HSBC: "Η αναβάθμιση του Χρηματιστηρίου Αθηνών είναι… υποβάθμιση – Για αυτό παραμένουμε underweight στην Ελλάδα παρά τις αντιδράσεις των πελατών μας"

Της Ελευθερίας Κούρταλη

Η MSCI ανακοίνωσε διαβούλευση για την αναβάθμιση της Ελλάδας σε Ανεπτυγμένες Αγορές ήδη από τον Αύγουστο του 2026, συνεπώς οι MSCI, FTSE και STOXX θα μπορούσαν ενδεχομένως να αναβαθμίσουν την Ελλάδα περίπου την ίδια χρονική περίοδο, έτσι ο αντίκτυπος των καθαρών παθητικών ροών μπορεί να είναι περιορισμένος, επισημαίνει η HSBC. Μεγαλύτερη ανησυχία ωστόσο είναι το τι θα κάνουν τα ενεργά funds - "φοβόμαστε ότι η Ελλάδα μπορεί να γίνει ένα μέρος του σύμπαντος των ανεπτυγμένων αγορών που δεν θα κοιτάει κανείς", όπως τονίζει ενώ αποκαλύπτει πως αυτό το call έχει προκαλέσει αντιδράσεις από τους πελάτες της. "Είμαστε underweight", σημειώνει και εκτιμά μάλιστα πως το Χ.Α θα έχει την τύχη της αγοράς του Ισραήλ η οποία τρία χρόνια μετά την αναβάθμιση έχασε το 50%του τζίρου...

Παθητικές ροές: ποιος είναι ο αντίκτυπος;

Η μετάβαση στις Ανεπτυγμένες Αγορές (DM )ενεργοποιεί μηχανικές ροές από τα funds που παρακολουθούν δείκτες που πρέπει να αναπαράγουν συνθέσεις των benchmarks, σημειώνει η HSBC. Τα παθητικά funds που συγκρίνονται με τον MSCI Αναδυόμενων Αγορών (ΕΜ) θα αναγκαστούν να πουλήσουν ελληνικές μετοχές, ενώ εκείνα που συγκρίνονται με δείκτες Ανεπτυγμένων Αγορών θα υποχρεωθούν να αγοράσουν. 

Συχνά υποτίθεται ότι η αναβάθμιση οδηγεί σε παθητικές εισροές, αλλά αυτό είναι απίθανο να συμβεί στην περίπτωση της Ελλάδας. Το βάρος της Ελλάδας στους δείκτες DM θα είναι πολύ μικρότερο από το τρέχον βάρος της στον Δείκτη EM και, λόγω των περιορισμών στην κεφαλαιοποίηση της αγοράς, η Ελλάδα πιθανότατα θα έχει λιγότερες μετοχές στον βασικό- περίπου 5 έναντι 8.

Μία από τις πιο ενδιαφέρουσες δυναμικές, όπως σημειώνει η HSBC, είναι ότι η προτεινόμενη αναβάθμιση της Ελλάδας από τον MSCI έρχεται την ίδια στιγμή που άλλοι πάροχοι δεικτών αναφοράς αλλάζουν το καθεστώς της Ελλάδας. Οι FTSE Russell και STOXX κινούνται επίσης προς την αναταξινόμηση της Ελλάδας σε καθεστώς DM. Ο FTSE ανακοίνωσε ήδη επίσημα τον Οκτώβριο ότι θα αναβαθμίσει την Ελλάδα από Προηγμένες Αναδυόμενες Αγορές σε Αναπτυγμένες Αγορές. Ο STOXX θα μπορούσε να ακολουθήσει το παράδειγμα στην επερχόμενη αξιολόγησή του τον Απρίλιο, η οποία θα καθιστούσε τις ελληνικές μετοχές επιλέξιμες για συμπερίληψη σε μεγάλα ευρωπαϊκά benchmarks όπως ο STOXX 600 και ο Euro STOXX.

Πολλές αλλαγές, αλλά στην πραγματικότητα ο αντίκτυπος στη ροή θα μπορούσε τελικά να εξαφανιστεί, τονίζει η HSBC. Σύμφωνα με αναφορές, η συμπερίληψη στον STOXX θα μπορούσε να οδηγήσει σε καθαρές αγορές περίπου 1 δισεκατομμυρίου δολαρίων, ενώ οι αλλαγές του FTSE και του MSCI θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε καθαρές πωλήσεις ύψους 400 εκατομμυρίων δολαρίων στις 18 Σεπτεμβρίου και 500 εκατομμυρίων δολαρίων ΗΠΑ στις 31 Αυγούστου, αντίστοιχα.

Η Ελλάδα θα μπορούσε να χάσει το ενδιαφέρον των ενεργών διαχειριστών κεφαλαίων

Οι παθητικές ροές είναι ένα πράγμα, αλλά οι μακροπρόθεσμες επιπτώσεις για τις ελληνικές μετοχές εξαρτώνται από το πώς θα αντιδράσουν οι ενεργοί επενδυτές, τονίζει η HSBC.
 
