Πέμπτη, 29-Ιαν-2026 08:00
Κομισιόν: Η βιομηχανία μπορεί να λάβει ταυτόχρονα και έκπτωση στο ρεύμα αλλά και αποζημίωση για τους ρύπους - έρχονται οι ανακοινώσεις της κυβέρνησης
Του Χάρη Φλουδόπουλου
Σαφές "παράθυρο" συνδυασμού δύο εργαλείων κρατικής ενίσχυσης για τη στήριξη του ενεργειακού κόστους της βιομηχανίας ανοίγει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, βάζοντας νέα δεδομένα στη συζήτηση που βρίσκεται σε εξέλιξη και στην Ελλάδα, λίγες μόλις εβδομάδες πριν από τις κυβερνητικές ανακοινώσεις για το ενεργειακό της βιομηχανίας.
Η απάντηση της αντιπροέδρου της Κομισιόν και αρμόδιας για την Ανταγωνιστικότητα και την Πράσινη Μετάβαση, Teresa Ribera, σε ερώτηση Ιταλού ευρωβουλευτή, έρχεται να ξεκαθαρίσει ότι –υπό προϋποθέσεις– μπορούν να συνδυαστούν η επιδότηση της τιμής ηλεκτρικής ενέργειας μέσω του πλαισίου CISAF και η αποζημίωση για το έμμεσο κόστος εκπομπών CO₂ (γνωστή ως "αντιστάθμιση"), αρκεί να μη χρηματοδοτείται δύο φορές το ίδιο επιλέξιμο κόστος.
Απαντώντας σε ερωτήματα που αφορούν το υπό διαμόρφωση γερμανικό σχήμα βιομηχανικού τιμολογίου, η Κομισιόν αποφεύγει να μπει σε λεπτομέρειες για συγκεκριμένα εθνικά μέτρα, επικαλούμενη εμπιστευτικότητα στις συζητήσεις με τα κράτη-μέλη. Ωστόσο, η γενική αρχή που θέτει η Γενική Διεύθυνση Ανταγωνισμού (DG Competition) είναι απολύτως σαφής: "διαφορετικά εργαλεία κρατικής ενίσχυσης μπορούν να συνδυαστούν, υπό την προϋπόθεση ότι δεν επιδοτείται δύο φορές το ίδιο επιλέξιμο κόστος".
Παράλληλα, η Επιτροπή ξεκαθαρίζει ότι το πλαίσιο Clean Industrial Deal State Aid Framework (CISAF), το οποίο υιοθετήθηκε τον Ιούνιο του 2025, δεν πρόκειται –τουλάχιστον προς το παρόν– να αναθεωρηθεί, απορρίπτοντας εμμέσως αιτήματα για "χαλάρωση" των κανόνων σώρευσης (cumulation rule).
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον αποκτά, όμως, το περιεχόμενο της εγκριτικής απόφασης για το γερμανικό σχήμα, στοιχεία της οποίας έχουν διαρρεύσει. Σύμφωνα με πληροφορίες, στην εγκριτική προβλέπεται ρητά ότι σε περίπτωση που μια βιομηχανία έχει ζητήσει ή πρόκειται να ζητήσει αντιστάθμιση για το έμμεσο κόστος εκπομπών, αρκεί να δηλώσει αναλυτικά την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας για την οποία αιτείται την αντιστάθμιση, κατανεμημένη ανά προϊόν, μονάδα και σημείο κατανάλωσης.
Με απλά λόγια, η αντιστάθμιση "χαρτογραφείται" με ακρίβεια ως προς το ποιο τμήμα της κατανάλωσης αφορά, αφήνοντας ανοιχτό το υπόλοιπο τμήμα για άλλου τύπου ενίσχυση.
Συνδυάζοντας την απάντηση της Ribera με το κείμενο της εγκριτικής, προκύπτει ένα κρίσιμο συμπέρασμα: εφόσον μια βιομηχανία λάβει αντιστάθμιση, για παράδειγμα, για το 50% της ετήσιας κατανάλωσής της, τότε για το υπόλοιπο 50% μπορεί –θεωρητικά και εντός των κανόνων– να λάβει επιδότηση μέσω του CISAF. Στην πράξη αυτό μεταφράζεται σε έκπτωση έως και 25 ευρώ/MWh επί της τιμής του ρεύματος για το μη επιδοτούμενο από την αντιστάθμιση σκέλος.
την Ελλάδα, κύκλοι των ενεργοβόρων βιομηχανικών καταναλωτών (ΕΒΙΚΕΝ) εκφράζουν έντονο προβληματισμό για το γεγονός ότι η δημόσια συζήτηση μοιάζει να έχει εγκλωβιστεί ανάμεσα σε δύο επιλογές: στο "ιταλικό μοντέλο", που φέρεται να προσκρούει σε ενστάσεις της Κομισιόν, και σε ένα plan B που περιορίζεται στην αντιστάθμιση CO₂.
Όπως επισημαίνουν, η αντιστάθμιση είναι μεν κεκτημένο και σημαντικό μέτρο, αφορά όμως μόλις 57 μεγάλες βιομηχανίες και μάλιστα με μειωμένο συντελεστή ανθρακικού αποτυπώματος για την περίοδο 2026-2030 (0,58 από 0,73). Αντίθετα, το CISAF –το γενικό ευρωπαϊκό πλαίσιο για το αυξημένο ενεργειακό κόστος– έχει βγει εκτός "κάδρου", με το επιχείρημα ότι συμψηφίζεται πλήρως με την αντιστάθμιση.
Η γερμανική επιλογή δείχνει ότι αυτό δεν ισχύει απόλυτα. Ο κανόνας του συμψηφισμού εφαρμόζεται μόνο όπου υπάρχει αλληλεπικάλυψη επιλέξιμου κόστους. Δεδομένου ότι το CISAF αφορά το 50% της κατανάλωσης και επιβάλλει κατώφλι τιμής στα 50 €/MWh, δημιουργείται χώρος σώρευσης με την αντιστάθμιση για το υπόλοιπο 50%.
"Υπάρχει και τρίτος δρόμος", επισημαίνουν χαρακτηριστικά στελέχη της ΕΒΙΚΕΝ, καλώντας την κυβέρνηση να εξετάσει σοβαρά ένα plan C, εφόσον το ιταλικό μέτρο δεν προχωρήσει, ενόψει και των ανακοινώσεων που σύμφωνα με πληροφορίες αναμένονται τις αμέσως επόμενες ημέρες.