Συνεχης ενημερωση

    Παρασκευή, 27-Νοε-2020 00:01

    Οι "λαθρεπιβάτες" της επιδημίας...

    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Κώστα Στούπα 

    1)  Οι  "λαθρεπιβάτες" της επιδημίας...

    Υπάρχει ένα 36,4% του πληθυσμού το οποίο, στο ερώτημα θα εμβολιαστείτε για τον "κορονοϊό" μόλις εγκριθεί και διατεθεί το εμβόλιο στη χώρα μας, απαντά όχι και μάλλον όχι… 

    Αν σε αυτούς προστεθεί και ένα άλλο 6,3% που μάλλον για προφανείς λόγους αρνείται να απαντήσει τότε απομένει ένα 57,3% το οποίο απαντά ναι και μάλλον ναι στο παραπάνω ερώτημα... Τα στοιχεία προκύπτουν από έρευνα του Ινστιτούτου Υγείας που δημοσίευσε  το περασμένο Σάββατο η εφημερίδα "Τα Νέα".

    Τουτέστιν, σχεδόν ένας στους δύο δεν σκοπεύει να εμβολιαστεί και αν προκειμένου να επιτευχθεί η τεχνητή "ανοσία της αγέλης" χρειάζεται ένα ποσοστό περί το 60-70% του πληθυσμού να έχει αποκτήσει αντισώματα απέναντι στην επιδημία οι παραπάνω αριθμοί καθιστούν οριακή μια πλήρη ανάσχεση.

    Στην ίδια έρευνα, το 58,5% όσων  δεν σκοπεύουν να εμβολιαστούν απαντά πως ο λόγος που θα το κάνει είναι γιατί εκτιμά πως δεν νιώθει ασφαλές επειδή επιταχύνθηκαν οι κλινικές δοκιμές.

    Ένα 23,7% όσων δεν θα εμβολιαστούν θα το πράξει γιατί φοβάται τις παρενέργειες, ενώ στον σκληρό πυρήνα των "ψεκασμένων" μπορεί να ενταχθεί μόνο ένα 6,8% που απαντά πως πιστεύει πως ο εμβολιασμός εξυπηρετεί άλλους σκοπούς και ίσως ένα μέρος από το 5,9% που τηρεί σιγή ιχθύος γιατί ενδεχομένως φοβάται την "καζούρα".

    Από το 36,4-42,7% που δεν απαντούν και δεν (και μάλλον δεν) θα εμβολιαστούν, το 82,2% θα το κάνει για κάποιον αν μη τι άλλο ορθολογικό και μάλλον εγωιστικό λόγο.

    Τούτο είναι ενθαρρυντικό σημάδι για το επίπεδο της ανθρώπινης κατάστασης (νοητικής και ψυχοπνευματικής) στην παρούσα ιστορική συγκυρία αλλά απογοητευτικό για την κατάσταση των κοινωνικών δεσμών που καθιστούν μια κοινωνία συνεκτική και λειτουργική.

    Το πιθανότερο είναι πως ένα σημαντικό μέρος του 57,3% που σκοπεύει να εμβολιαστεί γνωρίζει πως υπάρχουν κάποιοι κίνδυνοι που αφορούν πιθανές παρενέργειες αλλά είτε γιατί ανήκει στις κατηγορίες υψηλού κινδύνου, είτε γιατί έχει στο περιβάλλον του τέτοια άτομα, είτε από αίσθημα κοινωνικής ευθύνης και αλτρουισμού θα το πράξει.

    Το πλέον ενδιαφέρον είναι όμως πως πάνω από το 80% όσων δεν εμβολιαστούν δεν το πράττει για λόγους "βλακείας" αλλά καθαρά για λόγους εγωιστικούς.

    Προφανώς κάποιος που ανήκει στις ομάδες χαμηλού κινδύνου οι οποίες γίνονται ασυμπτωματικοί φορείς ή νοσούν με ελαφρά συμπτώματα, έχει κάθε  συμφέρον να μην ρισκάρει να εμβολιαστεί ακόμη και αν οι πιθανότητες για κάποιες παρενέργειες είναι ιδιαίτερα μικρές.

    Το σύνολο ή μια σημαντική  μερίδα της κατηγορίας που δεν σκοπεύει να εμβολιαστεί θα επωφεληθεί της κατάστασης χωρίς να αναλάβει κανένα ρίσκο, αν το υπόλοιπο 60% εμβολιαστεί και δημιουργήσει γύρω τους ένα τείχος ανοσίας.

