Του Χάρη Φλουδόπουλου
Σημαντικές προειδοποιήσεις για τη βιωσιμότητα των θερμικών μονάδων –και ειδικά των μονάδων φυσικού αερίου– καθώς εντείνεται η διείσδυση της αποθήκευσης στο ηλεκτρικό σύστημα, περιλαμβάνει η μελέτη επάρκειας πόρων που εκπονεί η ομάδα του καθηγητή του Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Παντελής Μπίσκας.
Μιλώντας στο podcast "Στην Πρίζα" του ΑΔΜΗΕ, ο κ. Μπίσκας ξεκαθάρισε ότι τα πρώτα αποτελέσματα της μελέτης –η οποία εξετάζει όχι μόνο την επάρκεια ισχύος αλλά και την επάρκεια ευελιξίας– δείχνουν πως από το 2028 και κυρίως το 2030, σε σενάρια υψηλής διείσδυσης μπαταριών και αντλησιοταμιευτικών σταθμών, οι θερμικές μονάδες αρχίζουν να χάνουν κρίσιμα έσοδα από την αγορά εξισορρόπησης, με αποτέλεσμα να ανακύπτει σοβαρό ζήτημα οικονομικής βιωσιμότητας.
Όπως εξήγησε, η μελέτη επάρκειας πόρων εξετάζει δύο διακριτές αλλά αλληλένδετες παραμέτρους της ασφάλειας του συστήματος. Η πρώτη αφορά την κάλυψη της μέγιστης ζήτησης ισχύος και των απαιτούμενων εφεδρειών, ενώ η δεύτερη αφορά την ευελιξία: την ικανότητα του συστήματος να ανταποκρίνεται στις απότομες μεταβολές παραγωγής, κυρίως λόγω της μεγάλης συμμετοχής των φωτοβολταϊκών.
"Όταν δύει ο ήλιος και η φωτοβολταϊκή παραγωγή πέφτει απότομα, το σύστημα πρέπει να καλύψει μια πολύ έντονη ράμπα ανόδου από τις απογευματινές ώρες έως το βράδυ. Εκεί κρίνονται οι ανάγκες ευελιξίας", σημείωσε χαρακτηριστικά.
Η μαζική ένταξη μονάδων αποθήκευσης αλλάζει ριζικά το τοπίο. Σύμφωνα με τον κ. Μπίσκα, αποθήκευση και θερμικές μονάδες λειτουργούν πλέον ως άμεσοι ανταγωνιστές στην παροχή υπηρεσιών ισχύος και ευελιξίας. Σε ορισμένα σενάρια, ειδικά μετά το 2028, η αποθήκευση "εκτοπίζει" μέρος των εσόδων των μονάδων φυσικού αερίου, δημιουργώντας συνθήκες που καθιστούν αναγκαία την επαναφορά της συζήτησης για μηχανισμούς αποζημίωσης.
"Αυτό δεν είναι θέμα τεχνικό αλλά πολιτικό", υπογράμμισε, διευκρινίζοντας ότι η ομάδα του ΑΠΘ περιορίζεται στη διάγνωση των αναγκών και των ελλειμμάτων, ενώ η απόφαση για ενδεχόμενο Capacity Remuneration Mechanism (CRM) ανήκει στον ΑΔΜΗΕ και τελικά στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
Ο καθηγητής περιέγραψε τους μηχανισμούς ισχύος και ευελιξίας ως ένα είδος συλλογικής ασφάλισης της κοινωνίας απέναντι σε ακραίες διακυμάνσεις τιμών, όπως αυτές που βίωσε η Ευρώπη την περίοδο της ενεργειακής κρίσης. "Πληρώνεις ένα premium για να αντισταθμίσεις τον κίνδυνο. Είναι λογική futures", ανέφερε, φέρνοντας ως παράδειγμα τα reliability options που εφαρμόζονται στην Ιταλία.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στη σύνδεση φθηνής πράσινης παραγωγής με την ανάπτυξη νέας κατανάλωσης. Όπως σημείωσε, όπου υπάρχουν χαμηλές τιμές ηλεκτρικής ενέργειας αναπτύσσονται νέες δραστηριότητες, με τα data centers να αποτελούν το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα.
Τα data centers, ως φορτία βάσης (base load), μπορούν να απορροφήσουν παραγωγή σε ώρες χαμηλών τιμών, μειώνοντας τις περικοπές ΑΠΕ και τα φαινόμενα μηδενικών τιμών στη χονδρεμπορική. "Είναι καλό και για το σύστημα και για τους επενδυτές ΑΠΕ", τόνισε.
