Τι αλλάζει στην έκδοση των επικουρικών συντάξεων

Του Κώστα Κατίκου

Νομοθετική ρύθμιση με την οποία όλες οι επικουρικές συντάξεις με διαδοχική ασφάλιση θα εκδίδονται από το τελευταίο ταμείο, ανεξαρτήτως του φορέα που οι ασφαλισμένοι έχουν τα περισσότερα ένσημα, προωθείται από το υπουργείο Εργασίας. Στόχος της ρύθμισης είναι να "λυθούν τα χέρια" των υπηρεσιών του ΕΦΚΑ ώστε να αρχίσει να κατεβαίνει το στοκ με τις 33.000 αιτήσεις που είναι σε αναμονή για πολλούς μήνες,  καθώς οι επικουρικές συντάξεις με διαδοχική ασφάλιση καθυστερούν και τις υπόλοιπες αιτήσεις με ένα ταμείο.

Με το ισχύον καθεστώς (ν.5078/2023), η απονομή επικουρικής σύνταξης με διαδοχική ασφάλιση από τον τελευταίο φορέα, προβλέπεται μόνον όταν ο συνολικός χρόνος ασφάλισης είναι 15 έτη. Όταν υπάρχουν περισσότερα έτη διαδοχικής ασφάλισης (π.χ. 25, ή 30) τότε η αίτηση εξετάζεται και απονέμεται από τον φορέα στον οποίο οι ασφαλισμένοι συμπληρώνουν τον περισσότερο χρόνο ασφάλισης και πληρούν τις προϋποθέσεις του. Η διαδικασία αυτή είναι χρονοβόρα καθώς μέχρι να εκδοθεί η απόφαση μεσολαβεί η εσωτερική αλληλογραφία μεταξύ των τομέων επικουρικής ασφάλισης του ΕΦΚΑ για να διαπιστωθεί σε ποιο ταμείο διήνυσαν τον περισσότερο χρόνο οι ασφαλισμένοι ώστε να χρεωθεί στην αρμόδια διεύθυνση η επεξεργασία τα αίτησης. Η απονομή της επικουρικής σύνταξης όταν μεσολαβεί διαδοχική ασφάλιση, μπορεί να καθυστερήσει ακόμη και πάνω από 2 χρόνια.

Με τη διάταξη που προωθείται τα στάδια της εσωτερικής αλληλογραφίας για την έκδοση επικουρικών συντάξεων με διαδοχική ασφάλιση καταργούνται, και πλέον η αίτηση θα μένει και θα εξετάζεται από τον τελευταίο φορέα του ασφαλισμένου.

Εκτιμάται ότι οι χρόνοι απονομής των επικουρικών συντάξεων θα μειωθούν σημαντικά όχι μόνον γιατί θα καταργηθούν ενδιάμεσα στάδια αλλά και διότι θα "λυθούν τα χέρια" των υπηρεσιών του ΕΦΚΑ καθώς θα μπορούν να τρέξουν πιο γρήγορα και τις απλές αιτήσεις στις οποίες όλος ο χρόνος ασφάλισης έχει διανυθεί σε ένα ταμείο και που τώρα καθυστερούν και αυτές γιατί τρώνε χρόνο οι αιτήσεις με δυο και τρία ταμεία.

Υπενθυμίζεται ότι οι προϋποθέσεις για την απονομή των επικουρικών συντάξεων απλοποιήθηκαν με το νόμο 5078/2023 (άρθρα 117,118 και 155) και οι ασφαλισμένοι δικαιούνται επικουρική σύνταξη λόγω γήρατος εφόσον έχουν συμπληρώσει 4.500 ημέρες εργασίας ή 15 έτη εργασίας και έχουν δικαιωθεί σύνταξης για την ίδια αιτία από τον κύριο φορέα.

Σύμφωνα με το νόμο, στις περιπτώσεις που ο διανυθείς χρόνος επικουρικής ασφάλισης έχει πραγματοποιηθεί αποκλειστικά σε επικουρικά ταμεία που εντάχθηκαν στον ΕΦΚΑ, η επικουρική εκδίδεται από τον φορέα, κλάδο ή λογαριασμό στον οποίο έχει υποβληθεί η αίτηση, αρκεί ο ασφαλισμένος να έχει στο σύνολο 15 έτη επικουρικής ασφάλισης. Αυτό ισχύει και όταν υπάρχει διαδοχική ασφάλιση με συνολικό χρόνο ασφάλισης τα 15έτη.

Με τη νέα ρύθμιση θα θεωρείται ενιαίος όλος ο χρόνος διαδοχικής ασφάλισης και όχι μόνον η 15ετία που ισχύει τώρα, και η αίτηση θα εξετάζεται από το τελευταίο ταμείο χωρίς να ψάχνουν οι υπηρεσίες σε ποιο φορέα έχουν τα περισσότερα ένσημα οι ασφαλισμένοι ώστε να αναθέσουν σε αυτό το ταμείο την απονομή της επικουρικής σύνταξης.

Τα νέα ποσά

Οι επικουρικές συντάξεις για τους ασφαλισμένους που σκοπεύουν να συνταξιοδοτηθούν εντός του 2026, με 33 ως 40 έτη ασφάλισης κυμαίνονται από 160 ευρώ ως 401 ευρώ.

Τα ποσά υπολογίζονται με βάση τις αποδοχές των ασφαλισμένων από το 2002 ως το 2014 και από το  2015 ως το 2026, τα έτη ασφάλισης ως το 2014, και τις εισφορές που καταβάλουν για τα έτη ασφάλισης μετά το 2015.

Καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση του ποσού παίζει και η ηλικία συνταξιοδότησης, καθώς εφαρμόζεται ειδικός συντελεστής (ράντα) που μειώνει το ποσό όσο μικρότερη από τα 67 είναι η ηλικία εξόδου.

Για παράδειγμα:

1.Ασφαλισμένος του  Δημοσίου που θα συνταξιοδοτηθεί στο 65^ο έτος με 37 έτη ασφάλισης, μέσο όρο αποδοχών 1.620 ευρώ από το 2002 ως το 2014 και με ετήσιες εισφορές επικουρικής ασφάλισης (εργαζόμενου και εργοδότη) 1.342 ευρώ από το 2015 ως το 2026, θα πάρει επικουρική σύνταξη 260 ευρώ μικτά.

2.Ασφαλισμένος του Δημοσίου που θα συνταξιοδοτηθεί στο 67^ο έτος με 40 χρόνια ασφάλισης, μέσο όρο αποδοχών 2.260 ευρώ από το 2002 ως το 2014 και ετήσιες εισφορές 1.872 ευρώ από το 2015 ως το 2026, θα πάρει επικουρική σύνταξη 401 ευρώ μικτά.

3.Ασφαλισμένος του ιδιωτικού τομέα που θα συνταξιοδοτηθεί στο 64^ο έτος με 37 χρόνια ασφάλισης, μέσο όρο αποδοχών 1.940 ευρώ από το 2002 ως το 2014 και ετήσιες εισφορές 1.606  ευρώ από ως το 2015 ως το 2026, θα πάρει επικουρική σύνταξη 335ευρώ μικτά.