    Πρόκειται για τους "λαθρεπιβάτες" ή τους "ελεύθερους αναβάτες" των οικονομικών και κοινωνικών επιστημών.

    Το πρόβλημα του "λαθρεπιβάτη" προκύπτει όταν κάποιοι επωφελούνται από πόρους, δημόσια αγαθά ή υπηρεσίες χωρίς να συνεισφέρουν το μερίδιό που τους αναλογεί.

    Αποτελεί μια παραβατική συμπεριφορά, που είναι συνηθισμένη  όταν έχουμε να κάνουμε με αγαθά από τα οποία δεν μπορούν να αποκλειστούν άλλοι, όπως τα δημόσια ή τα κοινά αγαθά όπως το περιβάλλον, ο αέρας ή η ανοσία...

    "Όταν δεν υπάρχουν κατάλληλοι θεσμικοί κανόνες για τη βιώσιμη διαχείριση ενός αγαθού ή αυτοί δεν εφαρμόζονται, καθένας έχει το κίνητρο να μη συνεισφέρει στην κοινή προσπάθεια, αλλά να λειτουργήσει εις βάρος των άλλων…" υποστηρίζει ο E.C. Pasour.

    Όταν όλοι συμπεριφέρονται κατά εγωιστικό τρόπο, δεν παράγεται το συλλογικό όφελος, ενώ όταν κάποιοι συμπεριφέρονται με κριτήριο το συλλογικό συμφέρον και κάποιοι με ατομικά κριτήρια, το συλλογικό όφελος που θα παραχθεί δεν θα είναι το βέλτιστο δυνατό, σύμφωνα με το θεώρημα της "λαθρεπιβίβασης".

    Τούτο δεν συνηγορεί σε καμιά περίπτωση υπέρ της επιδοματικής αναδιανομής του πλούτου ή του κολεκτιβισμού αφού σε αυτά τα μοντέλα το σύνολο έχει κίνητρο να συμπεριφερθεί σαν "λαθρεπιβάτης". Από αυτή τη συμπεριφορά προκύπτει η φτώχεια και η αποτυχία αυτών των συστημάτων.

    Αντιθέτως, λύσεις ενδέχεται να δίνει το κριτήριο ρίσκου-οφέλους που προσφέρει το δούναι και λαβείν με κριτήρια  αγοράς. Δηλαδή, όσοι εμβολιαστούν ταχύτερα και αποκτήσουν ανοσία πολύ νωρίτερα από άλλους θα έχουν ευκαιρία να διεκδικήσουν θέσεις εργασίας που απαιτούν ανοσία ή να πραγματοποιήσουν ταξίδια σε φθηνότερες τιμές όσο η ζήτηση λόγω επιδημίας παραμένει χαμηλή.

    2) Περί Πειραιώς και Aegean...

    Αγαπητέ κε Στούπα,

    Καταρχήν σας εύχομαι υγεία και όπως πάντα να συνεχίζετε τα επιτυχημένα άρθρα σας. Ξεχωρίζουν και μορφώνουν.

    Αν μου επιτρέπετε ένα σχόλιο στον διάλογο με τον αγαπητό σας αναγνώστη σχετικά με το θέμα της τράπεζας και της αεροπορικής εταιρίας.

    Όσον αφορά την πρώτη δεν το σχολιάζω, οι εναλλακτικές της κυβέρνησης δυστυχώς δεν ήταν πολλές. Το μόνο που δύναμαι να σημειώσω είναι η μετατροπή των CoCos στην τιμή των €6.00/μετοχή (σταθερή, αν είναι δυνατόν!), πράγμα που βεβαίως δεν ευθύνεται η σημερινή κυβέρνηση αλλά η προηγούμενη αν δεν κάνω λάθος (αυτή υπέγραψε τη συμφωνία), όσο γνωρίζω δεν έχει γίνει ποτέ στον δυτικό κόσμο. Άγνοια, κάτι άλλο, δεν το γνωρίζω και άρα δεν το σχολιάζω. Βέβαια οι διεθνείς χρηματοοικονομικοί σύμβουλοι της τότε κυβέρνησης γνώριζαν ή πληρώθηκαν για να γνωρίζουν, αυτό είναι αναμφίβολο. Επίσης βέβαιο είναι ότι η ζημιά των Ελλήνων φορολογουμένων είναι περίπου 5/6 των 2 δισ. με τα σημερινά χρηματιστηριακά δεδομένα, δηλαδή 1,6-1,7 δισ., 60% του συνολικού ετήσιου ποσού Ένφια...

