Μια μεγάλη ευκαιρία ή μια "πατάτα";

Του Κώστα Στούπα 

Η περίπτωση των παρεμβάσεων του "Μεγάλου Περιπάτου στην Αθήνα" είναι ενδεικτική της κατάστασης που επικρατεί στη χώρα και των αντιδράσεων που θα βρει οποιαδήποτε προσπάθεια μεταρρύθμισης.

Οι αντιδράσεις στις αρχικές παρεμβάσεις της δημοτικής αρχής ήταν δυσανάλογες του μεγέθους τους, οι οποίες μάλιστα στο πολλαπλασιαστικό  ψηφιακό ηχείο των κοινωνικών δικτύων έλαβαν υπερβολικές διαστάσεις.

Όταν μετά από αρκετούς μήνες πέρασα ο ίδιος από το Κέντρο πριν από λίγες μέρες ούτε το εύρος των παρεμβάσεων με εξέπληξε ούτε η αισθητική τους μου προκάλεσε κάποια αίσθηση αηδίας. Τουναντίον, αισθητικά, εκτός ελαχίστων εξαιρέσεων, τις βρήκα από ενδιαφέρουσες μέχρι... προς τη σωστή κατεύθυνση. Για το κόστος δεν μπορώ να εκφέρω γνώμη. Υπάρχουν διαδικασίες ανάθεσης και όργανα ελέγχου.

Η προσπάθεια απομάκρυνσης των Ι.Χ. από το κέντρο είναι στρατηγικής σημασίας, υπό την έννοια πως πρέπει να αποφασίσουμε τι είδους πρωτεύουσα θέλουμε: Μια πόλη που θα μοιάζει περισσότερο με τις ευρωπαϊκές πόλεις ή μια πόλη που θα μοιάζει με Μπαγκόγκ, Κάιρο, Χαρτούμ όπου αυτοκίνητα, πεζοί, έμποροι και επαγγελματίες διασταυρώνονται με χαώδεις ρυθμούς και τρόπους όλο το 24ωρο;...

Κέντρο πόλεως με 3-4 μεγάλες λεωφόρους με 3-4 λωρίδες η κάθε μία είναι διασταύρωση Εθνικής Οδού και αποτελεί πρόσκληση για μόνιμο μποτιλιάρισμα.

Πριν από 20 χρόνια θα κατανοούσα τις αντιδράσεις στις δυσκολίες πρόσβασης. Σήμερα με 10-15 σταθμούς του μετρό σε ευρύτερο κέντρο που απέχουν μεταξύ τους με τα πόδια το πολύ 5-15 λεπτά δεν βλέπω τον λόγο να πηγαίνει κάποιος με το αυτοκίνητο στο κέντρο και όχι μέχρι τον πλησιέστερο σταθμό του μετρό μακριά από αυτό.

Πολλοί πιστεύουν πως τα μέτρα περιορισμού της κυκλοφορίας των αυτοκινήτων θα ολοκληρώσουν  τον θάνατο του εμπορικού κέντρου. Το εμπορικό κέντρο όπως το γνωρίζαμε στις δεκαετίες του ’50 και του ’70 έχει πεθάνει προ πολλού.

Επλήγη βάναυσα στη μεταπολίτευση από τις καθημερινές πορείες και διαδηλώσεις, στη συνέχεια από την ανάπτυξη των τοπικών αγορών των προαστείων, μετά από την άνθιση των Mall’s. H χαριστική βολή έρχεται με ραγδαίους ρυθμούς από την έκρηξη του ηλεκτρονικού εμπορίου.

Αντιθέτως τα εμπορικά και οι επιχειρήσεις που παρέχουν υπηρεσίες σε περιπατητές  (ένδυση, υπόδηση, σουβενίρ, βιβλία, μικρές ηλεκτρονικές συσκευές...) θα έχουν καλύτερες προοπτικές σε ένα κέντρο που θα μοιάζει περισσότερο με  την οδό Ερμού παρά με τη λεωφόρο Πανεπιστημίου.

Κάποτε για να αγοράσει κάποιος τηλεόραση, σόμπα ή αυτοκίνητο, οι καλύτερες επιλογές που είχε βρίσκονταν στο κέντρο της Πόλης. Σήμερα βρίσκονται ήδη πολύ μακριά από αυτό.

Μετά την απομάκρυνση των κτηρίων απονομής  δικαιοσύνης, οι κυβερνήσεις θα πρέπει να σχεδιάσουν ίσως και την απομάκρυνση Υπουργείων, νοσοκομείων κλπ.

Βρίσκω το πρώτο δείγμα γραφής των παρεμβάσεων για τον "Μεγάλο Περίπατο" θετικό και κυρίως πως κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση. Ελπίζω να μην αποθαρρυνθεί η δημοτική αρχή από τον θόρυβο των αντιδράσεων οι οποίες ό,τι και να έκανε θα υπήρχαν...

Ενθαρρυντικά στοιχεία...

Εξάλλου τα στοιχεία μετά από μερικές εβδομάδες είναι ιδιαίτερα ενθαρρυντικά.

Με βάση σειρά στοιχείων από διάφορες πηγές και με συστηματική σύγκριση των συνθηκών πριν και μετά, η ομάδα των συγκοινωνιολόγων του ΕΜΠ που μελετά την υπόθεση  έχει τα πρώτα συμπεράσματα:

Οι χρόνοι διαδρομής και οι αντίστοιχες ταχύτητες κυκλοφορίας εμφάνισαν σημαντική επιδείνωση την πρώτη μέρα, στη συνέχεια όμως βελτιώθηκαν και σταδιακά τείνουν προς τις συνθήκες που επικρατούσαν πριν τις ρυθμίσεις στους περισσότερους άξονες.

Οι κυκλοφοριακοί φόρτοι κατά τις ώρες αιχμής στους οδικούς άξονες της περιοχής επιρροής μειώθηκαν κατά περίπου 10% καθώς οι μετακινούμενοι επέλεξαν κυρίως εναλλακτικές διαδρομές αλλά και μέσα μεταφοράς ή/και ωράρια.

Το ποσοστό χρήσης ΙΧ μειώθηκε συνολικά κατά 2% στους κεντρικούς και περιφερειακούς άξονες της πόλης με αντίστοιχη αύξηση του ποσοστού χρήσης των μοτοσυκλετών. Ταυτόχρονα παρατηρήθηκε θεαματική αύξηση της τάξης του 28% στον αριθμό των πεζών στις περιοχές των επεμβάσεων...

Για περισσότερες πληροφορίες βλέπε: Μεγάλος Περίπατος: Οι οδηγοί προσαρμόζονται στα νέα κυκλοφοριακά δεδομένα..

Η περίπτωση των παρεμβάσεων του Μεγάλου Περιπάτου θυμίζει την ιστορία που διηγείται συχνά ο Στέφανος Μάνος όταν επί υπουργίας του "τόλμησε" να πεζοδρομήσει τη Βουκουρεστίου. Στην αρχή οι αντιδράσεις ήταν καθολικές μετά άρεσε σε όλους...

Οι παρεμβάσεις στο Κέντρο της Αθήνας σε συνδυασμό με τις  παρεμβάσεις στο Ελληνικό και το παραλιακό μέτωπο μπορεί σε 10 χρόνια να έχουν δημιουργήσει μια πολύ διαφορετική πρωτεύουσα. Αν συμβεί αυτό θα μιλάμε σίγουρα και μια διαφορετική χώρα...

kostas.stoupas@capital.gr