Το κόστος της ατολμίας μεταρρυθμίσεων

Του Κώστα Στούπα

1) Ατολμία μεταρρυθμίσεων

Η ελληνική οικονομία μέχρι τώρα παρουσιάζει 2 καλά στοιχεία και ένα αρνητικό. Το πρώτο θετικό είναι το γεγονός πως ο ρυθμός αύξησης του ΑΕΠ τα τελευταία χρόνια είναι υψηλότερος από τον μέσο όρο της Ε.Ε. Άρα υπάρχει σύγκλιση.

Το δεύτερο θετικό  αφορά τα δημοσιονομικά πλεονάσματα, σε μια εποχή που χώρες όπως π.χ.  η Γαλλία και οι ΗΠΑ παρουσιάζουν ελλείματα πάνω από 6% του ΑΕΠ. Τα πλεονάσματα σε συνδυασμό με τα χαμηλά επιτόκια λόγω μνημονίων και την αύξηση του ΑΕΠ επιτυγχάνουν τη μείωση του χρέους.

Η αρνητική εξέλιξη αφορά το τεράστιο έλλειμμα του εμπορικού ισοζυγίου και του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών.

Παρά τη μεγάλη αύξηση των εξαγωγών και τα διαδοχικά ρεκόρ των τουριστικών αφίξεων, τα ελλείμματα του εξωτερικού ισοζυγίου παραμένουν τεράστια.

Το έλλειμμα του ισοζυγίου πληρωμών το 2023 ήταν περί τα 14 δισ. ευρώ έναντι 20,1 δισ. ευρώ το 2022, αλλά παραμένει πενταπλάσιο απ΄ ό,τι ήταν πέντε χρόνια νωρίτερα.

Το εμπορικό έλλειμμα το 2023 ξεπέρασε τα 33 δισ. ευρώ έναντι 39,5 δισ. ευρώ το 2022. Τον χρόνο που πέρασε οι εξαγωγές αγαθών ξεπέρασαν τα 50 δισ. ευρώ έναντι 53,7 δισ. ευρώ το 2022. Στα ίδια χρονικά διαστήματα όμως, οι εισαγωγές ήταν 83 δισ. και 93,3 δισ. ευρώ αντίστοιχα.

Μια οικονομία με αρνητικό ισοζύγιο πληρωμών μοιάζει με ένα καράβι που μεταφέρει πετρέλαιο αλλά το κόστος μεταφοράς είναι υψηλότερο από όσα εισπράττει για μεταφορικά. Δεν χρειάζεται να είναι κανένας εφοπλιστής για να καταλάβει πως μια ναυτιλιακή που δουλεύει έτσι θα χρεοκοπήσει.

Δεν γράφουμε πρώτη φορά για το έλλειμα του ισοζυγίου πληρωμών  που ξεκίνησε την περίοδο της πανδημίας αλλά δεν εξαφανίστηκε μαζί της. Το πρόβλημα το εντοπίζει πλέον και η Κομισιόν, η οποία μετά τις θετικές κρίσεις για την ανάπτυξη και τη δημοσιονομική πειθαρχία το αναδεικνύει και αναλύει τα αίτια.

Μεταξύ άλλων, η Κομισιόν στην τελευταία έκθεση παρατηρεί και συστήνει:

"- Καλύτερη λειτουργία των ελληνικών αρχών, ώστε να υπάρχει ταχύτερη εξέλιξη των επενδύσεων και οι κοινοτικοί πόροι να απορροφούνται χωρίς καθυστερήσεις και αστοχίες, δημιουργώντας πολλαπλασιαστικό αποτέλεσμα για την οικονομία.

- Ταχύτερους ρυθμούς κρίσιμες μεταρρυθμίσεις για την οικονομία, όπως η επιτάχυνση της απονομής δικαιοσύνης, η βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος, το κτηματολόγιο, τα πολεοδομικά σχέδια για όλη τη χώρα.

- Υπερθεματίζει την προσπάθεια για την αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής, εκτιμώντας ότι η θεσμική παρέμβαση που έγινε στο τέλος του 2023 θα έχει αποτέλεσμα τη σταθερή και μόνιμη αύξηση των εσόδων και παράλληλα θα συμβάλει στο αίσθημα της φορολογικής δικαιοσύνης".

Κατά την Κομισιόν η ύπαρξη ελλείμματος αποτελεί δείγμα χαμηλής ανταγωνιστικότητας της οικονομίας, η οποία για να ξεπεραστεί θα πρέπει η Ελλάδα να προχωρήσει το ταχύτερο δυνατό τις απαραίτητες μεταρρυθμίσεις που θα διευρύνουν την παραγωγική της βάση και την προστιθέμενη αξία των εξαγωγών της.

Βλέπε: Θετικό σήμα από Κομισιόν για την ελληνική οικονομία - Αβεβαιότητα από την επιβράδυνση της Ευρώπης

Δύο τα θετικά λοιπόν και ένα το αρνητικό. Έχουμε βρεθεί και σε χειρότερες καταστάσεις. Για να βγούμε από το τέλμα των φτωχότερων χωρών της Ε.Ε. όμως χρειάζονται ριζικότερες παρεμβάσεις.

Η παρούσα κυβέρνηση φαίνεται να έχει εξαντλήσει τον μεταρρυθμιστικό της οίστρο. Οι υπόλοιποι διεκδικητές, έστω και από απόσταση, της εξουσίας μοιάζουν λιγότερο τολμηροί...

2) Τιμή εισιτηρίων μέτρο για συνταξιούχους

Καλησπέρα σας

Συχνά διαβάζω, πάντα με προσοχή, τα άρθρα σας στο Capital. Σε ένα τελευταίο άρθρο σας που, ειρησθω εν παρόδω, βρήκα πολύ ενδιαφέρον (αφορούσε το μέλλον της Ευρώπης μετά την εκλογη Trump), διάβασα μια αναφορά σας για τα μειωμένα εισιτήρια σε συνταξιούχους, περιλαμβανομένων και αυτών των ΔΕΚΟ. Αυτό μου φαίνεται ολίγον λαϊκίστικο.

Διότι, πόσοι από τους υψηλό συνταξιούχους χρησιμοποιούν το μέτρο, κι αν κάποιοι λίγοι το χρησιμοποιούν, πόσο συχνά νομίζετε; Αντιθέτως, το ποσοστό των χαμηλό συνταξιούχων είναι πολύ μεγάλο. Και για να σάς ενημερώσω, ακόμα κι εγώ, ως ομότιμη καθηγήτρια του ΕΚΠΑ, λαμβάνω πολύ μικρότερη σύνταξη από αυτήν που ενδεχομένως νομίζετε.

Με τιμή

Καρολίνα Σπυροπούλου

Απ: Το θέμα που θίγετε αφορά επιστολή αναγνώστη. Αν θα πρέπει να υπάρχουν εισοδηματικά κριτήρια στο ύψος του εισιτηρίου που πρέπει να πληρώνει ο καθένας στο Μετρό θα μπορούσε να είναι θέμα για συζήτηση. Πάντως αν υποθέσουμε πως περίπου το 50% των συντάξεων προέρχεται από φόρους και όχι από τις εισφορές η κοινωνία μας δεν μπορεί να κατηγορηθεί πως δεν φροντίζει του συνταξιούχους.

Όπου οι συγκοινωνίες είναι δωρεάν όπως π.χ. στην Κούβα ο κόσμος μετακινείται με ωτο-στοπ σε καρότσες φορτηγών.

kostas.stoupas@capital.gr