    Όσον αφορά στη δεύτερη περίπτωση σημειώνω δύο πράγματα:

    - Δεν είναι ακόμα γνωστοί οι όροι συμμετοχής του Δημοσίου (λεφτά φορολογουμένων), άρα είναι πρόωρο να το κρίνουμε. Αυτό που ειπώθηκε από τον αξιότιμο κο Πατέλη είναι ότι το ποσό θα είναι 120 εκατ. και ότι το Δημόσιο δεν θα έχει θέση στο Δ.Σ. της εταιρίας.

    Με σημερινή κεφαλαιοποίηση περίπου 300 εκατ., 360 εκατ. εάν συμμετάσχουν οι σημερινοί μέτοχοι (άγνωστο διότι υπάρχουν και μικρομέτοχοι), το να ενισχύει κανείς επενδύοντας κρατικό χρήμα 120 εκατ. στα 360 εκατ. και να μην παίρνει τουλάχιστον μία θέση στο Δ.Σ. (θα δικαιολογούσε και περισσότερες) με συμμετοχή 25% είναι επιεικώς οξύμωρο, σίγουρα δε δεν αποτελεί βέλτιστη  πρακτική, τουλάχιστον πάλι στο δυτικό κόσμο.

    - Σημειώνω επίσης ότι η εταιρία είναι από τις πολύ ελάχιστες (αν όχι μοναδική) στον πλανήτη που με βάση τις πολύ πρόσφατες  εταιρικές ανακοινώσεις (9μηνο '20) διαθέτει αρνητικό καθαρό δανεισμό (δάνεια μείον χρημ/κα διαθέσιμα). Και επιπρόσθετα με πολύ καλό προφίλ δανεισμού (λήξεις, δόσεις, επιτόκια κλπ), προφανώς υγιής  κατάσταση με τα σημερινά δεδομένα.

    Απορίας λοιπόν άξιο προς τι η σπουδή του Δημοσίου να στηρίξει σήμερα την εταιρία, όταν προφανώς έχει άλλες προτεραιότητες στήριξης μικρομεσαίων επιχειρήσεων. Με κρατικό χρέος άνω του 200% του ΑΕΠ λόγω Covid-19 δεν υπάρχουν τέτοιες πολυτελείς προτεραιότητες. Εάν τα πράγματα χειροτερέψουν, τότε θα μπορούσε το Δημόσιο να εξετάσει την περίπτωση.

    Όσο δε αφορά την επί ίσοις όροις μεταχείριση των διεθνών ανταγωνιστριών εταιριών, φρόνιμο είναι να εξετάσει κανείς με τι όρους και δεσμεύσεις (μετοχές με προτεραιότητα και warrants, περιορισμός μελλοντικών μερισμάτων κ.ά.) συμμετείχαν με κρατικό χρήμα οι κυβερνήσεις και σε τι εταιρίες (υπερδανεισμένες με τεράστιες ημερήσιες ταμειακές τρύπες, αρά με υψηλό και άμεσο κίνδυνο πτώχευσης).

    Για παράδειγμα εξετάστε την περίπτωση της Lufthansa, μίας χώρας με ισχυρά οικονομικά (υπάρχουν πολλές άλλες). Όλος ο αεροπορικός κλάδος ήταν δυστυχώς άτυχος, αλλά ο υγιής ανταγωνισμός μεταξύ ανταγωνιστριών εταιρειών πάντα είναι υπέρ του καταναλωτή (και φορολογούμενου). Και θα ήταν άσχημη η τυχόν περίπτωση να κουνήσει το δάχτυλο στη χώρα μας η ευρωπαϊκή αρχή ανταγωνισμού, σε μία κυβέρνηση πού μάχεται σκληρά και με επιτυχία μέχρι σήμερα να βελτιώσει τη διεθνή μας εικόνα η οποία δυστυχώς έχει πληγεί βάναυσα τόσα χρόνια με τραγικές συνέπειες για τον Έλληνα πολίτη.

    Αναμένουμε λοιπόν με αγωνία τη δημοσίευση των τελικών όρων συμμετοχής, θα είναι κατά την ταπεινή μου γνώμη ισχυρό στίγμα της φιλοσοφίας της σημερινής κυβέρνησης που φρονώ ότι τα έχει πάει καλά σε πολλά μέτωπα μέχρι σήμερα (ουδεμία σύγκριση με προηγούμενα κυβερνητικά σχήματα).

     Ευχαριστώ πολύ για το χρόνο σας.

    Με βαθιά εκτίμηση,

    Ένας απλός αναγνώστης σας.

    kostas.stoupas@capital.gr

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