιασμό της επόμενης ημέρας, βάσει του οποίου θα κτιστεί η νέα Ελλάδα, που όλοι ονειρευόμαστε. Ο σχεδιασμός αυτός θα πρέπει να περιλαμβάνει και ορισμένα εμβληματικά επενδυτικά projects, όπως αυτά που προαναφέρθηκαν, τα οποία θα σηματοδοτήσουν την απαρχή μιας νέας εποχής και θα αναδείξουν την Ελλάδα ως παγκόσμια ηγέτιδα, σε τομείς όπως ο τουρισμός, η ανώτατη εκπαίδευση, η silver economy και οι κατασκευές, επιτυγχάνοντας το στόχο του rebranding Greece και αναβαθμίζοντας τη συνολική εικόνα και αξία της χώρας σε διεθνές επίπεδο.

    * Ο κ. Ιωάννης Γκιτσάκης (twitter @gitsakis) είναι Δικηγόρος Θεσσαλονίκης και Διδάκτωρ Διοικητικού Δικαίου.
     

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