Για τη μείωση των περικοπών, ο κ. Μπίσκας πρότεινε δύο άμεσες λύσεις:
- ταχεία ανάπτυξη αποθήκευσης ώστε τα φωτοβολταϊκά να προσφέρουν ένα σχεδόν σταθερό προϊόν παραγωγής,
- ενεργοποίηση του πορτοκαλί τιμολογίου, που θα δίνει κίνητρα στους καταναλωτές να μεταφέρουν φορτία σε ώρες χαμηλών τιμών.
Η δυναμική τιμολόγηση, όπως είπε, μπορεί να αλλάξει σταδιακά το προφίλ κατανάλωσης και να μειώσει τις ακραίες διακυμάνσεις της αγοράς.
Στο κρίσιμο ζήτημα του μοντέλου ανάπτυξης της αποθήκευσης, ο καθηγητής τάχθηκε υπέρ της ελεύθερης αγοράς και των merchant έργων. Υποστήριξε ότι οι δημοπρασίες ευνοούν τους μεγάλους παίκτες και οδηγούν σε συγκέντρωση ισχύος, ενώ η αγορά επιτρέπει τη συμμετοχή και μικρότερων επενδυτών, ενισχύοντας τον ανταγωνισμό και τελικά μειώνοντας το κόστος για τον καταναλωτή.
Αναφερόμενος στη δομή της αγοράς, ξεκαθάρισε ότι το ευρωπαϊκό target model αφήνει περιορισμένα περιθώρια εθνικών παρεμβάσεων. Περίπου το 70% των κανόνων είναι υποχρεωτικό, ενώ το υπόλοιπο 30% μπορεί να διαμορφωθεί από τον εθνικό ρυθμιστή, δηλαδή τη ΡΑΑΕΥ. "Μαγικές λύσεις δεν υπάρχουν", ανέφερε χαρακτηριστικά.
Τέλος, σχολιάζοντας τη συζήτηση για μικρούς αρθρωτούς αντιδραστήρες (SMR), ο κ. Μπίσκας εμφανίστηκε επιφυλακτικός. Αν και αναγνώρισε ότι θα μπορούσαν να προσφέρουν φθηνή παραγωγή βάσης, επισήμανε το τεράστιο αρχικό κόστος και εκτίμησε ότι, αν ποτέ ενταχθούν στο ελληνικό σύστημα, αυτό θα γίνει μετά το 2040 και μόνο υπό προϋποθέσεις σημαντικής αύξησης της ζήτησης.
Οι εντάσεις μεταξύ της ΕΕ και των ΗΠΑ έχουν υποχωρήσει, αλλά οι ηγέτες προειδοποιούν ότι η κρίση δεν έχει τελειώσει.
Απορρίπτει έκθεση think-tank περί 1,2 εκατ. θυμάτων στις τάξεις του ρωσικού στρατού.
Η Ευρωπαϊκή Ενωση χρειάζεται να προετοιμασθεί για μειωμένη αμερικανική παρουσία στην Ευρώπη.
"Η παγκόσμια τάξη, όπως την ξέρουμε, τελείωσε και δεν νομίζω ότι θα επιστρέψει".
Υπό διαρκή παρακολούθηση από ιατρικές ομάδες.
Ο Χακάν Φιντάν επανέλαβε ότι η Τουρκία αντιτίθεται σε οποιαδήποτε ξένη επέμβαση ή επίθεση στο Ιράν.
Χιλιάδες νοικοκυριά μένουν χωρίς ρεύμα.
Το πρωταρχικό κέντρο βάρους της Ουάσινγκτον δεν βρίσκεται πλέον στην Ευρώπη και η στροφή αυτή είναι δομική.
Όπως είπε, το Κίεβο έχει εντοπίσει σημεία που πρέπει να διερευνηθούν σε μεγαλύτερο βάθος.
Ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ βρίσκεται σήμερα καθ’ οδόν προς το Πεκίνο για μια τριήμερη επίσκεψη στην Κίνα.
Πολλοί άνθρωποι χρειάστηκε να απομακρυνθούν όταν εκδηλώθηκε πυρκαγιά σε ξενοδοχείο πέντε αστέρων στο χιονοδρομικό κέντρο της Κουρσεβέλ αργά χθες, Τρίτη, το βράδυ στις γαλλικές Άλπεις, δήλωσαν...