"Η κύρια ανησυχία μας είναι ότι τα funds των Αναδυόμενων Αγορών θα αναγκαστούν να μειώσουν την έκθεσή τους μόλις η Ελλάδα δεν θα πληροί πλέον τις προϋποθέσεις ως Αναδυόμενη Αγορά, ενώ τα funds Ανεπτυγμένων Αγορών ενδέχεται να αγνοήσουν σε μεγάλο βαθμό την αγορά λόγω του μικρού μεγέθους της", τονίζει η HSBC, συμφωνώντας έτσι με την άποψη της JP Morgan.

H βρετανική τράπεζα εκτιμά ότι περίπου το 10-20% των funds απαγορεύεται να κατέχουν θέσεις εκτός benchmark δεικτών. Εάν η Ελλάδα εισέλθει στον δείκτη Ανεπτυγμένων Αγορών, πιθανότατα θα καταταχθεί ως η δεύτερη μικρότερη αγορά στην Ευρώπη. Η Εθνική Τράπεζα, η μεγαλύτερη τράπεζα της χώρας, θα καταταχθεί μόλις ως η 175η μεγαλύτερη μετοχή από τις 245 χρηματοοικονομικές εταιρείες στον δείκτη DM.

Οι ανησυχίες σχετικά με μια πιθανή αναβάθμιση του MSCI ήταν μεταξύ των λόγων για τους οποίους η HSBC υποβάθμισε την Ελλάδα σε underweight στις αρχές του τρέχοντος έτους. Αυτή η έκκληση έχει προκαλέσει αντιδράσεις από τους πελάτες της, όπως αποκαλύπτει η HSBC, με τη συζήτηση να επικεντρώνεται στο εάν τα funds των ανεπτυγμένων αγορών θα συμμετέχουν ενεργά σε ελληνικές μετοχές, και ιδιαίτερα στις τράπεζες. 

Το επιχείρημα που ακούει η HSBC (από τα funds των Αναδυόμενων Αγορών) είναι ότι οι επενδυτές των Ανεπτυγμένων Αγορών θα κοιτάξουν την Ελλάδα λόγω των χαμηλότερων αποτιμήσεων, της υψηλότερης αύξησης των δανείων και μιας ισχυρής υποκείμενης διαρθρωτικής ιστορίας. 

Ενώ συμφωνεί ότι τα θεμελιώδη μεγέθη για τις ελληνικές τράπεζες είναι ισχυρά, το timing της αναβάθμισης είναι περίεργο, όπως τονίζει. Η αναβάθμιση έρχεται καθώς οι τιμές των μετοχών των ευρωπαϊκών τραπεζών αυξάνονται, κατά 70% τον τελευταίο χρόνο. Σε βάση PB-ROE, οι ελληνικές τράπεζες δεν προβάλλονται πλέον ως μια προφανής ευκαιρία αξίας σε σχέση με τις ευρωπαϊκές, ιδίως μετά το re-rating τα τελευταία δύο χρόνια.

Ένας χρήσιμος τρόπος για να μετρήσει κανείς το πιθανό ενδιαφέρον από τα funds των Ανεπτυγμένων Αγορών είναι να εξετάσει την παγκόσμια τοποθέτηση των funds, καθώς αυτά τα funds μπορούν να επενδύσουν στις αναδυόμενες και στις ανεπτυγμένες αγορές, σημειώνει η HSBC. Τα σημάδια δεν είναι ενθαρρυντικά, προσθέτει. Ενώ περίπου το 60% των funds των EMs έχουν έκθεση στην Ελλάδα, μόνο το 7% των παγκόσμιων funds έχουν. Για τις ελληνικές τράπεζες συγκεκριμένα, μόνο το 5% έχει έκθεση. Συγκριτικά, η έκθεση σε τράπεζες του Ηνωμένου Βασιλείου (52%), της Γαλλίας (30%), της Ελβετίας (26%), της Γερμανίας (25%), της Ιταλίας (24%) και της Ισπανίας (21%) είναι σημαντικά υψηλότερη.

"Κατά την άποψή μας, η Ελλάδα διατρέχει τον κίνδυνο να ακολουθήσει παρόμοια πορεία με την αγορά μετοχών του Ισραήλ. Το Ισραήλ εγκατέλειψε τον δείκτη MSCI EM για τον DM το 2010 - όπου το βάρος του στους αντίστοιχους δείκτες αναφοράς μειώθηκε από 2,7% σε 0,2%. Στα τρία χρόνια που ακολούθησαν την αναβάθμιση, ο όγκος συναλλαγών στο Χρηματιστήριο του Τελ Αβίβ μειώθηκε κατά περίπου 50%. Η αγορά επίσης υποαπέδωσε τόσο σε σχέση με τους δείκτες αναφοράς EM όσο και σε αυτούς του DM κατά 35% και 60% τα επόμενα τρία χρόνια", καταλήγει η HSBC.