"Προσυμφωνία" πριν από την έναρξη των διαπραγματεύσεων

Της Δήμητρας Καδδά

Ο  Γερμανός ΥΠΟΙΚ  Βόλφγκανγκ Σόιμπλε  "χτύπησε" ξανά την Παρασκευή, μετά το πέρας του Ecofin και ενώ ο Έλληνας ομόλογός του  Ευκλείδης Τσακαλώτος είχε ήδη επιστρέψει στην Αθήνα.

Σε δηλώσεις του, έκανε σαφές ότι "είναι πολύ σημαντικό να έχουμε ξεκαθαρίσει τα κύρια σημεία (των μέτρων) πριν από την έναρξη της αξιολόγησης" κάνοντας πιο ξεκάθαρο το νόημα των πρόσθετων "διευκρινίσεων" που ζήτησαν να λάβουν πριν την κάθοδο στην Αθήνα οι θεσμοί.

Η ελληνική διαπραγματευτική πλευρά, είχε λάβει το μήνυμα πολλές ημέρες πιο πριν στις εξ αποστάσεων διαβουλεύσεις που ουσιαστικά δεν σταμάτησαν ποτέ.

Και έχει ήδη ξεκινήσει ένα τροχάδην αποστολής στοιχείων  με μέτρα και κοστολόγηση, προκειμένου να "ξεκλειδώσει" η κάθοδος των δανειστών στην Αθήνα, όχι μόνο σε επίπεδο κλιμακίων (που αν όλα κυλήσουν ομαλά καταφθάνουν από την Δευτέρα) αλλά και σε επίπεδο επικεφαλής.

Τα μέτωπα έχουν στο κέντρο το ασφαλιστικό, αλλά  εκτείνονται και στα υπόλοιπα μέτρα που ζητούν οι θεσμοί και απαιτεί το μνημόνιο. Ο λόγος για το δημόσιο, ένα μέτωπο που αποτελεί "κόκκινη γραμμή" για την κυβέρνηση, αλλά και το νέο φορολογικό πακέτο, και το μεγάλο μέτωπο των "συμπληρωματικών μέτρων" που απαιτούν οι θεσμοί για το 2016 και δεν αποδέχεται η κυβέρνηση αλλά και για τα μέτρα του μεσοπροθέσμου με το μνημόνιο να ορίζει ρητά παρεμβάσεις 1% του ΑΕΠ για το 2017-2018.

Οι άσσοι της Αθήνας

Την καλύτερη του αναθεωρημένου στόχου πορεία των φορολογικών εσόδων το 2015  ανάγει η  Αθήνα ως "στήριγμα" για να περιορίσει ακόμη και στο ήμισυ το δημοσιονομικό "κενό" 2,5-3 δισ. ευρώ που ζητούν οι θεσμοί για το 2016-2018.

Η ελληνική πλευρά  επιχειρεί σύμφωνα με πληροφορίες  να   περιορίσει τα νέα μέτρα από τα 2,5-3 δισ. ευρώ που ζητούν οι δανειστές, σε ένα ποσό λίγο μεγαλύτερο από 1 δισ. ευρώ, με τη λογική ότι η καλή πορεία του 2015 δείχνει την δυνατότητα πλήρους επίτευξης των στόχων του 2016 χωρίς να υλοποιηθεί η "απαίτηση" των θεσμών για παρεμβάσεις της τάξης των 900 εκατ. ευρώ. Ανάλογα, περιορίζει και τις ανάγκες για τα επόμενα χρόνια.

Ωστόσο το μεσοπρόθεσμο πρέπει να περιλαμβάνει μέτρα για τα έτη 2016-2019 και  αν υπάρξει χρονοκαθυστέρηση το κόστος δεν θα  είναι μόνο η ρευστότητα στην αγορά που θα γίνει ασφυκτική από τον Φεβρουάριο και μετά όπως προειδοποίησε  ο κ Ρέγκλινγκ επικεφαλής του ESM μετά το πέρας του Eurogoup, αλλά και σε όρους μέτρων.  Σε λίγους μήνες, τον Απρίλιο,  η Ελλάδα όπως όλα τα κράτη, θα πρέπει να καταθέσουν Μεσοπρόθεσμα έως το 2020…

Ένα άλλο δυνητικό "όπλο"  της Ελλάδας  είναι το προσφυγικό.  Η ροή 900.000 προσφύγων από την Ελλάδα και οι επιπτώσεις – και οικονομικές -  που έχει, είναι ένα θέμα που ανέδειξε στην παρουσίαση της Ολλανδικής Προεδρίας και ο επικεφαλής της Αντιπροσωπείας της Επιτροπής στην Ελλάδα Π. Καρβούνης επισημαίνοντας την ανάγκη για αλληλεγγύη ανά την ΕΕ και για ανάδειξη του προβλήματος και των επιπτώσεών του.

Ωστόσο το προσφυγικό έχει και μία άλλη πλευρά: την μεγάλη ανάγκη να λυθούν οι καθυστερήσεις στην υλοποίηση των συμφωνηθέντων με την ΕΕ έως την άνοιξη για να μην δίδονται επιχειρήματα σε όσους αναφέρονται σε κλειστά σύνορα, εξηγούν αρμόδια στελέχη.  

Το ζήτημα θα αποτελέσει άλλωστε την προσεχή εβδομάδα ένα από τα κεντρικά θέματα την συνόδου στο Νταβός στο οποίο θα έχει σειρά επαφών ο Πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας. Παράλληλα ζυμώσεις θα γίνουν  και σε επίπεδο Προέδρου της Δημοκρατίας Προκόπη Παυλόπουλο που επισκέπτεται από την Δευτέρα την Γερμανία, έχοντας κλείσει την Τρίτη ραντεβού με τον επικεφαλής της ΕΚΤ, Μάριο Ντράγκι.

Οι παγίδες

Το αίτημα των δανειστών για "ξεκαθάρισμα" στα  κύρια πεδία πριν την εν Αθήναις διαπραγμάτευση, φέρει μπροστά μεγάλο μέρος των αποφάσεων, αλλά κρύβει και "παγίδες" εξηγούν αρμόδια στελέχη.  Εξηγούν ότι ακόμα και αν συμφωνήσει η κυβέρνηση σε μία τελική πρώτη πρόταση  κανείς δεν διασφαλίζει ότι οι δανειστές δεν θα ζητήσουν και άλλες παρεμβάσεις, αναφέρουν.

Ο δρόμος είναι ακόμη μακρύς. Ακόμη και όταν/αν υπάρξει η επί της αρχής συμφωνία,  δηλαδή  πολιτική συμφωνία για ένα πακέτο παρεμβάσεων και δόσεων,  για να γίνει η εκταμίευση θα πρέπει  να υπάρξουν  και προαπαιτούμενα που θα ψηφίσει η Βουλή. Και έγινε σαφές ότι αν δεν ολοκληρωθούν οι παρεμβάσεις σε ασφαλιστικό και δημόσιο δεν μπορεί να αρχίσει καν η νέα αποτίμηση των αναγκών για το χρέος.

Η συμφωνία πέρα από τα δημοσιονομικά μέτωπα περιλαμβάνει και τις ιδιωτικοποιήσεις, τις παρεμβάσεις στην αγορά ενέργειας, μία σειρά από άλλες διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, αλλά και τα κόκκινα δάνεια και το ρόλο του ΔΝΤ που κρύβει άλλη μία "παγίδα": οι απαιτήσεις του για νέα μέτρα είναι πολύ πιο σκληρές από αυτές του ευρωπαϊκού σκέλους των θεσμών….