Βαρόμετρο αγοράς ακινήτων: Διπλάσιοι οι πωλητές από τους πραγματικούς αγοραστές κατοικίας

Του Νίκου Ρουσάνογλου

Χαρακτηριστικά ανισορροπίας μεταξύ της προσφοράς και της ζήτησης στην αγορά κατοικίας, καταγράφει το 5ο Βαρόμετρο της Αγοράς Ακινήτων, καθώς όπως δείχνουν τα σχετικά στοιχεία, οι ενδιαφερόμενοι αγοραστές (όσοι σχεδιάζουν να αγοράσουν σπίτι τους επόμενους μήνες), είναι σχεδόν οι μισοί σε σχέση με τους υφιστάμενους πωλητές. 

Αυτό είναι ένα από τα συμπεράσματα που προκύπτουν από την σχετική έρευνα που πραγματοποιήθηκε από τη Μονάδα Ερευνών Κοινής Γνώμης και Αγοράς του Πανεπιστημίου Μακεδονίας και παρουσιάστηκε στο πλαίσιο της εκδήλωσης "Ελλάδα 2026. Επιχειρείν, Ακίνητα, Επενδύσεις", του επενδυτή και αναλυτή Ηλία Παπαγεωργιάδη. Σύμφωνα με τα σχετικά στοιχεία, το ποσοστό εκείνων που δηλώνουν αγοραστές, έχει μειωθεί σε 19%, από 23% που ήταν στην προηγούμενη έρευνα. Από αυτούς, όσοι αναφέρουν ότι επιθυμούν να αγοράσουν σπίτι άμεσα (εντός του επόμενου 12μήνου), δεν ξεπερνούν το 23%, έναντι 34% που ήταν τον Νοέμβριο του 2024. Επομένως, κάνοντας την σχετική αναγωγή στο σύνολο του δείγματος της έρευνας συγκυρίας, προκύπτει ότι μόλις το 4,37% των συμμετεχόντων δηλώνουν αγοραστές με πρόθεση αγοράς εντός του επόμενου έτους, ενώ την ίδια στιγμή, το ποσοστό των πωλητών είναι 8%, σχεδόν διπλάσιο από τους αγοραστές.

Το στοιχείο αυτό αποκαλύπτει το όλο και μεγαλύτερο "χάσμα" που παρατηρείται ανάμεσα στις τιμές που "αντέχουν" ή επιθυμούν να πληρώσουν οι ενδιαφερόμενοι αγοραστές κατοικιών, συγκριτικά με εκείνες που επιδιώκουν να πουλήσουν οι πωλητές. Ασφαλώς, η εξέλιξη αυτή είναι αρνητική για τον μελλοντικό όγκο αγοραπωλησιών κι ενδέχεται να οδηγήσει σε σταδιακή υποχώρηση των πράξεων που θα ολοκληρώνονται τους επόμενους μήνες.

Αυτό πιστοποιείται και από την στρέβλωση που παρατηρείται στην αγορά, με τις τιμές πολλών παλιών διαμερισμάτων να πλησιάζουν σημαντικά εκείνες των νεόδμητων κατασκευών στην ίδια περιοχή. Σύμφωνα με το αποτέλεσμα από το Βαρόμετρο, όταν το παλιό ακίνητο έχει τιμή 20% χαμηλότερη του νεόδμητου, το 67% των ενδιαφερόμενων αγοραστών θα προτιμήσει το νεόδμητο και μόλις το 31% το παλιό. Αντιθέτως, όταν η τιμή του παλιού είναι 30% χαμηλότερη του νεόδμητου, τότε το ποσοστό εκείνων που θα προτιμήσουν το παλιό αυξάνεται σε 56%, έναντι 38% που θα κινηθεί προς το νεόδμητο.

"Είναι ξεκάθαρο ότι απέναντι στις υπερβολές που παρατηρούμε σήμερα στην αγορά, όσοι ακόμη δηλώνουν αγοραστές στην πλειοψηφία τους θέλουν μία χαμηλότερη τιμολόγηση για να επιλέξουν το παλιό διαμέρισμα έναντι ενός νεόδμητου, όταν τα χαρακτηριστικά τους είναι ίδια", σχολίασε ο Ηλίας Παπαγεωργιάδης. "Το όριο του 25 – 30% φαίνεται να είναι αυτό που κάνει τους αγοραστές να αλλάζουν γνώμη και προτείνω αυτό να το λάβουν σοβαρά υπόψη τους οι πωλητές, αν θέλουν φυσικά πραγματικά να πουλήσουν το ακίνητό τους".

Εν τω μεταξύ, το πρόγραμμα "Σπίτι Μου 2" εκτιμάται ότι οδήγησε σε αύξηση τόσο των τιμών πώλησης, όσο και των τιμών ενοικίασης ακινήτων. Το 77% των πολιτών θεωρεί ότι το πρόγραμμα προκάλεσε αύξηση των τιμών πώλησης (με την άποψη αυτή μάλιστα συμφωνεί και το 87% των επαγγελματιών που συμμετείχαν στην έρευνα). Εξ αυτών, το 39% κάνει λόγο για αύξηση άνω του 10% στις τιμές πώλησης, ενώ ένα πρόσθετο 38% εκτιμά ότι η αύξηση ανήλθε έως 10%. Στην ερώτηση για τις επιπτώσεις του προγράμματος αυτού στα ενοίκια των κατοικιών, το 82% εκτίμησε ότι οδήγησαν σε άνοδο ως 10% ή πάνω από 10%.

Πολύ ενδιαφέροντα είναι και τα συμπεράσματα που προκύπτουν για τα κλειστά σπίτια, καθώς το 17% των ερωτηθέντων εντάσσεται σε αυτή την κατηγορία. Όσον αφορά τα μέτρα ή τα κίνητρα που θα συνέβαλαν στην αλλαγή στάσης, το 65% επιλέγει την μείωση της φορολογίας, το 64% μια γενναία επιδότηση για την ενεργειακή αναβάθμιση, το 62% κάνει λόγο για μέτρα προστασίας των ιδιοκτητών και το 35% περιμένει περαιτέρω αύξηση των τιμών. Ακόμα κι έτσι όμως, το 18% όσων κρατούν κλειστό το ακίνητό τους και δεν το εκμεταλλεύονται, σημειώνουν ότι δεν σχεδιάζει να το ανοίξει, για κανένα λόγο.

Σύμφωνα με τον κ. Παπαγεωργιάδη, "με δεδομένο ότι σοβαρή μείωση της φορολογίας δεν περιμένουμε στο άμεσο μέλλον, ενώ στα προγράμματα ενεργειακής αναβάθμισης θα πρέπει να δούμε πρώτα τους όρους τους, ο πιο άμεσος και "ανώδυνος" οικονομικά τρόπος για να ανοίξουν τα κλειστά σπίτια είναι να προστατευθούν, επιτέλους, οι ιδιοκτήτες". "Το πιστοποιητικό φερεγγυότητας και όλα τα μέτρα που έχουν προταθεί προς αυτή την κατεύθυνση θα δώσουν τη σιγουριά στους ιδιοκτήτες να βάλουν τα σπίτια τους στην αγορά. Εννοείται πως θα βοηθήσει σημαντικά και η τριετής φοροαπαλλαγή για τα ακίνητα που είναι τώρα κλειστά, ελπίζουμε αυτό το μέτρο να μονιμοποιηθεί, για να γίνει συνείδηση στον κόσμο", καταλήγει.