Επικίνδυνα σενάρια με το ρευστό των εταιρειών

Του Βασίλη Γεώργα
 

Τα σενάρια της έκτακτης φορολογίας επί των κερδών ή ακόμα και το ενδεχόμενο «εσωτερικού δανεισμού» του Δημοσίου από επιχειρήσεις στις οποίες το κράτος έχει πλειοψηφική συμμετοχή ξαναζωντανεύουν, λόγω των οριακών καταστάσεων που δημιουργούν στα ταμειακά διαθέσιμα της χώρας η καθυστέρηση εκταμίευσης των δόσεων, οι δυσκολίες νέας έκδοσης εντόκων γραμματίων και οι ανάγκες εξυπηρέτησης του χρέους. 

Επιχειρώντας να διερευνήσουν πιθανές πηγές εσόδων για την αμέσως επόμενη μέρα μετά τις εκλογές, αρκετοί αναλυτές δεν αποκλείουν ακόμα και το σενάριο διεύρυνσης, στις κρατικές επιχειρήσεις, του μέτρου «αξιοποίησης» των ταμειακών διαθεσίμων φορέων της Γενικής Κυβέρνησης που επέβαλε για πρώτη φορά τον περασμένο Φεβρουάριο η κυβέρνηση.

«Το τρικ»

Το «τρικ» του βραχυπρόθεσμου εσωτερικού δανεισμού μέσω έκδοσης ρέπος που τοκίζονταν με 1,7%-1,75%, σε αντάλλαγμα της ρευστότητας που διαθέτουν φορείς όπως το «Πράσινο Ταμείο», οι Ανεξάρτητες Αρχές (Τηλεπικοινωνιών, Ενέργειας, Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς, τα Πανεπιστήμια κ.ά.), είχε εκτιμηθεί πέρυσι ότι μπορούσε να αποδώσει περί τα 3 δισ. ευρώ για να καλυφθούν ανάγκες ρευστότητας, και μάλιστα με δημοσιονομικά ουδέτερο αποτέλεσμα. 

Αν οι διαπραγματεύσεις με τους δανειστές δεν τελεσφορήσουν σύντομα και το πρόβλημα ρευστότητας ενταθεί, στην αγορά συζητείται πως δεν αποκλείεται στο στόχαστρο να μπουν πλέον τα ταμειακά διαθέσιμα των μεγάλων εισηγμένων εταιρειών που τελούν υπό δημόσιο έλεγχο, παρότι δεν είναι σαφές το πλαίσιο με βάση το οποίο θα μπορούσε να επιχειρηθεί η αξιοποίηση των διαθεσίμων τους, πολλώ δε μάλλον όταν δεν μιλάμε για φορείς που ανήκουν στην κυβέρνηση, αλλά για ανώνυμες εταιρείες με ιδιώτες μετόχους. 

Τα σενάρια «κινδύνου» που κυκλοφορούν στην αγορά αυτή την περίοδο, χωρίς να εδράζονται σε κάποια εκπεφρασμένη πρόθεση, δεν φαίνεται να περιλαμβάνουν μόνο τον αναγκαστικό «εσωτερικό δανεισμό» από εισηγμένες επιχειρήσεις, αλλά επαναφέρουν και την πιθανότητα μιας νέας έκτακτης εισφοράς στα επιχειρηματικά κέρδη, όπως είχε συμβεί και το 2009-2011.

Τι έχουν στο ταμείο

Με βάση τα στοιχεία 9μήνου, το συνολικό ύψος των ταμειακών διαθεσίμων κρατικά ελεγχόμενων εισηγμένων εταιρειών έφτανε τον Σεπτέμβριο στα 2 δισ. ευρώ. Στην πραγματικότητα, όμως, το ποσό που θα μπορούσαν να αντέξουν να «αποχωριστούν» οι έξι κρατικές επιχειρήσεις είναι πολύ μικρότερο, αν αναλογιστεί κανείς τις ταμειακές ανάγκες των περισσότερων και τη δυσκολία πρόσβασης σε φθηνό τραπεζικό δανεισμό. 

- Το ισχυρότερο ταμείο έχει αυτήν τη στιγμή η ΕΥΔΑΠ, με 229 εκατ. ευρώ διαθέσιμα και κυρίως μηδενικό τραπεζικό δανεισμό, αλλά και συσσωρευμένα κέρδη εις νέο ύψους 468 εκατ. ευρώ, τα οποία προστίθενται στα ίδια κεφάλαιά της. Στο παρελθόν είχε συζητηθεί έντονα το σενάριο επιστροφής κεφαλαίου, το οποίο στη συνέχεια πάγωσε. 

- Στην περίπτωση της ΔΕΗ, όπου το Δημόσιο έχει το 51%, η κατάσταση είναι ακόμα πιο δύσκολη. Η εταιρεία έχει διαθέσιμα μόλις 333,9 εκατ. ευρώ, όταν οι συνολικές υποχρεώσεις της αγγίζουν τα 11 δισ. ευρώ (!) και ο δανεισμός της ξεπερνά τα 5,1 δισ. ευρώ. Τι να αντλήσει κανείς από μια εταιρεία στην οποία μόνο οι ανεξόφλητοι λογαριασμοί νοικοκυριών, επιχειρήσεων και του ίδιου του Δημοσίου φτάνουν πλέον τα 2 δισ. ευρώ και αποτελούν τον ορισμό του «εσωτερικού δανεισμού»; 

- Ο ΟΛΘ είχε συγκριτικά υψηλά διαθέσιμα και ελάχιστο δανεισμό, με το ταμείο του να φτάνει τα 69,4 εκατ. ευρώ, αποδίδοντάς του τόκους περίπου 3 εκατ. ευρώ ετησίως. Στον ΟΛΠ τα διαθέσιμα στο τέλος Σεπτεμβρίου έφταναν τα 48,4 εκατ. ευρώ, με τον Οργανισμό να βαρύνεται από υποχρεώσεις 212 εκατ. ευρώ και δάνεια 87,6 εκατ. ευρώ.

- Η ΕΥΑΘ, τέλος, είχε διαθέσιμα ύψους 46,074 εκατ. ευρώ, χωρίς επίσης να βαρύνεται από τραπεζικά δάνεια, αλλά με συνολικές υποχρεώσεις 44,6 εκατ. ευρώ.

* Αναδημοσίευση από την εφημερίδα "Κεφάλαιο" της 23ης Ιανουαρίου